Bản án 191/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Về tố tụng:

[1] Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án công nhận nhà và đất tại thửa đất số 23, tờ bản đồ 36, địa chỉ A Đ, phường P, tỉnh Đắk Lắk thuộc quyền sở hữu, sử dụng của nguyên đơn và buộc bị đơn trả lại nhà đất cho nguyên đơn; bị đơn không đồng ý với yêu cầu khởi kiện đòi nhà đất của nguyên đơn, đồng thời phản tố đề nghị Tòa án công nhận diện tích 261,4m2 (đo thực tế 262,5m2) tại thửa đất số 23, tờ bản đồ 36, địa chỉ A Đ thuộc quyền sử dụng của bị đơn và vụ án có đương sự đang ở nước ngoài; do đó, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên (nay là Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk) thụ lý giải quyết vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” là đúng thẩm quyền, xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp theo quy định tại khoản 9 Điều 26, khoản 3 Điều 35, Điều 37, điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Phiên tòa phúc thẩm đã triệu tập hợp lệ lần thứ hai, phía nguyên đơn kháng cáo có mặt, bị đơn và một số người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt nên Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa. Về nội dung: 5

[3] Ông Trần T, bà Võ Thị T1 là cha mẹ đẻ của chị Trần Thị Mỹ L2, chị (bà) Trần Thị Mỹ L2 là vợ kế của ông Trần P, ông P và bà L2 vượt biên sang Nhật Bản năm 1989. Vợ đầu của ông Trần P là bà Huỳnh Thị L, có 8 con chung là chị Trần Thị S (sinh năm 1974), chị Trần Thị S1 (sinh năm 1977 đã chết), anh Trần T2 (sinh năm 1978), chị Trần Thị H1 (sinh năm 1980), chị Trần Thị N (sinh năm 1985), anh Trần L1 (sinh năm 1987), anh Trần C (sinh năm 1990) và chị Trần Thị L3 (sinh năm 1992).

[4] Tại Giấy bán nhà ở ngày 25/7/1996 ghi nội dung vợ chồng ông Nguyễn Văn K, bà Đỗ Thị M bán cho vợ chồng ông Trần T, bà Võ Thị T1 ngôi nhà cấp 4 diện tích 66m2 gắn liền diện tích đất 260m², tứ cận Bắc giáp đường lộ ra cảng, Nam giáp nhà ông Nguyễn Văn Á, Đông giáp đất nhà ông Huỳnh N1, Kiều T3, Tây giáp đường hẻm vào xóm (có sơ đồ đính kèm) với giá 2 lượng 7 chỉ vàng, Giấy được Trưởng ban N2, thị trấn P, huyện T, tỉnh Phú Yên xác nhận ngày 29/7/1996 (bút lục 82, 83). Tại Giấy cho nhà ở ngày 02/4/2010 ghi nội dung:“Tôi tên là Trần T có ngôi nhà số A Đ, phường P, thành phố T. Nay cháu tôi là Trần L1 đã lập gia đình riêng nhưng chưa có chỗ ở. Vậy, Tôi viết giấy này cho cháu L1 01 gian bề ngang 13m, bề dài 17m diện tích 221m2 để cháu ở...”, Giấy được Ủy ban nhân dân phường C1 (bút lục 83).

[4] Ông Trần T và bà Võ Thị T1 trình bày nhà đất tranh chấp (nay là thửa đất số 23, tờ bản đồ 36 tại A Đ, phường P, tỉnh Đắk Lắk) do ông T, bà T1 bỏ tiền (vàng) mua của vợ chồng ông K, bà M, rồi cho bà L và 8 con của ông Trần P với bà L ở nhờ; đối với Giấy cho nhà ở ông T viết ngày 02/4/2010 chỉ nhằm mục đích cho anh Trần L1 (con bà L, ông P) có điều kiện lập hộ khẩu riêng trên đất; do vây, khởi kiện đòi bà L và anh Trần Lưng H2 ở trên đất (những người con khác của bà L, ông P có chị Trần Thị S1 đã chết, còn đa phần sống ở nước ngoài) trả lại toàn bộ nhà đất. Trong khi đó, anh Trần L1, chị Trần Thị S, anh Trần T2 (bl 29, 30) trình bày năm 1989 ông P vượt biên sang N để lại vợ và 8 con ở trong ngôi nhà ngoài biển khu vực Xóm R, khoảng năm 1994 bà L cũng bỏ đi chỗ khác sinh sống và nhà bị sóng đánh sập nên ông P gửi về 2 cây 5 chỉ vàng nhờ cha vợ kế là ông Trần T mua nhà đất cho 8 con ở, vì người bán nhà là ông Nguyễn Văn K làm nghề thầy cúng nên tránh “kiêng kỵ” ông P nhờ ông Trần T cũng làm nghề thầy cúng đứng tên, ngay sau khi mua nhà đất ông Trần T đã giao nhà đất cho 8 con của ông Trần P ở đến nay.

[5] Ông Trần P không thừa nhận trình bày của các con của ông P với bà L, nhưng bà Trần Thị L4 (chị ruột ông P) xác định trình bày của các con ông P là đúng, bà L4 trình bày thêm sau khi ông P vượt bên sang N bỏ lại vợ và 8 con nhỏ và bà L cũng đi nơi khác sống, thương các cháu nên bà L4 đi tìm hiểu được biết ông P với vợ kế là chị Trần Thị Mỹ L2 (con ông Trần T) cùng vượt biên nên bà L4 nhờ ông T liên hệ với ông P thông báo tình hình ở nhà nên ông P đã gửi tiền về nhờ ông T đem qua nhà bà L4 giao cho ông K (bên bán), có bà L4 và T4 xóm chứng kiến. Sau khi các con ông P ở nhà mới mua một thời gian thì bà L4 và anh Trần T2 (con ông P, bà L) mượn được 2 chỉ vàng đem qua trả ông Trần T, nhưng ông T nói nhà đã mua cho các cháu rồi nên không nhận (bl 6 59, 89). Xét trình bày của bà L4 là có cơ sở vì phù hợp với hoàn cảnh các con của ông Trần P lúc đó, phù hợp với trình bày của các con ông Trần P và cũng phù hợp với nội dung Giấy cho nhà ở do ông Trần T viết ngày 02/4/2010 nội dung cho anh Trần L1 căn nhà bề ngang 13m, bề dài 17m diện tích 221m2.

[6] Xét, với các tài liệu, chứng cứ nêu trên, Tòa án cấp sơ thẩm xác định chưa đủ căn cứ pháp lý khẳng định tiền mua nhà đất là tiền ông Trần P gửi về nhờ cha vợ kế là ông Trần T đứng tên mua hộ nhà cho 8 con của ông P với bà L là đúng pháp luật; tuy nhiên, xét thực tế các con ông P đã quản lý, sử dụng nhà đất ngay sau khi mua từ năm 1996 đến nay, hàng năm đóng thuế cho Nhà nước, 02 lần xây dựng lại nhà vào năm 2016 và nắm 2023 vợ chồng ông Trần T không phản đối, ông Trần P lại là con rể ông Trần T và ông Trần T đã viết Giấy cho nhà ở ngày 02/4/2010 cho anh Trần L1 nhà đất nên Tòa án cấp sơ thẩm xác định Giấy cho nhà ở ngày 02/4/2010 có hiệu lực đối với phần tài sản của ông Trần T đã cho anh Trần L1, vô hiệu đối với phần tài sản của bà Võ Thị T1, từ đó buộc anh Trần L1 trả vợ chồng ông Trần T ½ giá trị quyền sử dụng đất là có cơ sở, phù hợp với thực tế, đúng pháp luật nên Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của vợ chồng ông Trần T, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm được giữ nguyên. Nguyên đơn kháng cáo không được chấp nhận, nhưng là người cao tuổi đã có đơn xin miễn án phí nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm.