Bản án 302/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 23/2025/DS-ST ngày 03-6-2025 của Tòa án nhân dân thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước, nay là Tòa án nhân dân khu vực 9 - Đồng Nai và chuyển hồ sơ vụ án về lại cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm. 5
Nhận định của Tòa án
Căn cứ các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử xét thấy:
[1] Về thời hạn kháng nghị và kháng cáo: Quyết định kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước và đơn kháng cáo của bà Lê Thị N trong hạn luật định, đồng thời bà N cũng đã nộp tiền tạm ứng án phí đúng quy định nên được chấp nhận xem xét theo trình tự phúc thẩm.
[2] Về quan hệ pháp luật: Tòa án cấp sơ thẩm xác định đúng.
[3] Về nội dung kháng nghị và yêu cầu kháng cáo: 3.1.
Xét thấy, tại Thông báo về việc hòa giải không thành đơn kiến nghị, đề nghị số 117/TB-UBND ngày 15/3/2022 của Ủy ban nhân dân phường T, thành phố Đ, tỉnh Bình Phước, có thể hiện nội dung: “……. Ngày 24/02/2022, UBND phường tiếp nhận đơn đề nghị của bà Lê Thị N, hộ khẩu thường trú: Khu phố T, phường T, thành phố Đ, tỉnh Bình Phước. Nội dung đơn: Đề nghị giải quyết việc ông Nguyễn Văn T trả lại tài sản quyền sử dụng đất cho bà Lê Thị N và ông Nguyễn Văn H, thửa số 112, tờ bản đồ số 64, diện tích 4.375m2 tại khu phố T, phường T, thành phố Đ, tỉnh Bình Phước. …….” Tại phiên tòa phúc thẩm, bà N và ông H đều xác định ông bà là vợ chồng và hiện vẫn còn chung sống với nhau, nguồn tiền mua thửa đất 112, tờ bản đồ 64, diện tích 4.375m2 tại khu phố T, phường T, thành phố Đ, tỉnh Bình Phước là do ông bà chuyển nhượng phần đất rẫy của mà cả hai đã cùng tạo lập trước đó nên thửa đất trên thuộc quyền sử dụng của cả cả hai. Do vậy, việc Tòa án cấp sơ thẩm không đưa ông H vào tham gia vụ án với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là bỏ sót người tham gia tố tụng. 4 3.2. Ngoài ra, giải quyết tranh chấp về quyền sử dụng đất nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không thực hiện việc đo đạc phần diện tích đất tranh chấp cũng là vi phạm thủ tục tố tụng (việc đo đạc nhằm để có cơ sở xác định diện tích đất thực tế lớn hơn hay nhỏ hơn so với giấy chứng nhận quyền sử dụng được cấp). 3.3. Đồng thời, tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của bà N xác định đã đóng cho Tòa án cấp sơ thẩm khoản tiền chi phí cho việc xem xét thẩm định tại chỗ, nhưng chưa được Tòa án cấp sơ thẩm quyết toán và nội dung bản án sơ thẩm không thể hiện giải quyết phần chi phí tố tụng cũng là thiếu sót. 3.4. Mặt khác, Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng trình tự thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng thửa đất bà N tranh chấp và việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất cho ông T được thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Sau khi ông T được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bà N cũng không có ý kiến khiếu nại nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà N là chưa đánh giá hết các tình tiết, chứng cứ khách quan của vụ án. Bởi lẽ, chủ đất cũ là ông Đ, bà S đều xác định bà N là người mua đất và họ cũng chỉ bán đất cho bà N, điều này phù hợp với việc là bà N là người trực tiếp canh tác, quản lý sử dụng thửa đất từ năm 2008 cho đến nay, như vậy cho thấy có sự mâu thuẫn trong lời khai của ông T về việc ông xác định trực tiếp mua thửa đất từ ông Đ với giá 70.000.000 đồng. Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện của ông T xác định lại là ông T không trực tiếp thanh toán số tiền 70.000.000 đồng cho ông Đ, mà ông T đưa tiền cho bà N và cùng bà N đến thanh toán cho ông Đ, điều này cũng lại cho thấy có sự mâu thuẫn với lời trình bày của ông T tại Biên bản hòa giải do UBND phường T lập ngày 17/3/2022 (ông T trình bày là bà N đã cho ông T thửa đất nên ông T không đồng ý trả lại).
[4] Do Tòa án cấp sơ thẩm bỏ sót người tham gia tố tụng, đồng thời việc thu thập chứng cứ và đánh giá chứng cứ chưa được thực hiện đầy đủ mà tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được. Do vậy, Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Xoài và chấp nhận kháng cáo của bà N, hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 23/2025/DS-ST ngày 03-6-2025 của Tòa án nhân dân thành phố Đồng Xoài, chuyển hồ sơ vụ án về lại cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà N không phải chịu do kháng cáo được chấp nhận. Vì những lẽ trên;
Quyết định
Căn cứ khoản 3 Điều 308, khoản 1 và khoản 2 Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về thu, miễn, giảm... án phí, lệ phí Tòa án. Chấp nhận đơn kháng cáo của bà Lê Thị N và chấp nhận Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 03/QĐ-VKS-DS ngày 17/6/2025 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước (nay là Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Đồng Nai).
1. Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 23/2025/DS-ST ngày 03-6-2025 của Tòa án nhân dân thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước, nay là Tòa án nhân dân khu vực 9 - Đồng Nai và chuyển hồ sơ vụ án về lại cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm. 5
2. Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Lê Thị N không phải chịu. Hoàn trả cho bà N số tiền 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0028669 ngày 10/7/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Nai.
3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án./.