Bản án 01/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

13 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Bị đơn bà Lê Thị P, Ủy ban nhân dân xã V, ông T1, ông Sử Hữu H3 vắng mặt lần thứ 2, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm bà N1, ông V, bà D có đơn xin vắng mặt tại phiên tòa, xét thấy sự vắng mặt của các đương sự không làm ảnh hưởng đến quá trình xét xử vụ án nên căn cứ theo quy định tại Điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng đối với các đương sự trên. [1.1] Nguyên đơn yêu cầu hủy giấy chứng nhận QSD đất, yêu cầu công nhận QSD đất và yêu cầu trả đất.

Vì vậy, Tòa án xác định quan hệ tranh chấp trong vụ án là tranh chấp yêu cầu hủy giấy chứng nhận QSD đất, yêu cầu công nhận QSD đất ( kiện đòi quyền sử dụng đất). Do đất tranh chấp thuộc ấp V, xã V theo quy định Điều 26, Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực nên Tòa án nhân dân khu vực 6 thụ lý giải quyết là phù hợp. [1.2] Tại phiên toà bà Lê Thị H xin rút yêu cầu về việc huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất tranh chấp cấp cho bà Lê Thị P và yêu cầu bà phượng trả đất, xét việc rút yêu cầu huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà P và yêu cầu bà phượng trả đất của bà H là tự nguyện phù hợp theo quy định tại khoản 2 Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự nên đình chỉ yêu cầu khởi kiện đã rút.

[2] Nội dung tranh chấp: [2.1] Diện tích đất tranh chấp theo tờ trích đo địa chính số chính số 41-2022 của Chi nhánh Văn Phòng đăng ký đất đai huyện V ban hành gồm các cạnh 1, 2, 3, 4 có diện tích 78,4 m2; bao gồm hành lang lộ giới thuộc thửa đất số 31051.02.854 tờ bản đồ số 02 do bà Lê Thị P đứng tên trên giấy chứng nhận QSD đất, đất tọa lạc tại khu phố V, thị trấn V, huyện V, tỉnh Kiên Giang. Nay là ấp V, xã V, tỉnh An Giang. Trên phần đất tranh chấp có căn nhà cấp 4 của bà Lê Thị Hoàng C. Nhà và đất đang do bà Lê Thị H và ông Đinh Minh L trực tiếp quản lý, sử dụng. [2.2] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị H đối với bà Lê Thị P thấy rằng: 14 [ 2.2.1] Bà Lê Thị H và bà Lê Thị P là chị em ruột, cha các bà là cụ Lê Văn H5, mẹ là cụ Nguyễn Thị L1 cha mẹ có chung 06 người con gồm Lê Văn T4, Lê Thị N, Lê Thị P, Lê Thị H, Lê Thị H2 và Lê Thị T. Hiện nay cụ H5, cụ L1 và ông T4 đã chết. Ông T4 có vợ là Nguyễn Thị N1 và có 03 người con gồm Lê Văn V2, Lê Văn H6 và Lê Thị Diễm . Các đương sự đều xác định rằng phần đất tranh chấp nguồn gốc là của ông Quách Thành S1, ông S1 xác định năm 1996 ông đã chuyển nhượng diện tích đất tranh chấp cho bà Lê Thị H. Bà H, bà T5 (T) thì xác định bà H là người nhận chuyển nhượng phần đất của ông S1 với giá 07 chỉ vàng 24k là số vàng bà H được cụ L1 cho khi bán nhà cũ, sau đó bà H nhờ bà P đứng tên trên giấy chứng nhận QSD đất do sau khi nhận chuyển nhượng phần đất tranh chấp thì vào những năm 2002- 2004 ông Định Minh L2 là chồng bà H gây tai nạn xe chết người sợ nhà nước lấy đất bà H để bán bồi thường dân sự cho người bị tai nạn và một phần do bà H và gia đình ông L2 lục đục, bà H sợ bà đứng tên QSD đất có ly hôn phải chia tài sản chung nên mới thỏa thuận nhờ bà P thực hiện thủ tục để đứng tên trên giấy chứng nhận QSD đất đối với phần đất bà H nhận chuyển nhượng từ ông Quách Thành S1. Nay bà H yêu cầu công nhận phần đất tranh chấp cho bà do đất bà P đứng tên nên phải thực hiện thủ tục trả lại phần đất trên cho bà theo quy định. Còn bà P, bà H2 thì xác định phần đất tranh chấp là do cụ Nguyễn Thị L1 đứng ra nhận chuyển nhượng từ ông Quách Thành S1, lúc chuyển nhượng chỉ làm giấy tay sau này khi cụ L1 chết vào năm 2005 thì gia đình mới thống nhất để cho bà Lê Thị P đứng tên trên giấy chứng nhận QSD đất. Nay bà P, bà H2 xác định phần đất tranh chấp là tài sản của mẹ để lại không phải của bà H nên không đồng ý theo yêu cầu của bà H về việc đòi bà P trả lại phần đất tranh chấp cho bà. Bà Lê Thị N thì có ý kiến vào ngày 27/12/2019 xác định đất là của bà H nhận chuyển nhượng từ ông S1 sau đó nhờ bà P đứng tên do gia đình bà H có mâu thuẫn, bà P đồng ý đứng tên trên giấy chứng nhận QSD đất và sau này sẽ trả lại cho bà Lê Thị H. Sau đó thì bà N thay đổi ý kiến bà N xác định phần đất tranh chấp là do cụ Nguyễn Thị L1 nhận chuyển nhượng của ông Quách Thành S1. Nên không đồng ý theo yêu cầu đòi đất của bà Lê Thị H. 15 [ 2.2.2] Xét lập luận của nguyên đơn nêu ra để yêu cầu công nhận phần đất tranh chấp đồng thời thực hiện thủ tục trả lại quyền sử dụng phần đất tranh chấp, Hội đồng xét xử thấy rằng: Nguồn gốc phần đất tranh chấp trên là của ông Quách Thành S1 việc này tất cả các đương sự đều xác định không tranh chấp. Ông S1 xác định ông chuyển nhượng đất cho bà H vào năm 1996 và bà H có quá trình quản lý, sử dụng đất ổn định, lâu dài từ năm 1996 đến năm 2018 không có tranh chấp, tuy việc chuyển nhượng chỉ làm giấy tay có người kế cận hai bên chứng kiến, nhưng bà H là người giao vàng cho ông, sau đó bà H xác lập quyền sở hữu và thỏa thuận người đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng, do lúc thực hiện thủ tục chuyển nhượng chính vợ chồng bà H và ông L2 đứng ra nhờ ông ký thủ tục vì ông chuyển nhượng đất cho bà H là sự thật nên ông có ký hồ sơ cấp giấy chứng nhận QSD đất phần đất bán cho bà H nhưng ai đứng tên ông không nhớ, ông xác định lúc chuyển nhượng có làm giấy tay, sau bà H làm mất giấy thì có nhờ ông ký lại giấy bán đất nhưng nội dung thì đúng vì ông có bán đất cho bà H. Phần đất ông bán cho bà H thì từ trước đến nay ông L2 và bà H là người sử dụng, sau khi mua đất thì bà H mới cất nhà ở. Thấy rằng, mặt dù việc bà H nhờ bà P đứng tên dùm trên giấy chứng nhận QSD đất không có làm văn bản nhưng căn cứ vào xác nhận của ông S1 và về lý do bà H trình bày do chồng bà là ông L2 đụng xe chết người nên sợ phải bồi thường trách nhiệm dân sự mới để bà P đứng tên dùm là đúng sự thật. Đồng thời, bị đơn bà P cũng thừa nhận nội dung đối với phần đất tranh chấp thì bà là người đại diện chị em đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng chứ bà không phải là người có quyền sử dụng đất vì đây là tài sản của cụ L1 để lại. Mặt khác, kết quả xác minh, thu thập chứng cứ của Tòa án với những người làm chứng hiểu biết sự việc như người ký giáp ranh đất và những người ở địa phương như bà Mai Thị R, bà Nguyễn Thị Kim L3 (con bà Châu Thị Lê C1 đất giáp ranh), ông Võ Văn D1 ( chồng bà Mai Thị T6 có đất giáp ranh), ông Ngô Thanh L4, bà Tô Kim T7 đều xác định bà H là người nhận chuyển nhượng phần đất tranh chấp của ông Quách Thành S1. Lời khai của những người làm chứng, những người ký giáp ranh đất tranh chấp thời điểm năm 1996 và năm 2006 phù hợp với lời khai của ông Quách Thành S1 là người bán phần đất tranh chấp. 16 [ 2.2.3] Bà Lê Thị P xác định phần đất tranh chấp bà là người đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng nhưng bà chỉ đứng tên dùm chứ bà không phải là người có quyền sử dụng đất (chủ sử dụng đất). Bà đứng tên là chỉ đứng tên dùm tài sản của cụ L1 vì sau khi cụ L1 chết gia đình mới thống nhất cho bà đại diện đứng tên trên phần đất tranh chấp. Việc bà P, bà H2, bà N cho rằng phần đất tranh chấp là do cụ Nguyễn Thị L1 nhận chuyển nhượng của ông Quách Thành S1, sau khi cụ L1 chết thì gia đình mới thống nhất để cho bà P đứng tên trên giấy chứng nhận QSD đất thực chất đất tranh chấp là tài sản của cụ L1 để lại, việc này bà H không thừa nhận. Bà P, bà H2, bà N xác định sự việc trên và chỉ căn cứ vào việc bà P được đứng tên trên giấy chứng nhận QSD đất, việc bà P đứng tên trên giấy chứng nhận QSD đất bà P và các đương sự đều xác định là đứng tên dùm chứ không là chứng cứ chứng minh việc cụ L1 là người nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông Quách Thành S1. Vào thời điểm năm 2001-2004 việc ông L2 gây tai nạn xe đụng chết người phải đi tù và việc bà H có mâu thuẫn với gia đình bên