Bản án 26/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

12 Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Ngày 01/10/2025, người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn ông Trần Hải Đ có đơn kháng cáo đối với Bản án dân sự số 145/2025/DS-ST, ngày 23 tháng 09 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Tuyên Quang. Việc kháng cáo được thực hiện trong thời hạn luật định, nội dung kháng cáo và quyền kháng cáo phù hợp với quy định của pháp luật. Do đó đơn kháng cáo của người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn là hợp lệ nên được chấp nhận xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét nội dung kháng cáo của người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn ông Trần Hải Đ, Hội đồng xét xử thấy rằng: [2.1] Về nguồn gốc, căn cứ pháp lý đối với diện tích đất tranh chấp: Diện tích đất đang tranh chấp có nguồn gốc thuộc tổng quỹ đất do UBND tỉnh H (nay là tỉnh Tuyên Quang) giao cho Xí nghiệp chè Sông Lô quản lý, sử dụng theo quyết định số 503/UB-QĐ ngày 10/10/1988 địa chỉ thôn L, xã Đ, huyện Y, tỉnh Tuyên Quang (nay là thôn L, xã N, tỉnh Tuyên Quang). Vợ chồng bà Trần Thị C và ông Trần Văn N là công nhân của Xí nghiệp N2, năm 1990 Xí nghiệp chè giao cho hộ bà Nhất C1 diện tích đất theo sơ đồ là thửa số 97, diện tích 715m2 tại thôn L để làm nhà ở để sản xuất chè. Thời điểm giao đất cho hộ ông bà Nhất C1, thửa đất 97 thuộc Đội sản xuất số 5, Xí nghiệp N2 quản lý sử dụng (gọi tắt là Xí nghiệp chèXí nghiệp chè được thành lập trên cơ sở hợp nhất và tổ chức lại của ba đơn vị là Xí nghiệp chè Tuyên Quang - Nông trường S và Nông trường chè Tháng 10). Năm 1992 được UBND huyện Y cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào sổ số 00027 ngày 04/12/1992, thửa đất 97A + 97B, tờ bản đồ số 1, tổng diện tích 715m2, trong đó có 400m2 đất thổ cư và 315m2 đất vườn tạp, mang tên hộ ông Trần Văn N. Tuy nhiên năm 1994, UBND huyện Y, tỉnh Tuyên Quang đã có văn bản thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông N do khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông N không đúng thẩm quyền (Văn bản số 192/CV-UB ngày 02/08/1994, Văn bản số 324/CV-UB ngày 12/11/1994, Văn bản số 36 ngày 20/01/1997).Theo Quyết định số 261 thì thửa đất tranh chấp nêu trên thuộc một phần thửa đất số 130, diện tích đất được trả lại cho địa phương quản lý. Từ khi có văn bản thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông N không ai có ý kiến, hoặc khiếu nại. Như vậy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông N không còn giá trị pháp lý. Phần diện tích đất đang có tranh chấp chưa được thể hiện trên bản đồ giải thửa 299, chưa được đo đạc lập bản đồ địa chính (Biên bản xác minh ngày 09/12/2025 của Toà án nhân dân tỉnh Tuyên Quang bút lục 278-279). [2.2] Về quá trình sử dụng đất: Năm 1990 sau khi được Xí nghiệp chè giao cho hộ ông bà Nhất C1 diện tích đất theo sơ đồ là thửa số 97, diện tích 715m2 tại thôn L đã làm nhà ở tạm để sản xuất chè. Tuy nhiên chỉ sau thời gian ngắn vào cuối năm 1993, gia đình ông N đã đi khỏi địa phương, khi đi khỏi địa phương ông bà Nhất C1 còn nợ tiền sản phẩm, vật tư của Xí nghiệp chè, tổng số tiền nợ là 13 4.807.124 đồng (Bốn triệu tám trăm linh bảy nghìn một trăm hai mươi bốn đồng). Xí nghiệp chè đã thu giữ nhà và hoa màu của gia đình Nhất C1 và bán thanh lý lại cho gia đình ông bà Sơn O2 với giá là 300.000đ đã lập Giấy nhượng bán nhà và hoa màu (bút lục 197). Từ khi Xí nghiệp thanh lý tài sản là nhà, hoa màu của ông bà Nhất C1 bán cho ông bà Sơn O2 ông bà Sơn O2 đã sử dụng, sau đó đã tháo nhà tạm của bà C1, sử dụng đất ổn định đến trước khi xảy ra tranh chấp. Từ năm 2013 diện tích đất nêu trên đã được Công ty phần Sông L (sau khi cổ phần hóa) trả về cho địa phương quản lý thuộc thửa đất số 130 tờ bản đồ kèm theo Quyết định 261. Như vậy diện tích đất nguyên đơn khởi kiện thuộc thẩm quyền quản lý của chính quyền địa phương. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho nguyên đơn cũng đã bị thu hồi, nguyên đơn đã không sử dụng đất trong suốt thời gian dài từ năm 1993 đến nay, do đó nguyên đơn khởi kiện tranh chấp quyền sử dụng đất đối với bị đơn là không có căn cứ. Toà án nhân dân khu vực 1 – Tuyên Quang không chấp yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là phù hợp. Do đó yêu cầu của đại diện theo uỷ quyền nguyên đơn về việc huỷ bỏ phần áp dụng điều luật trong quyết định của Bản án số 145/2025/DS-ST ngày 23/9/2025 của Tòa án khu vực 1 tỉnh Tuyên Quang và yêu cầu ông bà Oanh S2 chấm dứt hành vi chiếm đoạt tài sản, đồng thời trả lại ngay thửa đất số 97 và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Trần Văn N cho bà Trần Thị C là không có căn cứ. Quá trình giải quyết tại cấp phúc thẩm nguyên đơn không có tài liệu chứng cứ mới chứng minh cho yêu cầu khởi kiện, kháng cáo của mình nên cần không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên nội dung bản án cấp sơ thẩm như đề nghị của Đại diện viện kiểm sát là phù hợp. [2.3] Đối với nội dung người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn cho rằng Tòa án khu vực 1 trả lại chi phí đo đạc đối với thửa đất riêng của bà O2 không liên quan đến thửa đất tranh chấp, nhưng Tòa đã yêu cầu gia đình bà C thanh toán, số tiền hoàn trả là 4.445.554, đồng (12.876101 852,7 x 294,) là không đúng. Về nội dung này cấp phúc thẩm nhận thấy quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm do các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án nên Tòa án đã tiến hành đo đạc thẩm định thửa đất tranh chấp và liền kề để xác định diện tích đất cụ thể của thửa đất tranh chấp, việc đo đạc thẩm định là cần thiết đúng quy định làm căn cứ cho việc giải quyết vụ án, quá trình đo thẩm định công khai, khách quan, các đương sự có mặt ký tên, việc quyết toán chi phí thẩm định được quyết định trong phần quyết định của bản án sơ thẩm nên không có căn cứ để cấp phúc chấp nhận xem xét.

[3] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên nguyên đơn bà Trần Thị C phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Do bà C là người cao tuổi nên miễn án phí cho bà C là phù hợp. Các phần khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.