Bản án 418/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có lưu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, nghe ý kiến tranh luận của đương sự và ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau, sau khi thảo luận, nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Xét đơn kháng cáo của bị đơn ông Võ Văn P, bà Nguyễn Thị D, bà Đặng Thị H hợp L3. Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau thụ lý và giải quyết vụ án theo trình tự phúc thẩm, quy định tại Điều 272, Điều 273, Điều 276, Điều 278, Điều 280 và Điều 285 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. [1.2] Người kháng cáo bị đơn ông Võ Văn P, bà Đặng Thị H được Toà án triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vắng mặt thì bị coi như từ bỏ việc kháng cáo, Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của ông P, bà H, theo quy định tại khoản 3 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Về nội dung vụ án: Nguyên đơn yêu cầu ông Võ Văn P, bà Nguyễn Thị D và bà Đặng Thị H trả lại phần đất có diện tích theo đo đạc thực tế là 633,8m2, đồng thời di dời toàn bộ công trình, kiến trúc, cây trồng, vật nuôi trên đất, đất tọa lạc tại ấp T, xã P, tỉnh Cà Mau. Rút lại yêu cầu bị đơn trả diện tích đất 446m2.

[3] Xét kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị D: [3.1] Về nguồn gốc đất và quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất:

Căn cứ vào Công văn số 795/CNVPĐKĐĐ ngày 21/5/2026 của Chi nhánh Văn phòng Đ2, tỉnh Cà Mau cung cấp thông tin đất đai thể hiện: Đối chiếu bản đồ năm 2018, thửa 620 tờ bản đồ số 2 được tách thành thửa 1301 (tách từ một phần thửa 620), 1302 (tách từ một phần thửa 620, hợp từ một phần thửa 677) và thuộc một phần thửa 469 tờ bản đồ số 6 (bản đồ 299). Trên cơ sở Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất ngày 28/3/2022 (bút lục 14) và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số T860937 do Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Cà Mau cấp ngày 18/4/2012 cho ông Võ Văn T (bút lục 13), thì thửa 1031, 1032 và thửa 469 do ông Võ Văn T là người đứng tên quyền sử dụng. Các đương sự đều thống nhất nguồn gốc đất là của ông nội ông K, ông P cho lại cha các ông (ông T, ông M2) và cha các ông cho lại. Diện tích đất tranh chấp đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nguyên đơn, bị đơn ông P, bà D không kê khai, cũng không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Căn cứ vào bản mô tả ranh đất khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông K, bà L năm 2022 có bị đơn bà H giáp ranh ký xác nhận (bút lục 15). [3.2] Về quá trình sử dụng đất: Phần diện tích đất 633,8m2 có cả cây trồng của nguyên đơn và bị đơn. Bị đơn cho rằng diện tích đất này bị đơn đã được tặng cho.

Tuy nhiên, bị đơn không có chứng cứ tặng cho, không đi đăng ký kê khai và cũng không sử dụng toàn bộ diện tích đất tranh chấp. 5 [3.3]

Từ những phân tích trên, cấp sơ thẩm căn cứ vào quá trình cấp giấy chứng nhận, bản mô tả ranh giới thửa đất và thực tế sử dụng đất, đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và buộc bị đơn tự di dời (chặt, đốn,…) cây bạch đàn, chuối, ổi (các cây này tự mọc) ra khỏi đất tranh chấp là có căn cứ.

Tuy nhiên, quá trình sử dụng đất bị đơn đã trồng dừa, mận (tổng cộng 28 cây) và khi trồng nguyên đơn cũng không có ý kiến, nếu buộc bị đơn di dời (đốn, chặt,..) các cây trồng này sẽ không đảm bảo giá trị sử dụng, nên cần giao cho nguyên đơn được sở hữu các cây trồng và trả giá trị (27 cây dừa và 01 cây mận theo chứng thư thẩm định giá có giá 4.755.000 đồng) cho bị đơn là hợp lẽ công bằng. [3.4]

Từ những phân tích trên, có cơ sở để chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị D, sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm, theo quy định tại khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[4] Bên cạnh, cấp sơ thẩm nhận định chỉ chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn đối với diện tích 446m2. Nhưng không tuyên không chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn đối với diện tích 633,8m2 là chưa toàn diện, nên cấp phúc thẩm khắc phục vấn đề này.

[5] Các phần khác của Bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật.

[6] Án phí dân sự phúc thẩm: Bị đơn ông Võ Văn P từ bỏ kháng cáo, nên phải chịu 300.000 đồng. Bị đơn bà Đặng Thị H được miễn nộp án phí, do là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí (bút lục 138). Bị đơn bà Nguyễn Thị D (được chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo) không phải chịu án phí, theo quy định tại khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[7] Các quan điểm đề xuất của Kiểm sát viên tại phiên tòa có căn cứ, nên được chấp nhận.