Bản án 753/2026/HC-PTBản án 753/2026/HC-PT

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của người khởi kiện ông Dương Phú Q làm trong thời hạn luật định, hợp lệ, đủ điều kiện để xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Người bị kiện UBND thành phố T và Chủ tịch UBND thành phố T có người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng là Chủ tịch UBND phường L, Thành phố Hồ Chí Minh đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt. Nên Tòa án tiến hành xét xử phúc thẩm vắng mặt người bị kiện theo quy định tại Điều 225 Luật tố tụng hành chính năm 2015.

[2] Ông Dương Phú Q khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết hủy các quyết định: Quyết định số: 3032/QĐ-UBND-BBT ngày 01/9/2008 của I về việc công bố giá trị bồi thường, hỗ trợ của hộ Dương Phú Q, địa chỉ: G tổ A Cầu Ô, phường L, Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc (Khu IV) tại phường L, Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh; Quyết định số: 150/QĐ-UBND ngày 17/12/2020 của Chủ tịch I về việc cưỡng chế thu hồi đất; Quyết định số: 3139/QĐ-UBND ngày 28/6/2021 của Chủ tịch UBND thành phố T về việc điều chỉnh Quyết định số: 150/QĐ-UBND ngày 17/12/2020 của Chủ tịch UBND dân I; Quyết định số 960/QĐ-UBND ngày 11/02/2022 của Chủ tịch UBND thành phố T về việc điều chỉnh Quyết định số: 3139/QĐ-UBND ngày 28/6/2021 của Chủ tịch UBND thành phố T; Quyết định số: 11200/QĐ-UBND ngày 25/9/2023 của Chủ tịch UBND thành phố T về việc điều chỉnh Quyết định số: 960/QĐ-UBND ngày 11/02/2022 của Chủ tịch UBND thành phố T; Quyết định số 596/QĐ-UBND ngày 08/01/2025 của Chủ tịch UBND thành phố T về việc điều chỉnh Quyết định số: 11200/QĐ-UBND ngày 25/9/2023 của Chủ tịch UBND thành phố T. 7 Căn cứ khoản 1 và khoản 2 Điều 5 của Nghị quyết số: 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ thì các vấn đề về thu hồi đất, bồi thường do thu hồi đất, cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất... thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch UBND cấp huyện chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện; căn cứ Hướng dẫn ở mục 2 Công văn số: 285/TANDTC-PC ngày 31/7/2025 của Tòa án nhân dân tối cao thì trong trường hợp vụ án đã thụ lý trước ngày 01/7/2025 thì Tòa án xác định người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của Ủy ban nhân dân cấp huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện trong các trường hợp nêu trên là Chủ tịch UBND cấp xã.

Do đó, người bị kiện UBND thành phố T và Chủ tịch UBND thành phố T có người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của Chủ tịch UBND phường L tham gia tố tụng để giải quyết vụ án là đúng quy định của pháp luật. Tòa án cấp sơ thẩm xác định đối tượng khởi kiện và thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền, còn trong thời hiệu khởi kiện theo quy định tại Điều 3, Điều 30, Điều 32, Điều 116 Luật Tố tụng hành chính năm 2015.

[3] Về căn cứ ban hành các quyết định hành chính bị khởi kiện: Ông Dương Phú Q có diện tích 5.610m2 đất thuộc một phần thửa số 495, tờ bản đồ số 10 (Tài liệu 02/CT-UB), tại địa chỉ số G khu phố C, phường L, thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh thuộc Dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc tại phường L, Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh theo Quyết định số: 426/QĐ-TTg ngày 20/5/1998 của Thủ tướng Chính phủ về thu hồi và giao đất cho Công ty C để thực hiện dự án. Ngày 13/3/2003, UBND Thành phố H ban hành Quyết định số: 35/2003/QĐ- UBND về việc ban hành quy định về đền bù, hỗ trợ thiệt hại và tái định cư trong dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc tại Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 29/01/2007, Ban bồi thường giải phóng mặt bằng lập biên bản kiểm kê thiệt hại tài sản trong dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc khu vực IV tại phường L, Quận I đã xác định phần đất của ông Q đang sử dụng tại thửa 495 tờ bản đồ số 10 (theo Tài liệu 02/CT-UB) diện tích 5.610m2; phải giải tỏa là 5.610m2 nằm trong dự án. Trên đất có nhà, vật kiến trúc của hộ ông Q. Ông Q có ký tên xác nhận và yêu cầu cho tái định cư 02 nền đất. Ngày 01 tháng 9 năm 2008, I ban hành Quyết định số: 3032/QĐ-UBND-BBT về việc công bố giá trị bồi thường, hỗ trợ của hộ ông Dương Phú Q trong dự án án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc tại phường L, Quận I với tổng số tiền là 2.889.454.000 đồng (theo bảng tính giá trị bồi thường về đất, nhà, vật kiến trúc, cây trồng và hỗ trợ ổn định đời sống). Đến ngày 06/01/2009, ông Q nhận tiền bồi thường. Ngày 25 tháng 11 năm 2008, I tiếp tục ban hành Quyết định số: 3356/QĐ-U về việc công bố hộ ông Dương Phú Q đủ điều kiện tái định cư 01 nền đất, 01 căn hộ chung cư theo giá tái định cư. Ngày 10 tháng 6 năm 2009, Ủy ban nhân dân Quận I ban hành Quyết định số: 1148/QĐ-UBND-BBT về việc điều chỉnh Quyết 8 định số: 3356/QĐ-UBND-BBT ngày 25 tháng 11 năm 2008 của Chủ tịch I “nay công bố ông Dương Phú Q đủ điều kiện tái định cư 02 nền đất”. Ông Q khiếu nại Quyết định số: 3356/QĐ-UBND-BBT ngày 25 tháng 11 năm 2008 của I yêu cầu được nhận tái định cư 04 nền đất. Ngày 18/8/2009, Chủ tịch I ban hành Quyết định số: 112/QĐ-UBND-TTr về việc giải quyết đơn khiếu nại của ông Q khiếu nại về việc ông Dương Phú Q khiếu nại yêu cầu được tái định cư 04 nền đất là không có cơ sở xem xét. Sau đó, ông Q đã nhận nền đất số 05, 06 Lô A khu tái định cư L, phường L, Quận I ngày 28/01/2010 (Đến ngày 04 tháng 9 năm 2018 I đã cấp giấy chứng nhận số CL575462 và CL575463 đối với 02 nền đất nêu trên). Ngày 20/9/2010, Chủ tịch I ban hành Quyết định số: 1458/QĐ-UBND-BBT về việc công bố hộ ông Dương Phú Q được mua 01 căn hộ chung cư theo giá tái định cư. Ngày 17 tháng 3 năm 2011, I ban hành Quyết định số: 218/QĐ-UBND-BBT về việc công bố giá trị hỗ trợ lãi suất tiền gửi ngân hàng của hộ ông D2 Phú Q từ ngày 13/3/2003 đến 06/01/2009 với số tiền là 972.365.000 đồng (Chín trăm bảy mươi hai triệu, ba trăm sáu mươi lăm nghìn đồng). Ông Q nhận tiền ngày 09 tháng 4 năm 2011. Đến ngày 25 tháng 11 năm 2011, ông Dương Phú Q đã ký bàn giao diện tích 5.410m2/5.610m2 mặt bằng trống cho Chủ đầu tư có xác nhận của Ủy ban nhân dân phường L, còn lại diện tích 200m2 đất thổ chưa bàn giao. Ngày 02/10/2013, UBND Thành phố H ban hành Quyết định số: 5446/QĐ- UBND về việc điều chỉnh Quyết định số: 426/QĐ-TTg ngày 20/5/1998 của Thủ tướng Chính phủ về thu hồi và giao đất cho Công ty C - Văn hóa dân tộc, tại Điều 1 Quyết định nêu: Diện tích đất thực hiện dự án là 3.758.140,9m2 gồm khu I: 391.940,7m2 và khu II: 3.366.200,2m2, vị trí ranh giới khu đất được xác định theo Bản đồ hiện trạng vị trí số 15127/ĐĐBĐ-CNTĐ do trung tâm Đo đạc Bản đồ lập ngày 23/8/2013. Ngày 23/01/2014, I ban hành Quyết định số 59/QĐ-UBND về việc điều chỉnh tên chủ sử dụng đất trong Quyết định số: 1458/QĐ-UBND-BBT ngày 20/9/2010 của Chủ tịch I đối với ông Dương Phú Q: Từ ông Dương Phú Q1 thành ông Dương Phú Q. Ông Q đã nhận căn hộ tại Chung cư C theo Biên bản giao nhận căn hộ chung cư tái định cư số 16/BBGN (CC C5)-CTY ngày 04 tháng 3 năm 2014. Ngày 11/8/2014, UBND Thành phố H ban hành Quyết định số: 3884/QĐ- UBND về việc điều chỉnh giảm diện tích thực hiện dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc tại Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh tại Quyết định số: 5446/QĐ- UBND ngày 02/10/2013 của UBND Thành phố H, tại Điều 1 Quyết định nêu: Diện tích giảm có quy mô 77.572,7m2 thuộc thửa 1-1 tờ bản đồ số 45, bộ địa chính phường L (theo tài liệu đo năm 2004). Vị trí ranh giới khu đất được thể hiện tại Bản đồ hiện trạng số 118417/ĐĐBĐ-VPTT do trung tâm Đo đạc Bản đồ lập ngày 05/11/2013. Ngày 09/3/2017, UBND phường L cùng với Mặt trận tổ quốc phường L, cán bộ địa chính, ban bồi thường giải phóng mặt bằng và Ban Q2 lập biên bản vận động ông Q sớm bàn giao mặt bằng để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc tại Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh, thời gian bàn giao mặt bằng 9 chậm nhất ngày 31/3/2017. Quá thời gian trên tổ công tác sẽ báo cáo UBND quận thực hiện việc thu hồi đất theo quy định. Đến ngày 11/10/2018, UBND phường L tiếp tục cùng với Mặt trận tổ quốc phường L, cán bộ địa chính, ban bồi thường giải phóng mặt bằng, khu phố C ông T2 và Ban quản lý khu CVLS-VHDT lập biên bản vận động ông Q sớm bàn giao mặt bằng chậm nhất ngày 31/10/2018. Quá thời gian trên tổ công tác sẽ báo cáo UBND quận thực hiện việc thu hồi đất theo quy định, nhưng hộ ông Q không ký tên.

Do đó, ngày 17/12/2020, Chủ tịch I ban hành Quyết định số: 150/QĐ-UBND về việc áp dụng biện pháp cưỡng chế thu hồi đất đối với hộ ông Dương Phú Q đang sử dụng một phần thửa đất số 495, tờ bản đồ số 10 (Tài liệu 02/CT-UB) tại phường L, Quận I (theo Biên bản kiểm kê thiệt hại tài sản trong dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc tại phường L, Quận I số 316/BBKK ngày 29/01/2007) do hộ ông Dương Phú Q không chấp hành Quyết định số: 426/QĐ-TTg ngày 20 tháng 5 năm 1998 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số: 5446/QĐ-UBND ngày 02 tháng 10 năm 2013 của Ủy ban nhân dân Thành phố H có hiệu lực pháp luật. Thời gian cưỡng chế thu hồi đất từ ngày 18 tháng 12 năm 2020 đến ngày 30 tháng 6 năm 2021. Ngày 08/01/2021, UBND phường L niêm yết Quyết định số: 150/QĐ-UBND về việc áp dụng biện pháp cưỡng chế thu hồi đất đối với hộ ông Dương Phú Q tại UBND phường L, khu phố C. Ngày 28/6/2021, Chủ tịch UBND thành phố T ban hành Quyết định số: 3139/QĐ-UBND về việc điều chỉnh một phần nội dung Điều 1 Quyết định số: 150/QĐ-UBND ngày 17/12/2020 thành “Thời gian cưỡng chế thu hồi đất từ ngày 18 tháng 12 năm 2020 đến ngày 31 tháng 12 năm 2021”. Ngày 25/11/2021, UBND phường L niêm yết Quyết định số: 3139/QĐ-UBND về việc áp dụng biện pháp cưỡng chế thu hồi đất đối với hộ ông Dương Phú Q tại UBND phường L, khu phố C. Ngày 11/02/2022, Chủ tịch UBND thành phố T ban hành Quyết định số: 960/QĐ-UBND về việc điều chỉnh một phần nội dung Điều 1 Quyết định số: 3139/QĐ-UBND ngày 28/6/2021 thành “Thời gian cưỡng chế thu hồi đất từ ngày 18 tháng 12 năm 2020 đến ngày 31 tháng 12 năm 2022”. Ngày 25/9/2023, Chủ tịch UBND thành phố T ban hành Quyết định số: 11200/QĐ-UBND về việc điều chỉnh một phần nội dung Điều 1 Quyết định số: 960/QĐ-UBND ngày 11/02/2022 thành “Thời gian cưỡng chế thu hồi đất từ ngày 18 tháng 12 năm 2020 đến ngày 31 tháng 12 năm 2024”. Ngày 28/9/2023, UBND phường công bố Quyết định số: 11200/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND thành phố T, ông Q có ký nhận. Ngày 29/9/2023, UBND phường L niêm yết hành Quyết định số: 11200/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND thành phố T về việc điều chỉnh một phần nội dung Điều 1 Quyết định số 960/QĐ-UBND ngày 11/02/2022 của Chủ tịch UBND thành phố T đối với hộ ông Q trong dự án C - Văn hóa dân tộc. Ngày 08/01/2025, Chủ tịch UBND thành phố T ban hành Quyết định số: 596/QĐ-UBND về việc điều chỉnh một phần nội dung Điều 1 Quyết định số 11200/QĐ-UBND ngày 25/9/2023 thành “Thời gian cưỡng chế thu hồi đất từ ngày 18 tháng 12 năm 2020 đến ngày 31 tháng 12 năm 2025”. Ngày 17/01/2025, UBND phường L niêm yết Quyết định số: 596/QĐ-UBND về việc điều chỉnh một phần nội 10 dung Điều 1 Quyết định số 11200/QĐ-UBND ngày 25/9/2023 đối với hộ ông Dương Phú Q trong dự án C - Văn hóa dân tộc. Từ những căn cứ trên, xét thấy I (nay là UBND thành phố T) ban hành các quyết định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với hộ Dương Phú Q, địa chỉ: G tổ A Cầu Ô, phường L, Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc (Khu IV) tại phường L, Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh là đúng quy định của pháp luật. Hộ gia đình ông Q đã nhận tiền bồi thường, hỗ trợ về tiền lãi nhận 02 nền đất tái định cư và được mua chung cư xong và đã bàn giao 5.410m2 đất, còn lại 200m2 đất thổ vẫn chưa bàn giao mặt bằng để thực hiện dự án.

Do đó, Chủ tịch I (nay là thành phố T) ban hành Quyết định số: 150/QĐ- UBND ngày 17 tháng 12 năm 2020 về việc cưỡng chế thu hồi đất đối với hộ ông Dương Phú Q trong dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc (Khu IV) tại phường L, Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh và điều chỉnh gia hạn thời gian thực hiện cưỡng chế thu hồi đất theo các Quyết định số: 3139/QĐ-UBND ngày 28 tháng 6 năm 2021, Quyết định số: 960/QĐ-UBND ngày 11 tháng 02 năm 2022, Quyết định số: 11200/QĐ-UBND ngày 25 tháng 9 năm 2023 là đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Ông Q khởi kiện cho rằng I không ban hành quyết định thu hồi đất nhưng lại ban hành quyết định công bố việc bồi thường hỗ trợ khi thu hồi đất và quyết định cưỡng chế thu hồi đất là không đúng pháp luật.

Tuy nhiên, tại Công văn số: 361/BTNMT-ĐĐ ngày 30/01/2008 của hướng dẫn đối với các dự án đã có quyết định thu hồi đất của cấp có thẩm quyền trước thời điểm Luật Đất đai 2003 có hiệu lực, UBND cấp huyện không bắt buộc phải ban hành thêm quyết định thu hồi diện tích đất cụ thể đối với từng thửa đất do hộ gia đình, cá nhân sử dụng.

Vì vậy, ngày 01 tháng 9 năm 2008, I ban hành Quyết định số: 3032/QĐ-UBND-BBT về việc công bố giá trị bồi thường, hỗ trợ của hộ ông Dương Phú Q trong dự án án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc tại phường L, Quận I là đúng quy định tại Nghị định số: 22/1998/NĐ-CP ngày 24/4/1998 về đền bù thiệt hại khi nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và Quyết định số: 35/2003/QĐ-UBND ngày 13/3/2003 của UBND Thành phố H về việc ban hành quy định về đền bù, hỗ trợ thiệt hại và tái định cư trong dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc tại Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh.

Do đó, Bản án sơ thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Dương Phú Q yêu cầu hủy các quyết định: Quyết định số: 3032/QĐ-UBND-BBT ngày 01/9/2008 của I về việc công bố giá trị bồi thường, hỗ trợ của hộ Dương Phú Q, địa chỉ: G tổ A Cầu Ô, phường L, Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong dự án đầu tư xây dựng C - Văn hóa dân tộc (Khu IV) tại phường L, Quận I, Thành phố Hồ Chí Minh; Quyết định số: 150/QĐ-UBND ngày 17/12/2020 của Chủ tịch I về việc cưỡng chế thu hồi đất; Quyết định số: 3139/QĐ-UBND ngày 28/6/2021 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T về việc điều chỉnh Quyết định số: 150/QĐ- UBND ngày 17/12/2020 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Quận I; Quyết định số: 960/QĐ-UBND ngày 11/02/2022 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T về việc điều chỉnh Quyết định số: 3139/QĐ-UBND ngày 28/6/2021 của Chủ tịch Ủy 11 ban nhân dân thành phố T; Quyết định số: 11200/QĐ-UBND ngày 25/9/2023 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T về việc điều chỉnh Quyết định số: 960/QĐ- UBND ngày 11/02/2022 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T; Quyết định số: 596/QĐ-UBND ngày 08/01/2025 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T về việc điều chỉnh Quyết định số: 11200/QĐ-UBND ngày 25/9/2023 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T, là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

[4] Tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện ông Dương Phú Q giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào mới để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình nên không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của ông Q và ý kiến đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Q.

Do đó, giữ nguyên bản án sơ thẩm theo ý kiến đề nghị của đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh là có căn cứ.

[5] Về án phí phúc thẩm: Ông Dương Phú Q là người cao tuổi nên được miễn nộp án phí hành chính phúc thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

[6] Quyết định khác của Bản án sơ thẩm về miễn án phí hành chính sơ thẩm và hoàn trả cho ông Dương Phú Q số tiền nộp tạm ứng án phí sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật thi hành kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.