Bản án 99/2026/HS-STBản án 99/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tính hợp pháp của các hành vi, quyết định tố tụng: Cơ quan điều tra Công an tỉnh Hưng Yên, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Hưng Yên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên toà hôm nay, bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của các Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do vậy, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng thực hiện đều hợp pháp.

[2] Lời nhận tội của bị cáo tại phiên tòa phù hợp khách quan với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, đơn trình báo và lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, vật chứng thu giữ và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Như vậy, đã có đủ cơ sở để kết luận: Trong khoảng thời gian từ ngày 02/3/2025 đến ngày 19/12/2025, bị cáo Nguyễn Hữu Đ với mục đích vụ lợi đã cho anh Nguyễn Thành C, sinh năm 1993, nơi cư trú: thôn Đ, xã T, tỉnh Hưng Yên vay với tổng số tiền là 900.000.000 đồng, với mức lãi suất từ 3.000 đồng đến 3.333 đồng/1 triệu đồng/01 ngày (tức từ 109,5%/năm đến 121.667/năm), gấp từ 5-6 lần mức lãi suất cao nhất quy định tại khoản 1 Điều 468 trong Bộ luật dân sự năm 2015 (20%/năm); tổng số tiền bị cáo Đthu lợi bất chính do thu lãi suất vượt quá 20%/01 năm là 162.459.441 đồng. Tại Điều 201 Bộ luật hình sự quy định:“1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân 7 sự thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội mà thu lợi bất chính 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm C việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”. Như vậy, hành vi nêu trên của bị cáo Nguyễn Hữu Đ đã phạm tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo quy định tại khoản 2 Điều 201 của Bộ luật Hình sự như Cáo trạng của VKSND khu vực 1 - Hưng Yên truy tố là đúng tội danh, có căn cứ và đúng pháp luật. Bị cáo Đ là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, hành vi phạm tội của bị cáo đã trực tiếp xâm phạm trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước về hoạt động tín dụng và xâm phạm đến lợi ích tài chính của C dân được pháp luật bảo vệ. Hành vi cho vay với lãi suất quá cao so với mức quy định của Nhà nước của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương nên bị cáo phải chịu trách nhiệm về hành vi phạm tội của mình.

[3] Khi quyết định hình phạt, Hội đồng xét xử có cân nhắc tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân người phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng trách nhiệm hình sự của bị cáo Đ. - Về nhân thân: Bị cáo có nhân thân xấu, ngày 20/10/2016 bị Công an huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên xử phạt vi phạm hành chính về hành vi đánh nhau, xử phạt số tiền 750.000 đồng (đã nộp phạt ngày 01/11/2016). - Về tình tiết tăng nặng: Bị cáo Nguyễn Hữu Đ đã có 02 lần thu lợi bất chính số tiền phạm tội từ 30.000.000 đồng trở lên, đều chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự nên thuộc trường hợp phạm tội 02 lần trở lên quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật hình sự. - Về tình tiết giảm nhẹ: Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo có thái độ thành khẩn khai báo thành khẩn, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; trước khi Toà án đưa vụ án ra xét xử, bị cáo đã tự nguyện khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm của mình đã gây ra, hoàn trả người vay toàn bộ số tiền thu lợi bất chính; bị cáo được người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Nguyễn Thành C có đơn xin giảm nhẹ hình phạt được Công an xã T xác nhận nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

Xét thấy, bị cáo tuy có nhân thân xấu, ngày 20/10/2016 bị Công an huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên xử phạt vi phạm hành chính (phạt tiền) về hành vi đánh nhau nhưng tính đến nay hết thời hiệu đã lâu; bị cáo phải chịu 01 tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 của Bộ luật hình sự thuộc trường hợp phạm tội hai lần trở lên nhưng các lần phạm tội đều là tội phạm ít nghiêm trọng; bị cáo có nơi cư trú rõ ràng, trong thời gian bị áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú chấp hành tốt quy định tại địa phương; bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nên không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội mà cho bị cáo cải tạo tại địa phương dưới sự giám sát, giáo dục của chính quyền địa phương cũng đủ tác dụng cải tạo, giáo dục bị cáo trở thành người biết tuân thủ 8 pháp luật như quan điểm của Đại diện VKSND khu vực 1 - Hưng Yên đề nghị là phù hợp.

