Bản án 506/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Ngày 30/9/2025 Tòa án nhân dân khu vực 8 - Vĩnh Long tuyên án sơ thẩm, đến ngày 14/10/2025 bị đơn bà Đào Thị Ú và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Đào Văn E kháng cáo là còn trong thời hạn theo quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự, đơn kháng cáo của đương sự đúng về hình thức, nội dung và thuộc trường hợp được miễn đóng tạm ứng án phí nên được xem xét xử theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Các đương sự thống nhất trình bày: Vợ chồng cụ Đào Văn C và cụ Hạ Thị T4 có 7 người con gồm:

1. Ông Đào Văn B, ông B chết năm 2026, có vợ là bà Lê Thị A (đã chết) và 05 người con gồm: Đào Thi S1 (nguyên đơn), Đào Thị L, Đào Văn Đ, Đào Thị Ngọc Á và Đào Thị Mỹ D4 (chết).

2. Bà Đào Thị B1

3. Ông Đào Văn E

4. Bà Đào Thị Ú

5. Bà Đào Thị X, bà X đã chết, có 03 người con gồm: Phan Như P, Đào Thị Kim T và Phan Ngọc D.

6. Ông Đào Văn Ê đã chết, ông Ê có vợ là bà Trần Thị M, có 06 người con gồm: Đào Thị L1, Đào Văn T1, Đào Văn T2, Đào Văn M1, Đào Văn T3, Đào Thị D1.

7. Ông Đào Văn R1, ông R1 chết năm 1995 có 04 người con gồm: Đào Thị Mỹ D1, Đào Văn D2, Đào Thị D4, Đào Văn V1 (Viên). Về nguồn gốc đất, quá trình tranh chấp, đăng ký, kê khai và quản lý sử dụng: bà S1, bà Ú, ông E đều thừa nhận thửa đất số 165 tờ bản đồ số 02 loại đất 7 LUC (nay là thửa số 26 tờ bản đồ số 28) được tập đoàn T9 ấp A, thị trấn B, huyện B, tỉnh Bến Tre giao khoán cho hộ cụ Hạ Thị T4 vào năm 1982, cụ T4 kê khai đăng ký và được Ủy ban nhân dân huyện B cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ vào ngày 10/4/2002 và được cấp đổi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thành thửa số 26 tờ bản đồ số 28, diện tích 887,8m2 ngày 22/12/2016. Phần đất này do cụ T4 sử dụng đến năm 2004 thì bà S1 gửi đơn tranh chấp đến UBND trị trấn Ba T8 yêu cầu cụ T4 chia cho bà ½ diện tích đất, UBND trị trấn Ba Tri hòa giải nhưng không thành, cụ T4 không đồng ý chia đất cho bà S1, sự việc tranh chấp kéo dài đến năm 2023 cụ T4 chết thì bà Ú là con của cụ T4 quản lý đến nay, trên phần đất này trồng cỏ không có cây trồng vật kiến trúc gì khác. Theo đo đạc thực tế hiện nay diện tích thửa đất số 26 (165) là 915,9m2. Đây là những tình tiết sự kiện được các đương sự thống nhất thừa nhận nên không cần phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 Bộ luật Tố tụng Dân sự.

[3] Thể hiện trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp lần đầu vào ngày 10/4/2002 (bút lục số 34), thì phần đất tranh chấp thửa 165 được cấp cho hộ bà Hạ Thị T4, trong hồ sơ đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Giấy xác nhận nguồn gốc đất ngày 07/11/2001 của UBND thị trấn B (bút lục 42) thể hiện nguồn gốc thửa đất số 165 tờ bản đồ số 02 là được tập đoàn giao khoán từ năm 1985 sử dụng ổn định. Trong quá trình giải quyết vụ án bà Ú và ông E cũng thừa nhận nguồn gốc đất do tập đoàn giao cho hộ cụ T4 vào năm 1982. Tại công văn trả lời ngày 13/5/2001 của UBND thị trấn B (tài liệu này do ông E giao nộp) có nội dung thể hiện: từ năm 1982 ấp A, thị trấn B đi vào làm ăn tập thể, tập đoàn sản xuất đầu tiên làm thí điểm cho các ấp khác, xóc đất giao khoán cho các hộ đến năm 1985 giao khoán lại lần thứ 2 và đến năm 1989 giao khoán lại lần cuối thì ổn định cho đến nay. Tại biên bản xác minh ngày 29/8/2025 (bút lục 147) và xác nhận của ông Trần Văn T5 (bút lục 25) ông T5 trình bày: thời điểm tập đoàn giao cấp đất cho hộ cụ T4 vào năm 1982, ông là tập đoàn trưởng tập đoàn T9, ấp A, thị trấn B, ông là người giao đất cho hộ cụ T4, việc cấp đất kinh tế phụ cho hộ cụ T4 là căn cứ vào bình quân nhân khẩu tức cấp cho những người có tên trong hộ khẩu, những người không có tên trong hộ khẩu thì không được cấp, thời điểm này hộ cụ T4 có 02 nhân khẩu là cụ T4 và bà S1 ngoài ra không có ai khác, còn chồng cụ T4 là cụ C thì có hộ khẩu riêng trong đó có bà Ú và ông E nên được cấp thửa đất riêng. Theo xác nhận của công an xã B thì thời điểm 1982 hộ số 003/AH ấp A thị trấn B (nay là số F, tổ A, ấp E, xã B, tỉnh Vĩnh Long) có 02 nhân khẩu gồm: Hạ Thị T4 sinh năm 1927 (chủ hộ) và Đào Thị S sinh năm 1967 (cháu nội ruột), đến ngày 07/11/1994 thì bà Đào Thị Ú chuyển đến từ số 294/AH ấp A, thị Trấn Ba (do ông Đào Văn C chủ hộ) nhập vào hộ cụ T4 và ngày 21/10/1997 có cháu Quan Thị D5 đăng ký thường trú vào hộ cụ T4. Như vậy, có căn cứ chấp nhận lời trình bày của bà S cho rằng phần đất tranh chấp được tập đoàn giao cho hộ cụ T4 vào năm 1982 trong đó hộ gồm có cụ T4 và bà S. 8

[4] Bà Ú và ông E cho rằng thửa đất 165 là tập đoàn hoán trả cho gia đình cụ T4 không phải cấp đất kinh tế phụ cho hộ cụ T4 nên không có phần của bà S trong đó, song bà Ú và ông E không xuất trình được tài liệu, chứng cứ để chứng minh. Bà Ú và ông E cho rằng tại đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất ngày 05/5/1997 ghi số người sử dụng đất trong hộ là 03 người nghĩa là thời điểm tập đoàn giao đất cho hộ cụ T4 thì trong hộ có 03 người gồm: cụ T4, cụ C và bà Ú. Xét lời trình bày của bà Ú và ông E không có căn cứ chấp nhận bởi lẽ: trong đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất ngày 05/5/1997 không có ghi tên từng thành viên trong hộ gồm những ai và tại mục họ, tên của chồng chủ hộ có ghi “chết” và căn cứ vào sổ hộ khẩu thì thời điểm tập đoàn giao đất cho hộ cụ T4 (1982 - 1989) bà Ú không có tên trong hộ khẩu của cụ T4 mà có tên trong hộ khẩu của cụ C, đến năm 1994 bà Ú mới nhập khẩu vào hộ của cụ T4. Ngoài ra, việc bà Ú và ông E cho rằng bà S được tập đoàn cấp đất chung với hộ của bà A là mẹ của bà S nhưng không xuất trình được chứng cứ để chứng minh.

[5] Tòa án cấp sơ thẩm công nhận nguồn gốc thửa đất 165 (nay là thửa 26) được tập đoàn giao cấp cho hộ cụ T4 trong đó gồm 02 người: cụ T4 và bà S là có căn cứ, nhưng việc phân chia cho bà S được quyền sử dụng ½ thửa đất là chưa phù hợp bởi lẽ: tập đoàn giao đất cho hộ cụ T4 là để sản xuất làm kinh tế phụ, bà S được tập đoàn giao đất chung với cụ T4 nhưng thực tế bà S không có trực tiếp canh tác mà do cụ T4 trực tiếp quản lý sử dụng đến khi cụ T4 chết thì con của cụ T4 tiếp tục quản lý, sử dụng cho đến nay nên khi phân chia cần xét đến công sức giữ gìn, quản lý, tôn tạo phần đất này của cụ T4, chia cho cụ T4 phần nhiều hơn so với bà S.

Do đó, Hội đồng xét xử quyết định chia thửa đất làm 03 phần, trong đó cụ T4 được sử dụng 2/3, bà S được sử dụng 1/3. Do thửa đất tranh chấp không đủ điều kiện để tách thửa theo quy định tại địa phương, hiện nay các con của cụ T4 đang quản lý sử dụng nên giao cho những người thừa kế của cụ T4 được sử dụng toàn bộ thửa đất và có nghĩa vụ hoàn giá trị phần của bà S (1/3 thửa đất) theo giá hội đồng định giá đã định là 2.500.000đ/m2, tính ra số tiền bằng [(915,9m2 x 2.500.000đ) = 2.289.750.000 đồng] : 3 = 763.250.000 đồng.

Do đó, cấp phúc thẩm sửa án sơ thẩm theo hướng nhận định trên. Xét kháng cáo của bà Ú và ông E có căn cứ chấp nhận một phần. Quan điểm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Ú có căn cứ chấp nhận một phần.

[6] Ông B là con của cụ T4, trong quá trình giải quyết vụ án ông B đã chết, những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông B gồm có bà S, ông Đ, bà L và bà Á. Nhưng tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của bà S trình bày: bà S không yêu cầu được nhận thừa kế phần đất của ông B được thừa kế từ cụ T4 trong thửa 165. Xét sự tự nguyện của bà S không gây ảnh hưởng đến quyền lợi của các đương sự khác nên được ghi nhận.

[7] Về chi phí tố tụng: tổng cộng bằng 5.100.000 đồng. Do nguyên đơn, bị đơn đều được phân chia đối với thửa đất 165 nên nguyên đơn, bị đơn mỗi bên chịu ½ chi phí tố tụng là 2.550.000 đồng, số tiền này được trừ vào tiền tạm ứng 9 của nguyên đơn đã nộp nên bị đơn (bà Ú) có nghĩa vụ hoàn trả lại cho nguyên đơn 2.550.000 đồng

[8] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do sửa án sơ thẩm nên người kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm. Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long có căn cứ chấp nhận một phần

Vì các lẽ trên; Căn cứ khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự.