Bản án 09/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

2

Căn cứ vào các tài liệu, chứng chứ đã được kiểm tra xem xét tại phiên tòa, kết quả hỏi tại phiên tòa và trên cơ sở xem xét đẩy đủ ý kiến của bị đơn tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: - Về thủ tục thụ lý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Ngày 03/4/2026 chị Giàng Thị D nộp đơn khởi kiện đề ngày 10/3/2026 về việc Ly hôn tại Tòa án nhân dân khu vực 4 - Điện Biên, tỉnh Điện Biên đối với anh Vừ Cháng T, địa chỉ: Bản T, xã M, tỉnh Điện Biên. Chị D có quyền yêu cầu giải quyết ly hôn theo quy định tại khoản 1 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014. Ngày 03/4/2026 chị D được chấp nhận miễn nộp tạm ứng án phí, cùng ngày Tòa án đã thụ lý vụ án để giải quyết yêu cầu khởi kiện của chị D theo khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân gia đình và Điều 195 Bộ luật tố tụng dân sự. - Về thẩm quyền giải quyết: Bị đơn anh Vừ Cháng T cư trú tại: Bản T, xã M, tỉnh Điện Biên; Đây là vụ án Ly hôn, do đó yêu cầu Ly hôn giữa chị Giàng Thị D và anh Vừ Cháng T thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân khu vực 4 - Điện Biên, tỉnh Điện Biên theo quy định tại khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2025. Tại phiên toà hôm nay, chị Giàng Thị D có đơn đề nghị xét xử vắng mặt tại phiên tòa. Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 227 và khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử vắng mặt đương sự.

[2] Về điều luật áp dụng: Chị Giàng Thị D và anh Vừ Cháng T chung sống như vợ chồng từ năm 1996 mà không đăng ký kết hôn. Do đó Hội đồng xét xử áp dụng quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986 để xem xét tính hợp pháp của quan hệ hôn nhân và áp dụng các quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 để giải quyết vụ án.

[3] Về yêu cầu khởi kiện: Về hôn nhân: Chị Giàng Thị D và anh Vừ Cháng T sống chung như vợ chồng từ năm 1996, chỉ tổ chức cưới hỏi theo phong tục dân tộc Mông mà không đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; Tại đơn xin xác nhận tình trạng hôn nhân ngày 13/5/2026 của chị Giàng Thị D có thể hiện nội dung chị D và anh T chung sống với nhau từ năm 1996 đến nay không đăng ký kết hôn đã được trưởng bản Trung Dình và Ủy ban nhân dân xã M, tỉnh Điện Biên xác nhận. Mặt khác trong quá trình giải quyết vụ án các bên đương sự cũng đều thừa nhận việc chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1996 cho đến nay mà không đăng ký kết hôn, do đó đã vi phạm quy định tại Điều 8 của Luật hôn nhân và gia đình năm 1986. Từ năm 1996 cho đến nay mặc dù có đủ điều kiện kết hôn nhưng chị Giàng Thị D và anh Vừ Cháng T vẫn không đăng ký kết hôn, vi phạm khoản 1 Điều 9 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 nên không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng theo quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật hôn nhân và gia đình. Do vậy quan hệ hôn nhân giữa hai người là không hợp pháp. 3 Khoảng 06 - 07 năm trở lại đây chị Giàng Thị D và anh Vừ Cháng T thường nẩy sinh mâu thuẫn, hay cãi nhau và thậm chí còn xảy ra bạo lực gia đình. Các bên đều thừa nhận cuộc sống chung của vợ, chồng đã có những mâu thuẫn do không có sự tin tưởng nhau, giữa hai người không còn tình cảm và sự quan tâm đối với nhau, tình trạng hôn nhân của chị D và anh T đã trầm trọng, không thể hàn gắn. Chị Giàng Thị D có yêu cầu giải quyết ly hôn nên Hội đồng xét xử cần căn cứ Điều 8 Luật hôn nhân và gia đình năm 1986; khoản 1 Điều 9, khoản 1 Điều 14, khoản 2 Điều 53, Điều 131 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; khoản 4 Điều 3 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC- VKSNDTC-BTP ngày 06/01/2016 hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật hôn nhân và gia đình để tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Giàng Thị D và anh Vừ Cháng T . Về con chung: Các đương sự đều trình bày có 02 (hai) con chung là Vừ A C2 - Sinh ngày: 01/02/1998 và Vừ A S - Sinh ngày: 03/01/1999. Các đương sự không yêu cầu giải quyết con chung vì lý do các con đều đã trưởng thành và có khả năng lao động, do đó Hội đồng xét xử không xem xét. Về tài sản và nợ: Các đương sự không có yêu cầu, đề nghị gì nên Hội đồng xét xử không đề cập xem xét.

[3] Về Án phí: Xét thấy chị Giàng Thị D là người dân tộc thiểu số sinh sống ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và đã có đơn đề nghị miễn án phí.

Vì vậy, Hội đồng xét xử áp dụng khoản 4 Điều 147 Bộ Luật tố tụng Dân sự, điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14, Điều 15, điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị Quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội xem xét miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm cho chị Giàng Thị D

[4] Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo Bản án theo quy định tại các Điều 271, 273 Bộ luật tố tụng dân sự. Vì các lẽ trên,

Căn cứ vào: