Bản án 107/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Công nhận sự thỏa thuận của nguyên đơn ông Nguyễn Văn T và bị đơn ông Nguyễn Hùng C về: Hủy Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo Tờ thỏa thuận sang nhượng đất ngày 19/12/2021 giữa ông Nguyễn Văn T và ông Nguyễn Hùng C. 16 Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo Tờ thỏa thuận sang nhượng đất ngày 19/12/2021 giữa ông Nguyễn Văn T và ông Nguyễn Hùng C vô hiệu.
Nhận định của Tòa án
, việc thay đổi yêu cầu này được ông C đồng ý. Hội đồng xét xử công nhận sự thỏa thuận này của ông T, ông C. [2.2] Đối với yêu cầu của ông T về việc buộc ông C, bà T1 trả lại số tiền trả nợ thay: Quá trình giải quyết vụ án, ông T trình bày tổng các khoản tiền trả nợ thay cho ông C là 705.000.000 đồng, trong đó có khoản trả lãi cho Ngân hàng tính tròn là 25.000.000 đồng.
Tuy nhiên, căn cứ phiếu thu của Ngân hàng do ông T cung cấp thì số tiền trả Ngân hàng (đóng lãi) là 23.145.000 đồng. Như vậy, tổng số tiền ông C nợ ông T là 703.145.000 đồng. Ông T thống nhất.
Do đó, cấp sơ thẩm căn cứ vào số tiền trên làm căn cứ giải quyết yêu cầu của nguyên đơn là phù hợp. Ông C trình bày, ông T chỉ trả nợ thay ông C số tiền 615.000.000 đồng, nhưng không có chứng cứ chứng minh hoặc chứng cứ phủ định các chứng cứ và trình bày của ông T nên Hội đồng xét xử không chấp nhận. [2.3] Căn cứ quy định của pháp luật, về hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu tại Điều 131 Bộ luật dân sự: “1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt, quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.
2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả lại cho nhau những gì đã nhận. 3....;
4. Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường....” Căn cứ nội dung vụ việc như phân tích trên, tại mục [2.1], giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu do vi phạm nội dung và hình thức của hợp đồng, nên không xét lỗi của các bên để tính bồi thường thiệt hại, cũng không có căn cứ chấp nhận thỏa thuận “ ...bồi thường 1 thường 2 thời giá đất”.
Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu của ông T về việc buộc ông C, bà T1 liên đới trả số tiền 1.400.000.000 đồng (gấp đôi số tiền ông T trả nợ thay) là có căn cứ. Cấp sơ thẩm chỉ buộc ông C trả cho ông T số tiền 703.145.000 đồng, không buộc bà T1 liên đới, không buộc ông C trả lãi do ông T không yêu cầu nên Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm không xem xét là có căn cứ, phù hợp quy định của pháp luật. 13
Tuy nhiên, xét kháng cáo của ông T, yêu cầu ông C, bà T1 liên đới trả cho ông T tiền lãi của số tiền 703.145.000 đồng trong thời hạn 42 tháng (từ 19/12/2021 đến 19/6/2025 (thời điểm xét xử sơ thẩm) lãi suất 3%/tháng, thành tiền là 885.962.000 đồng. Để chứng minh cho yêu cầu này, ông T và vợ là Tạ Hồng S1 có cung cấp chứng cứ về việc vợ chồng vay nợ của người khác, phải trả lãi trong thời gian dài, thiệt hại kinh tế gia đình. Hội đồng xét xử xét thấy: yêu cầu tính lãi 3% là vượt quá quy định của pháp luật. Nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn, Hội đồng xét xử chấp nhận tính lãi của số tiền ông T đã trả nợ thay cho ông C trên cơ sở quy định của pháp luật là 1,66%/tháng, thời gian tính lãi từ 19/12/2021 đến 19/01/2026 là 49 tháng (tính tròn trong thời gian xét xử phúc thẩm). Tiền lãi được tính như sau: 703.145.000 đồng x 1,66%/tháng= 11.672.207 đồng/tháng x 49 tháng = 571.938.143 đồng. Tổng cộng gốc và lãi là 1.275.083.143 đồng.
Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của ông T, buộc ông C trả cho ông T tổng số tiền 1.275.083.143 đồng (gốc 703.145.000 đồng+ lãi 571.938.143 đồng), không chấp nhận kháng cáo buộc bà T1 liên đới, do ông T không có chứng cứ chứng minh nợ của ông C là nợ chung của vợ chồng ông C, bà T1. Mặt khác, bà T1 không đồng ý liên đới cùng ông C trả nợ cho ông T.
