Bản án 102/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Huỷ Bản án sơ thâm số 43/2025/DS-ST ngày 19/11/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Quảng Ngãi và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
Nhận định của Tòa án
:
[1] Về tố tụng: [1.1] Ngày 19/11/2025, Tòa án nhân dân khu vực 7 - Quảng Ngãi tuyên án vụ án nêu trên. Ngày 02/12/2025, nguyên đơn là bà Y N có đơn kháng cáo là còn trong thời hạn theo quy định tại các Điều 272, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự, được chấp nhận xem xét, giải quyết theo thủ tục phúc thâm. 4 [1.2] Về xác định tư cách người tham gia tố tụng: Theo đơn khởi kiện sửa đôi, bô sung đê ngày 30/6/2025 (bút lục 41, 42) và trong quá trình giải quyêt vụ án tại Tòa án câp sơ thâm, nguyên đơn là bà Y N yêu câu Tòa án hủy giây chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là GCNQSDĐ) số vào sổ cấp GCNQSDĐ số 00561QSDĐ/31/1999QĐUB(TX) được Uy ban nhân dân (viết tắt là UBND) thị xã K cấp cho hộ ông Phạm Văn S đối với thửa đất số 202, tờ bản đồ số 10, diện tích đất 4.133m' (ĐRM) tại xã C, thị xã K, tỉnh Kon Tum vào ngày 05/11/1999 (bút lục 56, 57), (viết tắt là thửa 202). Điều 1 Luật Đất đai năm 1993 quy định: ...Tổ chức, hộ gia đình và cá nhân được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trong Luật này gọi chung là người sử dụng đất..., và tại Điều 116 Bộ luật Dân sự năm 1995 quy định về hộ gia đình như sau: Những hộ gia đình mà các thành viên có tài sản chung đê hoạt động kinh tê chung trong quan hệ sử dụng đât, trong hoạt động sản xuât nông, lâm, ngư nghiệp và trong một số lĩnh vực sản xuất, kinh doanh khác do pháp luật quy định, là chủ thể trong các quan hệ dân sự đó... Tòa án cấp sơ thẩm chưa tiến hành xác minh tại thời điểm năm 1999, hộ ông S co bao nhiêu nhân khâu đê đưa họ vào tham gia tô tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án là thiếu sót, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên trong hộ gia đình ông S. Ngoài ra, theo các tài liệu có tại hồ sơ vụ án thể hiện hộ ông S đã làm hồ sơ cấp đổi thửa 202 thành thửa đất số 490, tờ bản đồ 07, diện tích 4.308,4m' (viết tắt là thửa 490), (bút lục 58 - 65), nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không thu thập hồ sơ cấp đổi GCNQSDĐ thửa 202 để trường hợp hộ ông S đã được cấp đổi GCNQSDĐ thì xác định Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh K (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Q) vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và giải thích để bà N yêu cầu hủy GCNQSDĐ thửa 490 (vì GCNQSDĐ thửa 202 đã bị thu hôi khi câp đôi thành thửa 490) cũng là thiêu sót. [1.3] Tại phiên tòa phúc thấm, bị đơn là ông Phạm Văn S, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị C và Chủ tịch Ủy ban nhân dân (viết tắt là UBND) xã Đ văng mặt, có đơn đê nghị xét xử văng mặt. Căn cứ Điêu 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt họ.
[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của bà Y N, Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Ngày 31/10/2003, hộ bà Y N được UBND thị xã K cấp GCNQSDĐ đôi với thửa đât sô 16, tờ bản đô sô 07, diện tích 491m2 (trong đó có 400m2 đât thô cư và 91m2 đất vườn) tại xã C, thị xã K, tỉnh Kon Tum (viết tắt là thửa 16) theo Quyết định số 132/2002/QĐ-TTg ngày 08/10/2002 của Thủ tướng Chính phủ về việc giải quyết đất sản xuất và đất ở cho đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ ở T (viết tắt là Quyết định số 132), (bút lục 02). [2.21 Ngày 05/11/1999, hộ ông Phạm Văn S được UBND thị xã K cấp GCNQSDĐ thửa 202, diện tích 4.133m' (đất ruộng màu), (bút lục 56, 57). [2.3] Theo Sơ đồ đo đạc hiện trạng thửa đất do Công ty TNHH T3 thực hiện (bút lục 115) thế hiện thửa 16 (nay là thửa đất số 526, tờ bản đồ số 7) có diện tích 275,9m' (không bao gồm diện tích tranh chấp 213,2m}), giảm 215,1m' (491m? - 275,9m}); còn thửa 202 (nay là thửa đất số 490, tờ bản đồ số 7) có diện tích 5 4.350,8m' (có bao gồm diện tích tranh chấp 213,2m?), tăng 217,8m? (4.350,8m? - 4.133m2) so với diện tích đất được cấp trong GCNQSDĐ thửa 202. [2.4] Tòa án cấp sơ thâm chưa yêu cầu Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Q - Chi nhánh khu vực VIII cung cấp hồ sơ cấp đổi thửa 16 và thửa 202; chưa yêu cầu cơ quan đo đạc chồng ghép bản đồ để xác định phần đất tranh chấp thuộc thửa 16, nay là thứa 526 hay thuộc thửa 202, nay là thửa 490? Trường hợp có việc câp chồng diện tích tranh chấp lên cả 02 thửa thì cần làm việc với UBND xã Đ về lý do, nguyên nhân cấp chồng? Trường hợp diện tích tranh chấp thuộc thửa 202, thì diện tích thửa 16 chỉ còn 275,9m (theo đo đạc thực tế) là không đủ hạn mức tối thiếu theo quy định tại Điều 2 Quyết định số 132 là 400m2 đất ở, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm việc với UBND xã Đ về diện tích thửa 16 được cấp không đủ hạn mức theo quy định tại Điều 2 Quyết định số 132, mà đã không chấp nhận yêu cầu của bà N, trong khi diện tích theo đo đạc của thửa 202, nay là thửa 490 của ông S tăng, là chưa có cơ sở vững chắc. [2.5] Ngày 22/4/2026, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi có Công văn số 123/TA-DS đê nghị UBND xã Đ cung câp thông tin, tài liệu liên quan đên vụ án. Ngày 14/5/2026, UBND xã Đ có Công văn sô 990/UBND-NC vê việc cung câp thông tin cho Tòa án, trong đó có nội dung: ... Qua đối chiếu hồ sơ và kết quả đo đạc thực tế, thửa đất số 16 của bà Y N và thửa đất số 202 của ông Phạm Văn S có phần diện tích chồng lấn 213,2m'. Theo hồ sơ địa chính và hiện trạng sử dụng đất, phần diện tích đang tranh chấp nêu trên thuộc loại đất nông nghiệp, mục đích sử dụng là đất trồng cây lâu năm...Như vậy, với thông tin do UBND xã Đ cung cấp thì phân diện tích đât tranh chấp được cấp chồng lên cả thửa 16 và thửa 202. Đây là tình tiết mới phát sinh tại cấp phúc thẩm chưa được xem xét tại cấp sơ thẩm, nhưng tại phiên tòa phúc thấm, bà Y N (do người đại diện theo ủy quyền tham gia tố tụng) có mặt, còn ông Phạm Văn S và bà Nguyễn Thị C đều có yêu cầu xét xử vắng mặt.
Do đó, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự theo quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bà Y N, hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thấm.
[3] Về nghĩa vụ chịu án phí sơ thấm và chi phí tô tụng khác được xác định lại khi giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thấm.
[4] Về án phí dân sự phúc thấm: Do hủy bản án sơ thâm nên bà Y N không phai chịu an phí dân sự phúc thâm theo quy định tại khoản 3 Điều 148 Bô luât Tố tụng dân sự.
[5] Đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Y N là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử, được chấp nhận.
[6] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.
Quyết định
Căn cứ khoản 3 Điều 308, Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. 6 Tuyên xử: Chấp nhận kháng cáo của bà Y N.
1. Huỷ Bản án sơ thâm số 43/2025/DS-ST ngày 19/11/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Quảng Ngãi và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
2. Về nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm và chi phí tố tụng khác được xác định lại khi giải quyêt lại vụ án theo thủ tục sơ thâm.
3. Bà Y N không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Bản án phúc thấm có hiệu lực pháp luật kế từ ngày tuyên án.