Bản án 36/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra, xem xét tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định: - Về tố tụng:

[1] Về sự vắng mặt của các đương sự: Tại phiên tòa nguyên đơn (anh Đào Hồng L); người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan (ông Đào Vĩnh H1, ông Đào Vĩnh V, bà Đào Thị B) đều vắng mặt nhưng đã có người đại diện theo ủy quyền của các đương sự này có mặt tại phiên toà; đại diện UBND xã V, thành phố Hải Phòng vắng mặt nhưng đã có ý kiến bằng văn bản đề nghị xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 6 227 và Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự nêu trên theo thủ tục chung.

[2] Về thẩm quyền giải quyết và quan hệ pháp luật có tranh chấp: Nguyên đơn (anh Đào Hồng L) khởi kiện đối với bị đơn (ông Đào Vĩnh L1) có địa chỉ nơi cư trú tại Thôn C, xã V, thành phố Hải Phòng; tranh chấp về đất ngõ đi chung và Yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND huyện V. Do đó cần xác định đây là tranh chấp về dân sự. Căn cứ khoản 9 Điều 26, khoản 4 Điều 34, điểm a khoản 1 Điều 37, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính, vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng. - Về nội dung:

[3] Nguyên đơn (anh L) khởi kiện đề nghị Toà án giải quyết buộc bị đơn (ông L1) phải tháo dỡ bức tường đã xây dựng trái phép để trả lại phần đất là lối đi chung có diện tích khoảng 65m2, tại thôn C, xã V, thành phố Hải Phòng và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho cụ Đào Vĩnh B2 và ông Đào Vĩnh L1, Hội đồng xét xử xét thấy:

[4] Theo các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án gồm: Bản đồ giải thửa năm 1992; Sổ mục kê năm 1992; Trích đo bình đồ hiện trạng thửa đất; các Biên bản xác minh tại UBND xã V ngày 12/01/2026 và ngày 14/5/2026; Lời khai của ông Hoàng Viết O1 (nguyên Trưởng thôn) và ông Đào Vĩnh T1 (Trưởng thôn), cùng kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ, đều có căn cứ để xác định phần diện tích 64,6m2 đất đang có tranh chấp giữa nguyên đơn và bị đơn là ngõ đi chung, đã hình thành và được nhiều hộ gia đình sử dụng ổn định từ trước năm 1990, trải qua nhiều thời kỳ cho đến nay.

[5] Hồ sơ địa chính năm 1992 và Sổ mục kê thể hiện rõ thửa đất số 1086 mang tên cụ Đào Vĩnh B2 và thửa đất số 1087 mang tên ông Đào Vĩnh L1 (Cả hai thửa đất này hiện đều đang do ông L1 trực tiếp quản lý và sử dụng); phần diện tích ngõ đi chung không thuộc diện tích đất ở được cấp cho cụ B2 hoặc ông L1. UBND xã V đã xác định phần đất tranh chấp là ngõ đi chung, không nằm trong diện tích đất được cấp trong GCNQSDĐ cho hộ cụ B2 và ông L1.

Do đó, việc bị đơn cho rằng toàn bộ phần đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng hợp pháp của gia đình mình theo các GCNQSDĐ là không có căn cứ để chấp nhận.

[6] Quá trình hòa giải tại địa phương, ngày 31/5/2017 chính bản thân ông Đào Vĩnh L1 đã ký biên bản cam kết xác nhận phần ngõ tranh chấp là ngõ đi chung của hai gia đình. Nhưng sau đó đến năm 2024 thì con trai ông L1 (anh Đào V) đã có hành vi xây tường chắn lối đi, cản trở quyền sử dụng lối đi hợp pháp của gia đình nguyên đơn. Đây là hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác, trái với quy định tại Điều 254 Bộ luật Dân sự năm 2015 và có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại khoản 10, Điều 16 của Nghị định 16/2022/NĐ-CP, ngày 28/01/2022 của Chính phủ.

[7] Đối với yêu cầu hủy GCNQSDĐ đã cấp cho ông Đào Vĩnh B2 và ông Đào Vĩnh L1, Hội đồng xét xử xét thấy: Như đã nêu và phân tích tại mục

[4] của Bản án; đã có đủ căn cứ để xác định phần diện tích 64,6m² đất có tranh chấp là ngõ đi chung tồn tại ổn định từ trước năm 1990, được nhiều hộ gia đình sử dụng công 7 khai, liên tục trong thời gian dài và không phải là đất đã được cấp GCNQSDĐ của cụ B2 và ông L1.

[8]

Tuy nhiên, UBND huyện V cấp GCNQSDĐ đối với thửa đất số 1086 và thửa số 1087, tờ bản đồ số 4 đã cấp chồng lấn lên cả phần diện tích đất là ngõ đi chung vào diện tích đất của cụ B2 và ông L1. Việc cấp GCNQSDĐ như trên là không đúng hiện trạng sử dụng đất thực tế, không phù hợp với hồ sơ địa chính năm 1992 và xâm phạm trực tiếp đến quyền sử dụng lối đi hợp pháp của các hộ liền kề, thuộc trường hợp cấp GCNQSDĐ không đúng đối tượng sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

[9] Mặt khác, Văn phòng đăng ký đất đai đã có văn bản xác nhận hồ sơ cấp GCNQSDĐ thời kỳ đó hiện không còn lưu giữ đầy đủ hồ sơ gốc để chứng minh việc cấp giấy đúng trình tự, đúng diện tích thực tế quản lý sử dụng. Trong khi đó, các tài liệu địa chính còn lưu giữ và xác minh tại địa phương đều thể hiện phần đất tranh chấp là ngõ đi chung độc lập. Do vậy có đủ căn cứ xác định GCNQSDĐ đã cấp cho cụ B2 và ông L1 có sai sót nghiêm trọng. Căn cứ Điều 34 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính; các điều 26, 28, 31, 37 và 152 Luật đất đai 2024, có đủ căn cứ để chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về việc hủy GCNQSDĐ do UBND huyện V cấp cho cụ Đào Vĩnh B2 và ông Đào Vĩnh L1 đối với các thửa đất số 1086 và 1087, tờ bản đồ số 4, tại thôn C, xã V, thành phố Hải Phòng.

[10]

Từ những phân tích trên, có đủ căn cứ để chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn (anh L) về việc xác định diện tích 64,6m² đất tranh chấp là lối đi chung; buộc ông Đào Vĩnh L1 và anh Đào Vĩnh H phải chấm dứt hành vi cản trở, tháo dỡ công trình (bức tường) xây dựng trái phép trên phần đất lối đi chung; đồng thời hủy GCNQSDĐ đã cấp mang tên cụ Đào Vĩnh B2 và ông Đào Vĩnh L1 đối với các thửa đất có phần diện tích cấp GCNQSDĐ chồng lấn lên phần đất ngõ đi chung.

[11] Về chi phí tố tụng: Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn đã nộp số tiền 10.000.000 đồng (Mười triệu đồng) để chi phí cho việc Xem xét thẩm định tại chỗ và Định giá tài sản. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn là ông Đào Vĩnh L1 phải có trách nhiệm nộp toàn bộ các chi phí Xem xét, thẩm định tại chỗ và Định giá tài sản theo quy định tại các điều 147, 157, 158 và 165 Bộ luật Tố tụng dân sự. Toàn bộ số tiền này nguyên đơn đã nộp tạm ứng cho Toà án nên bị đơn phải có trách nhiệm trả toàn bộ số tiền này cho nguyên đơn. Tại phiên toà, người đại diện hợp pháp của bị đơn nêu ý kiến đồng ý nhận trả cho nguyên đơn toàn bộ số tiền 10.000.000 đồng (Mười triệu đồng) này.

[12] Về án phí: Do toàn bộ yêu cầu khởi kiện được chấp nhận nên nguyên đơn không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Trả lại nguyên đơn (anh L) số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 1.200.000 đồng (Một triệu hai trăm nghìn đồng), theo Biên lai thu số 0001396, ngày 20/6/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng (nay là Phòng Thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng).

[13] Bị đơn (ông L1) phải chịu án phí dân sự sơ thẩm nhưng do bị đơn là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Vì các lẽ trên, 8