[4] Về hình phạt bổ sung: Mặc dù bị cáo cho vay lãi nặng mục đích thu lợi bất chính.

Tuy nhiên, Cơ quan điều tra đã tiến hành xác minh bị cáo làm lao động tự do, không có công ăn việc làm ổn định, thu nhập thấp và không ổn định nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

[5] Về trách nhiệm dân sự: Số tiền thu lợi bất chính từ việc bị cáo Đ cho anh C vay với mức lãi suất cao vượt quá mức lãi suất cao nhất được quy định tại khoản 1 Điều 468 của BLDS mà bị cáo Đ thực tế đã nhận là 128.756.171 đồng. Ngày 28/4/2026 bị cáo Đ đã trả anh C số tiền thu lợi bất chính là 129.000.000 đồng, anh C đã nhận đủ số tiền 129.000.000 đồng và tự nguyện không yêu cầu gì thêm đối với bị cáo Đ nên về trách nhiệm dân sự không đặt ra xem xét, giải quyết. Đối với số tiền bị cáo Đ trả thừa cho anh C là 243.829 đồng, bị cáo không yêu cầu nhận lại số tiền thừa và tự nguyện không yêu cầu Toà án xem xét, giải quyết, xét đây là sự tự nguyện của bị cáo nên không đặt ra xem xét, giải quyết.

[6] Các biện pháp tư pháp: - Đối với khoản tiền gốc bị cáo Đ cho anh C vay tổng cộng là 10 lần với tổng số tiền là 900.000.000 đồng là công cụ, phương tiện trực tiếp liên quan đến hành vi phạm tội nên cần tịch thu sung công quỹ nhà nước. Trong đó: anh C đã trả bị cáo Đ số tiền gốc là 650.000.000 đồng nên cần tịch thu số tiền 650.000.000 đồng này của bị cáo Đ để sung quỹ nhà nước; anh C chưa trả bị cáo Đ số tiền gốc 250.000.000 đồng nên cần tịch thu số tiền 250.000.000 đồng này của anh C để sung quỹ nhà nước. - Đối với tiền lãi 25.643.829 đồng thực tế bị cáo Đ đã thu của anh C theo mức lãi suất cao nhất của Bộ luật dân sự quy định (20%/năm) trên khoản tiền gốc, đây là tiền do Đ phạm tội mà có nên sẽ bị tịch thu sung quỹ nhà nước. - Đối với 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Apple, loại Iphone 12 Promax, màu xanh (đã qua sử dụng), số máy MG953LL/A, số seri G0NF6CVR0D46, bên trong lắp 01 sim điện thoại có số thuê bao 0356096669 của Nguyễn Hữu Đ, liên quan đến hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự của Đ, chiếc điện thoại trên là công cụ, phương tiện phạm tội nên cần tịch thu sung quỹ nhà nước.

[7] Đối với 02 khoản tiền lãi anh C trả cho Đvào ngày 22/06/2025 là 900.000 đồng với lãi suất 2.250 đồng/1 triệu/ 1 ngày (82,125%/năm) và ngày 19/7/2025 là 1.500.000 đồng với lãi suất 2.500 đồng/1.000.000 đồng/ngày (91.25%/năm) chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Ngày 10/4/2026, Cơ quan CSĐT- Công an tỉnh Hưng Yên đã chuyển hồ sơ tin báo về Công an xã T để xử phạt vi phạm hành chính là đúng quy định của pháp luật nên HĐXX không xem xét, xử lý.

[8] Về án phí: Bị cáo bị kết án nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Vì các lẽ trên,

Căn cứ vào: Khoản 2 Điều 201, điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, điểm g khoản 1 Điều 52, các khoản 1, 2 và 5 Điều 65, điểm a, b khoản 1, 2 Điều 47 của Bộ