Bản án 566/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Đ về việc yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 24/10/1999 giữa ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị T10 (tên gọi khác T5). Công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị T10 (Thiêu, T9) lập ngày 24/10/1999 với hình thức “Tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất vĩnh viễn” có hiệu lực.
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1]. Sau khi xét xử sơ thẩm, nguyên đơn ông Đ và bị đơn ông T1 kháng cáo trong thời hạn luật định nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.
[2]. Xét kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Văn Đ. Hội đồng xét xử xét thấy: Nguyên đơn, bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đều thừa nhận nguồn gốc phần đất tranh chấp là của bà Nguyễn Thị T10 (tên gọi khác T5), (là mẹ của các bị đơn). Ngày 24/10/1999 nguyên đơn nhận chuyển nhượng đất của bà T10 phần đất ruộng diện tích 6.426m2 thửa 588 chuyển nhượng bằng giấy tay có ông T1, bà N và một số người làm chứng ký tên vào tờ chuyển nhượng đất nông nghiệp vĩnh viễn (BL 15), đồng thời có xác nhận của chính quyền địa phương, ông T1 và bà N thừa nhận có ký tên vào tờ sang đất và đã nhận vàng đầy đủ, do mẹ của ông bà chuyển nhượng cho ông Đ, do vậy việc bà T10 lập hợp đồng chuyển nhượng đất cho ông Đ vào năm 1999 với giá 39,6 chỉ vàng 24k là có thật, bà T10 đã giao đất cho ông Đ canh tác sử dụng từ năm 1999 đến nay, lý do chưa làm thủ tục sang tên là do giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bà T10 nói đang thế chấp ngân hàng. Năm 2009 bà T10 chết, ông T1 và bà N tự ý đi phân chia đất đứng tên ông bà phân chia cả phần đất tại thửa 588 mà bà T10 đã chuyển nhượng cho ông Đ. Căn cứ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trước khi sang tên ông T1, bà N cấp cho hộ bà Nguyễn Thị T9, tại công văn số 1586/CAH-HC ngày 18/11/2024 của Công an huyện V xác nhận các thành viên trong hộ bà T9 gồm bà T9, ông B1, bà N (N3), Tô Văn H4, Phạm Văn T1, Tô Hoàng K, Tô Trọng H2, mặc dù ông T1, bà H4, ông K không ký tên vào tờ sang nhượng đất, nhưng bản thân ông T1 biết việc bà T9 có chuyển nhượng đất cho ông Đ, còn các thành viên khác trong một khoảng thời gian dài từ năm 1999 đến năm 2009 bà T5 chết và đến nay đều không có ý kiến phản đối, bà N cho rằng ông T1 bán thửa 588 này cho ông Đ và là người nhận vàng, ông T1 không thừa nhận có nhận vàng của ông Đ. Tuy nhiên xét thấy dù là ai nhận vàng thì việc chuyển nhượng đất đã hoàn thành ông Đ nhận chuyển nhượng đất của bà T5 trong một khoảng thời gian dài canh tác, quản lý, sử dụng đất công khai, đã giao đủ vàng cho người bán, các thành viên trong hộ gia đình bà T5 đều biết và không phản đối, căn cứ án lệ số 55/2022 của Tòa án nhân dân tối cao quy định về công nhận hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất “Chưa được công chứng/chứng thực” nhưng đã thực hiện 2/3 nghĩa vụ thì công nhận hiệu lực của hợp đồng”. Xét thấy thửa 588 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện do bà N đứng tên. Mặc dù sự thỏa thuận phân chia đất giữa ông T1 và bà N đã không có hiệu lực một phần đối với phần đất tại thửa 588, bởi lẽ thửa đất này các đương sự đều biết bà T5 đã chuyển nhượng cho ông Đ và ông Đ đang là người canh tác, quản lý, sử dụng, tuy nhiên xét thấy ngoài thửa 588 ông T1, bà N còn thỏa thuận phân chia các thửa đất khác, nên Hội đồng xét xử không hủy văn bản thỏa thuận phân chia tài sản, chỉ kiến nghị Ủy ban nhân dân có thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS 02597 đã cấp cho bà Phạm Thị N thửa số 588 để làm thủ tục cấp lại theo quyết định của Tòa án. Đối với quyền lợi của Ngân hàng N4, trong vụ án này Ngân hàng không yêu cầu bà N thực hiện hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp, bà N có ý kiến nếu Tòa buộc bà tách phần đất này cho ông Đ thì bà sẽ trả nợ cho Ngân hàng để lấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ra sang tên cho ông Đ, nên Ngân hàng có quyền khởi kiện bà N đối với hợp đồng tín dụng trong vụ án khác. Mặt khác xét thấy bà N còn nhiều tài sản khác như thửa đất số 1858, 1859, 1856, 902 không phải chỉ có thửa 588, do vậy xét thấy quyền lợi của Ngân hàng cũng sẽ được đảm bảo bằng tài sản khác trong giai đoạn thi hành án, nếu bà N vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng tín dụng đã ký kết với Ngân hàng. Do vậy Hội đồng xét xử xét thấy cần buộc Ngân hàng N4 (Chi nhánh V, Cần thơ) giao trả giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa số 588 cho ông Nguyễn Văn Đ để ông Đ thực hiện thủ tục đứng tên quyền sử dụng đất theo quyết định của bản án. Đối với ý kiến của bà N cho rằng nếu Tòa án buộc bà N tiếp tục thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất thửa 588 cho ông Đ thì buộc ông T1 phải trả lại cho bà ½ giá trị quyền sử dụng đất cho bà. Xét ý kiến này của bà N không thuộc phạm vi xét xử trong vụ án này, nên bà N có quyền khởi kiện trong vụ án khác.
