Bản án 564/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

5

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng:

Xét thấy, nguyên đơn bà Nguyễn Thị T khởi kiện yêu cầu bị đơn ông Lê Văn H trả lại diện tích đất tranh chấp, diện tích này nguyên đơn đã được chỉnh lý trang 4 trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ ông H2 nên cần xác định lại quan hệ tranh chấp là “Tranh chấp đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất”

[2]. Sau khi xét xử sơ thẩm, nguyên đơn bà Nguyễn Thị T có đơn kháng cáo trong thời hạn luật định nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[3]. Đối với kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị T, Hội đồng xét xử xét thấy: [3.1]. Nguyên đơn bà T và bị đơn ông H đang tranh chấp phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế là 91,9m2 tại vị trí A có căn nhà cấp 4 của bị đơn và 77,1m2 tại vị trí B (theo trích đo bản đồ địa chính ngày 16/7/2025 của Văn phòng đăng ký đất đai thành phố C), hiện do bị đơn ông Lê Văn H đang quản lý, sử dụng thuộc một phần của thửa đất đất số 255, tờ bản đồ số 08, diện tích 2.399m² (CLN), Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H01114 do Ủy ban nhân dân quận Ô cấp ngày 12/05/2006 cho hộ ông Nguyễn Văn H2 (cha của nguyên đơn) đứng tên sử dụng. Địa chỉ thửa đất tại khu vực T, phường Ô, thành phố Cần Thơ. Ngày 15/03/2021, được chỉnh lý biến động tại trang 4 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nguyên đơn bà Nguyễn Thị T theo diện để thừa kế. [3.2]. Theo lời khai của bị đơn ông H thì phần đất tranh chấp có nguồn gốc của ông Lê Phước Đ sử dụng từ năm 1958 cho ông H sử dụng từ năm 1994 đến nay. Điều này phù hợp với lời khai của một số người làm chứng là những người sinh sống lâu năm ở tại địa phương như ông Hồ Văn H1, ông Nguyễn Văn B, lời khai của những người làm chứng do nguyên đơn cung cấp như ông Võ Văn H5, Võ Tâm T5, Võ Văn V, Lê Văn C1 đều xác nhận vào khoảng năm 1994 ông H được cha là ông Đ cất nhà cho ra ở riêng và sinh sống ổn định cho đến nay. Mặt khác, năm 2005 gia đình ông H được cấp sổ đăng ký hộ khẩu, điều này thể hiện ông H có nhà ở hợp pháp trước thời điểm ông H2 đi kê khai đăng ký và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2006. Theo hồ sơ kê khai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cha nguyên đơn là ông Nguyễn Văn H2 tại đơn đăng ký đã xác nhận nguồn gốc đất là đất gốc.

Tuy nhiên, gia đình bị đơn đã xây dựng nhà ở và sinh sống ổn định từ năm 1994 cho đến khi tranh chấp là hơn 30 năm, không có ai ngăn cản. Ngoài ra, theo hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông H2 thì không có tiến hành đo đạc cụ thể, nên ông H cho rằng, việc cấp giấy chứng 6 nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông H2 đã bao trùm lên nhà ông H, ông H không hay biết là có cơ sở. Ủy ban nhân dân quận Ô cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông H2 nhưng trên diện tích đất được cấp có một phần do người khác đang quản lý, sử dụng là cấp chưa đúng đối tượng. Tòa án cấp sơ thẩm, kiến nghị Cơ quan có thẩm quyền thu hồi lại giấy chứng nhận quyền sử sụng đất đã cấp, để cấp lại là phù hợp theo quy định. Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T cho rằng phần đất tranh chấp là của nguyên đơn nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho quá trình sử dụng đất thực tế của nguyên đơn, ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp, trong khi việc cấp giấy cho hộ ông Nguyễn Văn H2 (cha nguyên đơn) là chưa đảm bảo về trình tự, thủ tục cấp giấy. Từ những cơ sở trên, có căn cứ xác định phần đất tranh chấp có nguồn gốc là của gia đình ông Lê Văn H sử dụng ổn định trên 30 năm, không ai tranh chấp, có căn cứ xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu theo quy định tại Điều 236 Bộ luật dân sự 2015. Do vậy, cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bị đơn trả đất là phù hợp. Quá trình giải quyết ở cấp sơ thẩm, bị đơn ông L văn H thống nhất giao lại vị trí B cho nguyên đơn để đảm bảo việc quản lý, sử dụng đất được thuận tiện nhưng nguyên đơn phải trả cho bị đơn công sức tôn tạo, làm tăng giá trị tài sản:

Xét thấy, phần đất tại vị trí B diện tích 77.1m2, nguyên đơn đã sử dụng từ trước đến nay, ban đầu là cái mương sau đó bị đơn đã bồi đắp và trồng cây lâu năm trên đất, không ai ngăn cản hay phản đối.

Vì vậy, Cấp sơ thẩm ghi nhận sự tự nguyện của bị đơn về việc giao lại phần đất tại vị trí B cho nguyên đơn sử dụng, đồng thời buộc nguyên đơn trả giá trị là công bồi lấp, làm tăng giá trị tài sản và trả giá trị cây trồng cho gia đình bị đơn là phù hợp theo Điều 38 Luật Đất đai 2003. Đối với phần đất tranh chấp tại vị trí A diện tích 91.7m2, bị đơn ông Lê Văn H đã xây nhà ở ổn định từ năm 1994, ngoài phần đất này ra, bị đơn không còn nơi ở nào khác. Đồng thời, như đã nhận định ở trên về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, cấp sơ thẩm công nhận phần đất này cho bị đơn là có căn cứ. Ngoài ra, Đối với hạn mức tối thiểu tách thửa đối với phần đất công nhận cho bị đơn. Hội đồng xét xử xét thấy: Bị đơn đã cất nhà ở ổn định, không tranh chấp từ năm 1994 trước khi có quy định về hạn mức tối thiểu tách thửa đất. Ngoài ra, diện tích công nhận cho bị đơn thuộc trường hợp không áp dụng điều kiện về diện tích tối thiểu tách thửa theo quy định tại điểm l khoản 2 Điều 1 của Quyết định số 44/2025/QĐ-UBND ngày 11 tháng 12 năm 2025 của Ủy ban nhân dân thành phố C. 7 Theo đó quy định “Đối với thửa đất cặp sông, kênh, rạch trước đây có nguồn gốc cùng chung thửa đất với thửa đất phía trên đường giao thông công cộng, hẻm công cộng, do thực hiện đường giao thông công cộng, hẻm công cộng thửa đất tách thành hai hay nhiều thửa, thì thửa đất cặp sông, kênh, rạch được tách thửa đồng thời với thửa đất phía trên đường giao thông công cộng, hẻm công cộng và không áp dụng điều kiện về diện tích tối thiểu đối với thửa đất cặp sông, kênh, rạch”. Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thì C2 kháng cáo nhưng không đưa ra được tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo là có căn cứ. Từ những cơ sở trên, xét kháng cáo của nguyên đơn là không có căn cứ chấp nhận, chấp nhận một phần đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa.

[4]. Về án phí dân sự phúc thẩm: Người kháng cáo bà Nguyễn Thị Thì P chịu theo quy định là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0004975 ngày 10 tháng 10 năm 2025 của Thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ thành án phí, bà T đã nộp xong.