Bản án 183/2026/HSSTBản án 183/2026/HSST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an tỉnh H, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Hưng Yên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa không ai có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về căn cứ kết tội đối với bị cáo: Tại phiên tòa bị cáo khai nhận tòan bộ hành vi phạm tội như Cáo trạng đã nêu, phù hợp với lời khai của bị cáo tại giai đoạn điều tra, truy tố; phù hợp với lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Hội đồng xét xử có đủ căn cứ để kết luận: Trong khoảng thời gian từ tháng 4/2024 đến tháng 8/2025, Trần Đình H đã cho anh Nguyễn Bá C vay tổng số tiền 30.000.000 đồng với lãi suất 5.000 đồng/1 triệu/ngày, tương đương 180%/năm; đã thu tổng số tiền lãi là 52.100.000 đồng. Hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự bị cáo đã xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước trong lĩnh vực tín dụng và hoạt 3 động kinh doanh tiền tệ, xâm phạm đến lợi ích của công dân, bị cáo biết rõ hành vi cho vay lãi nặng là nguy hiểm cho xã hội nhưng vì động cơ vụ lợi, mục đích thu lợi bất chính một cách nhanh nhất đã bất chấp pháp luật cố ý phạm tội. Hiện nay loại tội phạm này có xu hướng gia tăng tiểm ấn nhiều nguy cơ phát sinh các tội phạm khác.

Vì vậy, cần áp dụng hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ phạm tội nhằm cải tạo, giáo dục bị cáo và phòng ngừa chung. Điều 201 Bộ luật Hình sự quy định: "1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. 2....

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm." Như vậy, hành vi trên của bị cáo đã phạm tội "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" ", tội phạm và hình phạt quy định tại khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình SỰ.

[3] Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Hưng Yên truy tố đối với bị cáo Trần Đình H về tội "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" theo quy định tại khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[4] Xét tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và nhân thân của bị cáo thấy: Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 52 Bộ luật Hình sự. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điêm i, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Về nhân thân: Bị cáo người có nhân thân xấu.

Từ những phân tích và nhận định trên, căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, đặc điểm nhân thân và tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, Hội đồng xét xử xét thấy cần áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ đối với bị cáo mới tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Hưng Yên tại phiên tòa là phù hợp. 4

[5] Về hình phạt bố sung: Bị cáo phạm tội nhằm mục đích thu lợi bất chính nên cần áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền theo quy định tại khoản 3 Điều 201 Bộ luật Hình sự.

Tuy nhiên, xét bị cáo phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nên cần áp dụng hình phạt bổ sung dưới mức thấp nhất của khung hình phạt bổ sung quy định tại khoản 3 Điều 201 Bộ luật Hình sự, bảo đảm tính răn đe, giáo dục đối với bị cáo nhưng vẫn thế hiện sự khoan hồng của pháp luật.

[6] Bị cáo không có công việc và thu nhập ôn định, đồng thời đã áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền nên không khấu trừ thu nhập đối với bị cáo.

[7] Về trách nhiệm dân sự: Đối với số tiền bị cáo H thu lời bất chính từ việc cho vay, theo quy định tại đoạn 2 khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự thì "Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực". Khoản tiền lãi tương ứng với mức lãi suất vượt quá 20%/năm là khoản tiền thu lợi bất chính mà bị cáo đã thu của người vay nên phải hoàn trả cho người vay.

[8] Về biện pháp tư pháp và vật chứng vụ án: Việc xử lý đối với khoản tiền dùng vào việc phạm tội và khoản tiền lãi tương ứng mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự được thực hiện theo hướng dẫn tại Điều 5 Nghị quyết số 01/2021/NQ-HĐTP ngày 20/12/2021 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; Căn cứ Điều 47 Bộ luật Hình sự; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự: - Tổng số tiền bị cáo H cho anh C vay là 30.000.000 đồng. Anh C đã trả cho bị cáo H toàn bộ số tiền gốc đã vay. Số tiền trên là phương tiện phạm tội nên tịch thu sung ngân sách Nhà nước, do đó buộc bị cáo H phải nộp lại số tiền 30.000.000 đồng để sung ngân sách Nhà nước. - Số tiền 5.791.667 đồng, tương ứng với mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự (20%/năm) mà bị cáo H thu từ anh C, đây là khoản tiền lãi phát sinh do phạm tội mà có nên buộc bị cáo H phải nộp lại để sung ngân sách Nhà nước.

[9] Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.

[10] Về quyền kháng cáo: Bị cáo và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn luật định.