ông L2 là có thật vì việc mâu thuẫn của ông gia đình ông L2 nên có xảy ra tranh chấp phầ n đất của ông L2 Toà án nhân dân huyện Vĩnh Thuận xét xử theo bản án sơ thẩm số 65/2023/DS-ST ngày: 26-12-2023 và việc ông L2 gây tai nạn xe chết người cũng là sự thật. Nên việc bà H trình bày lý do để nhờ bà P đứng tên quyền sử dụng đất phần đất nhận chuyển nhượng là có căn cứ, nhưng đây là bài học để bà Lê Thị H và ông Đinh Minh L rút kinh nghiệm về hành vi né tránh trách nhiệm của bản thân với người khác và lợi dụng kẻ hở của pháp luật để thực hiện hành vi chưa phù hợp với các chuẩn mực sống của xã hội, cũng như đạo đức và lương tâm của con người. [ 2.2.4] Đối với bà Lê Thị N có sự thay đổi về lời khai về phần đất tranh chấp trong quá trình giải quyết vụ án cụ thể lời khai trước và sau mâu thuẫn nhau về người nhận chuyển nhượng phần đất tranh chấp và lý do bà nêu ra về việc bà L1 nhận chuyển nhượng phần đất tranh chấp là không có cơ sở, không phù hợp với các chứng cứ khách quan trong vụ án nên không thể căn cứ vào lời khai của bà làm căn cứ giải quyết vụ án. 17 [ 2.2.5] Ngoài lời trình bày ra thì bà P, bà H2, bà N không cung cấp được chứng cứ nào khác có giá trị chứng minh phần đất tranh chấp ông Quách Thành S1 chuyển nhượng cho cụ Nguyễn Thị L1 nên Hội đông xét xử không có cơ sở chấp nhận ý kiến của bà P, bà H2, bà N đối với phần đất tranh chấp. [ 2.2.6] Đối với thủ tục cấp giấy chứng QSD đất cho bà P, Ủy ban nhân dân đã thực hiện đúng trình tự, mặc dù bà P không phải người nhận chuyển nhượng đất thực tế nhưng bà H đã đồng ý để bà P đứng tên trên phần đất bà nhận chuyển nhượng từ ông S1, đây là lỗi do bà H và bà P, còn lại tất cả các nội dung trong quá trình thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà P là đúng quy định. Nhưng do có căn cứ xác định đất là do bà P đứng tên dùm bà H nên cần buộc bà Lê Thị P phải thực hiện thủ tục giao trả lại phần đất tranh chấp cho bà Lê Thị H theo quy định của pháp luật. Trường hợp bà P không tự nguyện thực hiện hiện thủ tục thì bà H có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc cấp giấy chứng nhận QSD đất theo quy định. [2.3.2] Đối với ý kiến bà P, bà H2 xác định phần đất tranh chấp là tài sản của cụ L1 để lại nên không đồng ý trả đất cho bà H nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh việc ông S1 bán phần đất tranh chấp lại cho cụ L1 và không có yêu cầu gì khác trong vụ án này. Đồng thời tất cả các đương sự đều xác định nguồn gốc đất là nhận chuyển nhượng từ ông S1 và ông S1 xác định ông chuyển nhượng đất tranh chấp cho bà H nên việc xác định phần đất là tài sản của cụ L1 để lại là không có cơ sở để xem xét. Xét đề nghị của Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà H về yêu cầu công nhận đất cho bà H và yêu cầu bà P trả đất là có căn cứ nên chấp nhận. Xét đề nghị của đại diện VKS là có căn cứ nên chấp nhận.

[3]Về án phí sơ thẩm và chi phí xem xét thẩm định tại chỗ: Căn cứ Điều 147, Điều 157, Điều 165 của Bộ luật tố tụng dân sự và Điều 6, điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 3 Điều 26 của Nghị quyết 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. 18 * Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên nguyên đơn không phải chịu tiền án phí. Bà P phải chịu tiền án phí đối với yêu cầu của bà H được chấp nhận là 300.000 đồng, nhưng bà Lê Thị H tự nguyện nộp và khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí bà H nộp 300.000 đồng theo biên lai thu tiền số 0006269 ngày 06/01/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Vĩnh Thuận. * Chi phí xem xét thẩm định tại chỗ là 940.000 đồng, do đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên cbị đơn bà Lê Thị P phải chịu Chi phí xem xét thẩm định tại chỗ nhưng bà Lê Thị H tự nguyện nộp, bà Lê Thị H đã nộp xong số tiền 940.000 đồng theo phiếu thu tiền số 0000532 ngày 31 tháng 3 năm 2022 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện V.