[3] Xét kháng cáo của bị đơn ông Phạm Văn T1. Hội đồng xét nhận thấy: Ông T1 cho rằng do bà T5 chết không để lại di chúc, nên ông và bà N3 tự thỏa thuận chia đất, ông được chia thửa 445 diện tích 8.174m2, thửa 903 diện tích 346m2 và thửa 904 diện tích 460m2 cả 3 thửa đất này ông đã đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thửa 588 bà N3 đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tại phiên tòa ông thay đổi một phần yêu cầu kháng cáo ông yêu cầu bà N chia đất do bà T5 chết để lại ½ quyền sử dụng đất, xét kháng cáo này của ông T1 cũng không thuộc phạm vi xét xử trong vụ án này, nên ông có quyền khởi kiện trong vụ án khác. Từ những nhận định trên, xét kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Văn Đ là có căn cứ chấp nhận, kháng cáo của ông Phạm Văn T1 không có căn cứ chấp nhận. Chấp nhận ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa.
[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: nguyên đơn ông Nguyễn Văn Đ không phải chịu, bị đơn ông Phạm Văn T1 phải chịu theo quy định.
Quyết định
Căn cứ: Khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Án lệ số 55/2022/AL ngày 07/9/2022 của Tòa án nhân dân tối cao về công nhận hiệu lực của hợp đồng vi phạm về hình thức. - Chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Văn Đ - Không chấp nhận kháng cáo của ông Phạm Văn T1. - Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 185/2025/DS-ST ngày 30/9/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 11- Cần Thơ. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Đ về việc yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 24/10/1999 giữa ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị T10 (tên gọi khác T5). Công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị T10 (Thiêu, T9) lập ngày 24/10/1999 với hình thức “Tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất vĩnh viễn” có hiệu lực.
2. Không chấp nhận yêu cầu phản tố của bà Phạm Thị N về việc yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà T5 và ông Đ vô hiệu. Buộc bà Phạm Thị N giao phần đất có diện tích 5.852,4m2 thuộc thửa 588 cho ông Nguyễn Văn Đ quản lý sử dụng. Buộc Ngân hàng N4 (Chi nhánh V - Cần Thơ) giao trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS02597 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh H (cũ) cấp ngày 22/11/2021 đứng tên bà Phạm Thị N cho ông Nguyễn Văn Đ để ông Đ làm thủ tục đứng tên quyền sử dụng đất. Kiến nghị Cơ quan có thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS 02597 ngày 22/11/2021 thửa 588 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh H (cũ) cấp cho bà Phạm Thị N.
3. Án phí dân sự phúc thẩm: - Nguyên đơn ông Nguyễn Văn Đ được nhận lại 300.000đồng tiền tạm ứng án phí kháng cáo theo biên lai thu số 0004372 ngày 06/10/2025 tại Thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ. - Bị đơn ông Phạm Văn T1 phải chịu 300.000đồng, chuyển tiền tạm ứng án phí ông T1 đã nộp theo biên lai thu số 0006498 ngày 20/10/2025 tại Thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ thành án phí. Trường hợp Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự, thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự, có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 7a, Điều 7b và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án, ngày 09 tháng 6 năm 2026.