Bản án 117/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của bị đơn ông Lưu Hữu H2 được nộp trong thời hạn luật định, hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét kháng cáo của ông Lưu Hữu H2, Hội đồng xét xử thấy: Ông H2 và bà Lưu Thị D cho rằng diện tích đất tranh chấp có nguồn gốc do cụ Lưu Hữu H4 và cụ Đỗ Thị N phân chia cho ông H2 từ trước năm 1993; gia đình ông H2 đã quản lý, sử dụng ổn định, liên tục trong thời gian dài; trên đất có phần mộ con trai ông H2, giữa hai phần đất có tường ngăn và năm 2015 ông H2 kê khai sử dụng khi lập bản đồ địa chính VLAP. Tại phiên tòa, người làm chứng là bà Lưu Thị L1 và bà Lưu Thị L cũng trình bày thống nhất với ông H2 về việc cụ H4, cụ N đã phân chia đất cho hai con trai từ trước năm 1993 bằng lời nói.

Tuy nhiên, ngoài lời trình bày của ông H2, bà D và lời khai của hai người làm chứng, các đương sự không xuất trình được tài liệu, chứng cứ nào chứng minh cụ H4, cụ N được giao riêng diện tích đất tranh chấp hoặc đã tặng cho, phân chia hợp pháp diện tích đất này cho ông H2. Lời khai của bà L1 và bà L không được chứng minh bằng tài liệu, chứng cứ khách quan khác và không phù hợp với hồ sơ giao đất nông nghiệp năm 1993, hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1996 cũng như kết quả xác minh của cơ quan chuyên môn nên không đủ căn cứ để chấp nhận. Ngược lại, hồ sơ giao đất nông nghiệp năm 1993, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp năm 1996 và kết quả xác minh tại địa phương đều thể hiện thửa đất số 438, tờ bản đồ số 03, diện tích 480m² tại xứ đồng Mả Hóa được giao cho hộ ông Lưu Hữu M; hộ ông H2 được giao các thửa đất khác và không được giao thửa đất này. Nếu diện tích đất tranh chấp thực sự đã được cụ H4, cụ N phân chia cho ông H2 từ trước năm 1993 thì không có căn cứ để Nhà nước tiếp tục giao toàn bộ thửa đất số 438 cho hộ ông M và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất này. Hơn nữa, hồ sơ vụ án cũng không có tài liệu, chứng cứ nào thể hiện ông H2 đã khiếu nại, kiến nghị hoặc yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh việc giao đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất này. Việc gia đình ông H2 quản lý, sử dụng đất trong thời gian dài, trên đất có phần mộ con trai ông H2, có tường ngăn giữa hai phần đất và việc ông H2 kê khai đứng tên thửa đất số 1043 trên bản đồ địa chính VLAP năm 2015 chỉ phản ánh hiện trạng sử dụng đất, không phải là căn cứ xác lập quyền sử dụng đất. Hồ sơ địa chính không có tài liệu nào thể hiện hộ ông M đã chuyển nhượng, tặng cho hoặc có giao dịch hợp pháp khác làm phát sinh quyền sử dụng đất của hộ ông H2; cơ quan chuyên môn cũng xác định việc ông H2 đứng tên kê khai là do tự kê khai theo hiện trạng sử dụng.

Do đó, kháng cáo của ông Lưu Hữu H2 không có căn cứ chấp nhận.

[3] Đối với ý kiến của bị đơn cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm vi phạm thủ tục tố tụng do chưa đưa bà Lưu Thị D tham gia tố tụng, chưa lấy lời khai của bà Lưu Thị L1, bà Lưu Thị L và chưa xem xét đầy đủ hiện trạng sử dụng đất, Hội đồng xét xử thấy rằng tại phiên tòa phúc thẩm bà Lưu Thị D đã tham gia tố tụng và trình bày đầy đủ ý kiến; bà Lưu Thị L1 và bà Lưu Thị L đã được triệu tập tham gia phiên tòa với tư cách người làm chứng; các đương sự được thực hiện đầy đủ quyền trình bày, cung cấp chứng cứ và tranh luận. Hội đồng xét xử cũng đã xem xét đầy đủ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ, đo đạc hiện trạng, kết quả xác minh và lời trình bày của những người tham gia tố tụng tại phiên tòa.

Do đó, không có căn cứ xác định Tòa án cấp sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng làm ảnh hưởng đến việc giải quyết đúng đắn vụ án. Đối với phần mộ anh Lưu Hữu H5 hiện có trên diện tích đất tranh chấp, nguyên đơn không yêu cầu giải quyết việc di dời phần mộ; các đương sự cũng không yêu cầu Tòa án giải quyết quyền quản lý phần mộ nên Hội đồng xét xử không xem xét trong vụ án này. Trường hợp các bên phát sinh tranh chấp liên quan đến phần mộ hoặc cho rằng diện tích đất tranh chấp là di sản của cụ Lưu Hữu H4, cụ Đỗ Thị N thì có quyền khởi kiện bằng vụ án dân sự khác theo quy định của pháp luật.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ xác định Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Luyện Thị H là có căn cứ, đúng pháp luật; kháng cáo của ông Lưu Hữu H2 không có căn cứ chấp nhận, cần giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 26/2026/DS-ST ngày 11/02/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Hưng Yên theo khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Về án phí: Tại đơn kháng cáo và tại phiên tòa phúc thẩm, ông Lưu Hữu H2 đề nghị được miễn án phí dân sự phúc thẩm do là người cao tuổi. Theo tài liệu có trong hồ sơ vụ án, ông H2 sinh năm 1958, thuộc trường hợp người cao tuổi theo quy định của Luật Người cao tuổi. Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, ông H2 được miễn án phí dân sự phúc thẩm. Đối với án phí dân sự sơ thẩm, trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm ông H2 không có yêu cầu miễn án phí nên việc Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông H2 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là có căn cứ, đúng quy định của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14.