Bản án 339/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Căn cứ: Khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (Sửa đổi bổ sung năm 2025); Tuyên xử: Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị P. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 394/2025/DS-ST ngày 02 tháng 12 năm 2025 của Toà án nhân dân khu vực 10 – Lâm Đồng.
Nội dung
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng, Hội đồng xét xử (HĐXX) nhận thấy:
[1] Về thủ tục tố tụng: Nguyên đơn kháng cáo trong thời hạn và đúng quy định pháp luật nên vụ án dân sự sơ thẩm được xem xét theo thủ tục phúc thẩm. Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp và thụ lý giải quyết là đúng quy định tại khoản 9 Điều 26, Điều 34, Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Tại phiên tòa phúc thẩm, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Đinh Vương H1 vắng mặt, tuy nhiên đây là phiên tòa mở lại lần 2, ông H1 vắng mặt nhưng không có kháng cáo, tại cấp sơ thẩm ông đã có lời khai đầy đủ nên HĐXX giải quyết vụ án vắng mặt ông Đinh Vương H1 mà không cần thiết phải hoãn phiên tòa.
[3] Xét kháng cáo của nguyên đơn, HĐXX nhận thấy: Thửa đất tranh chấp trong vụ án được các đương sự thống nhất diện tích tại Trích đo bản đồ vị trí khu đất tranh chấp do Công ty TNHH Tư vấn – Dịch vụ - Khảo sát và Đo đạc HTB ngày 04/5/2023 là 9.252,2m2. Các chứng cứ trong hồ sơ xác định thửa đất tranh chấp là thửa đất số 27, tờ bản đồ số 47, diện tích 7.603m2 theo Bản đồ đo đạc khép kín Hoàng Nguyên năm 2005 và được UBND xã T xác định tại Công văn số 748/UBND-ĐC ngày 22/12/2023. Tại sổ mục kê năm 2005 cũng thể hiện thửa đất có tên ông Phạm Q. Nguồn gốc thửa đất là tại khu vực đất bỏ hoang từ trước năm 1993, sau đó ông Trương Minh S1 và bà Nguyễn Thị P khai khẩn, sau đó ông S1 bán lại cho ông Đinh Vương H1 và ông H1 sang nhượng lại cho ông Phạm Q năm 2003. Từ năm 2005 thửa đất đã thể hiện tên ông Phạm Q chứng tỏ ông Q đã có sự tác động trực tiếp và kê khai với nhà nước. Trong khi đó bà Nguyễn Thị P phải có nghĩa vụ chứng minh quá trình sử dụng đất ổn định, liên tục, nhưng bà không có bất cứ giấy tờ về đất, không có chứng cứ để chứng minh quá trình sử dụng đất hợp pháp của hộ gia đình mình, không đăng ký kê khai, không thực hiện nghĩa vụ gì đối với Nhà nước.
[4] Tại phiên tòa, nguyên đơn đề nghị giám định tuổi cây đào là hàng rào bao quanh thửa đất là chưa đủ căn cứ chấp nhận. Bởi vì, tại Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 04/5/2023 xác định tài sản gắn liền với đất không có đào trên đất. Mặt khác nếu có cây đào là mốc ranh thì việc giám định tuổi cây cũng không làm thay đổi được nội dung vụ án, bởi không có căn cứ xác định cây do ai trồng hay là cây tự mọc.
[5] Như vậy, về nguồn gốc đất tranh chấp là đất hoang, sự việc tranh chấp giữa các đương sự bắt đầu từ năm 2020. Theo lời trình bày của hội đồng hòa giải tại địa phương trong phiên hòa giải ngày 21/8/2020 xác định ông Trương M 9 S1 và bà Nguyễn Thị P khai khẩn nhưng không bảo đảm tính liên tục, phù hợp với tình hình sử dụng thửa đất là lúc canh tác, lúc bỏ hoang bởi thời tiết nên chưa đủ căn cứ xác định quyền sử dụng đất là của vợ chồng bà P. Vì vậy việc bà P khởi kiện ông Q tranh chấp đất nhưng chứng minh chưa đầy đủ nên không đủ cơ sở để chấp nhận.
[6] Qua hồ sơ vụ án và tại phiên tòa xét xử phúc thẩm, nguyên đơn không cung cấp chứng cứ gì mới để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình, do đó yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn là không có cơ sở chấp nhận. Đề nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng phù hợp với nhận định của HĐXX nên chấp nhận. HĐXX giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.
[7] Về án phí: Người kháng cáo là người cao tuổi được miễn án phí theo điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
[8] Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Quyết định
1. Căn cứ: Khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (Sửa đổi bổ sung năm 2025); Tuyên xử: Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị P. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 394/2025/DS-ST ngày 02 tháng 12 năm 2025 của Toà án nhân dân khu vực 10 – Lâm Đồng.
2. Căn cứ: - Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự; - Điều 50 Luật Đất đai 2003; - Điều 100, Điều 202, Điều 203 Luật Đất đai năm 2013; - Điều 163, 166 Bộ luật Dân sự năm 2015; - Điều 91 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ; - Điều 137 Luật Đất đai 2024; - Điều 108 Nghị định 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2024; - Điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
3. Tuyên xử: 3.1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị P đối với ông Phạm Q về việc“Tranh chấp quyền sử dụng đất” đề nghị Tòa án công nhận phần diện tích đất 9.252,2m2 thuộc quyền sử dụng đất hợp pháp của gia đình nguyên đơn. 10 3.2. Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị P được miễn án phí do thuộc trường hợp người cao tuổi theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Bà P có đơn xin miễn nộp án phí Tòa án. 3.3. Về chi phí tố tụng: Bà Nguyễn Thị P phải chịu chi phí xem xét thẩm định tại chỗ 3.900.000 đồng (Ba triệu chín trăm nghìn đồng) và chi phí đo đạc 4.469.000 đồng (Bốn triệu, bốn trăm sáu mươi chín nghìn đồng). Tổng cộng chi phí tố tụng 8.369.000 đồng (Tám triệu, ba trăm sáu mươi chín nghìn đồng). Bà P đã nộp đủ chi phí tố tụng.
4. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị P được miễn án phí do thuộc trường hợp người cao tuổi. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7A và 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
5. Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (Ngày 23/6/2026).