[3] Xét kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Văn T, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: ông Nguyễn Văn T2, ông Nguyễn Văn Đ, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị Thu H1, bà Nguyễn Thị N1, ông Nguyễn Văn C2 về yêu cầu chia thừa kế: [3.1] Xét thấy: Về hàng thừa kế, di sản thừa kế, người quản lý di sản,...các bên thống nhất, không tranh chấp. Căn cứ Điều 92 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử công nhận tình tiết này. [3.2] Tại cấp sơ thẩm, chỉ có ông T, ông T2, ông Đ yêu cầu chia thừa kế phần đất của cha, mẹ để lại, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, yêu cầu chia di sản thành 11 phần, mỗi suất là 287,4m2, giá 105.000 đồng/m2 thành tiền 30.177.000 đồng/suất. Những người còn lại không yêu cầu chia thừa kế. Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm nhận định: Do ông C là con út trong gia đình, đang thờ cúng cha mẹ, sinh thời cha mẹ đã cho tài sản trên cho ông C quản lý, sử dụng.
Do đó, Hội đồng xét xử chia di sản của ông T5, bà T6 thành 12 phần, ông T hưởng 02 suất (trong đó có 01 suất dùng thờ cúng cha mẹ) là có căn cứ, phù hợp quy định của pháp luật. Hiện tại, ông C vẫn là người đang quản lý, sử dụng đất. Nguyên đơn ông Nguyễn Văn T và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: ông Nguyễn Văn T2, ông Nguyễn Văn Đ, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị Thu H1, bà Nguyễn Thị N1, ông Nguyễn Văn C2 kháng cáo: Buộc ông C giao đất của cha mẹ cho ông T2 để ông T2 chia lại giá trị thừa kế cho các đồng thừa kế là không có căn cứ.
Do đó, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo trên của nguyên đơn và người liên quan.
Tuy nhiên, do cấp sơ thẩm có sai sót trong tính toán diện tích đất tranh chấp thừa kế theo đo đạc thực tế, dẫn đến giá trị suất thừa kế được chia chưa chính xác, dẫn đến án phí, chi phí tố tụng buộc các đương sự nộp đều sai.
Do đó, phải sửa án cho đúng với số liệu thực tế. Cụ thể: 14 - Tổng diện tích đất di sản thừa kế của ông T5, bà T6 để lại, qua đo đạc thực tế là: 3.162,4m2 (Thửa 413 diện tích là 930,3m2 ; Thửa 643 diện tích là 269,9m2 ; Thửa 432 diện tích là 1.962,2m2). - Giá trị suất thừa kế: 3.162,4m2 x 105.000 đồng/m2= 332.052.000 đồng ; 12 = 27.671.000 đồng/giá trị suất thừa kế). - Án phí người được chia một suất thừa kế phải chịu là: 1.384.000 đồng (tính tròn).
[4] Xét về yêu cầu tham gia tố tụng của bà Tạ Hồng S1 và yêu cầu của ông T, bà Tạ Hồng S1: Buộc ông C, bà T1 liên đới trả tiền cho ông T và bà S1. Hội đồng xét xử xét thấy: Trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, bà Tạ Hồng S1 không yêu cầu tham gia tố tụng, nguyên đơn ông T không trình bày, không yêu cầu đưa vợ ông vào tham gia tố tụng. Mặt khác, tại phiên tòa phúc thẩm ông T và bà Tạ Hồng S1 xác định vợ chồng vẫn còn đang chung sống, không tranh chấp, không yêu cầu chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân.
Do đó, quyền và lợi ích hợp pháp của bà Tạ Hồng S1 không bị ảnh hưởng. Trong trường hợp bà Tạ Hồng S1 có tranh chấp với ông T đối với số tiền của ông C trả cho ông T sẽ giải quyết bằng vụ kiện khác.
Do đó, Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu tham gia tố tụng của bà Tạ Hồng S1, không cần thiết hủy án sơ thẩm giao về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại (để đưa và Tạ Hồng S1 tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan).
[5]
Từ những phân tích, nhận định trên, Hội đồng xét xử xét thấy: Do có tình tiết mới (nguyên đơn thay đổi yêu cầu khởi kiện, cung cấp chứng cứ mới) Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn: Sửa một phần Bản án bản án dân sự sơ thẩm số 58/2025/DS-ST ngày 19-6-2025 của Tòa án nhân dân thành phố Hồng Ngự (nay là Tòa án nhân dân khu vực 12- Đồng Tháp), đồng thời điều chỉnh lại cách tuyên án cho khoa học, dễ hiểu, dễ thi hành. Ngoài ra, như nhận định tại đoạn 2, phần [3.2] do cấp sơ thẩm có sai sót trong tính toán về diện tích đất tranh chấp thừa kế, dẫn đến sai sót về giá trị suất thừa kế được chia; dẫn đến án phí, chi phí tố tụng buộc các đương sự nộp đều sai.
Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm điều chỉnh, sửa án cho chính xác số liệu thực tế.
[6] Xét đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp, về hủy án sơ thẩm là chưa đủ căn cứ và không cần thiết như phân tích trên nên Hội đồng xét xử không chấp nhận.
[7] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn, nên ông T không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Do không chấp nhận kháng cáo của người liên quan nên ông Nguyễn Văn T2, ông Nguyễn Văn Đ, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị Thu H1, bà Nguyễn Thị N1, ông Nguyễn Văn C2 phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật. Các phần khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Vì các lẽ trên; 15 QUYẾ Ị : Căn cứ Khoản 2 Điều 308, Điều 92, Điều 148, Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 29 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: - Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Văn T. - Không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Nguyễn Văn T2, ông Nguyễn Văn Đ, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị Thu H1, bà Nguyễn Thị N1, ông Nguyễn Văn C2. - Sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 58/2025/DS-ST ngày 19-6-2025 của Tòa án nhân dân thành phố Hồng Ngự (nay là Tòa án nhân dân khu vực 12- Đồng Tháp.) Căn cứ: Khoản 5, khoản 9 Điều 26, khoản 1 Điều 35, các Điều 147, 157, 158, 163, 164, 213, 227, 228, 246, 271 và Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Căn cứ các Điều: 117, 119, 122, 129, 131, 166, 288, 500, 501, 502, 609, 611, 612, 613, 614, 620, 649, 650, 651, 652, 660 của Bộ luật dân sự 2015; Căn cứ Điều: 26, 100, 101, 166, 167, 203 của Luật Đất đai năm 2013; Căn cứ các Điều 26, 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: uyên xử: - Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Văn T (về yêu cầu tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu và trả tiền, yêu cầu chia thừa kế). - Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn ông Nguyễn Hùng C, về yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất. - Chấp nhận một phần yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Văn T2, ông Nguyễn Văn Đ về chia thừa kế. - Công nhận sự thỏa thuận giữa ông Phan Việt H với ông Nguyễn Hùng C, bà Bùi Thị Bích T1 về việc tiếp tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất (thửa 1052) và trả lại tiền tương đương diện tích đất không chuyển nhượng được.
Quyết định
1. Công nhận sự thỏa thuận của nguyên đơn ông Nguyễn Văn T và bị đơn ông Nguyễn Hùng C về: Hủy Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo Tờ thỏa thuận sang nhượng đất ngày 19/12/2021 giữa ông Nguyễn Văn T và ông Nguyễn Hùng C. 16 Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo Tờ thỏa thuận sang nhượng đất ngày 19/12/2021 giữa ông Nguyễn Văn T và ông Nguyễn Hùng C vô hiệu.
2. Buộc bị đơn ông Nguyễn Hùng C phải trả lại cho nguyên đơn ông Nguyễn Văn T số tiền tính tròn 1.275.083.000 đồng (Một tỷ hai trăm bảy mươi lăm triệu không trăm tám mươi ba nghìn đồng; trong đó gốc 703.145.000 đồng + lãi 571.938.143 đồng).
3. Buộc ông Nguyễn Văn T lại cho ông Nguyễn Hùng C và bà Bùi Thị Bích T1 03 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bản chính, gồm: - Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số bìa BD 580453, số vào sổ cấp GCN: CH00527, thửa 439, tờ bản đồ số 4 , diện tích 2.121m2, mục đích sử dụng: Đất chuyên trồng lúa nước, do Ủy ban nhân dân thị xã H cấp cho Ông Nguyễn Hùng C và bà Bùi Thị Bích T1 ngày 17/3/2011; - Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số bìa BT 528107, số vào sổ cấp GCN: CH02386, thửa 1080, tờ bản đồ số 4 ,diện tích 1.361,0m2, mục đích sử dụng: Đất chuyên trồng lúa nước, do Ủy ban nhân dân thị xã H cấp cho Ông Nguyễn Hùng C và bà Bùi Thị Bích T1 ngày 27/6/2014; - Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số bìa BT 528686, số vào sổ cấp GCN: CH02526, thửa 1052, tờ bản đồ số 4, diện tích 652m2, mục đích sử dụng: Đất chuyên trồng lúa nước, do Ủy ban nhân dân thị xã H cấp cho Ông Nguyễn Hùng C ngày 15/8/2024. (Đất tọa lạc tại xã B, thị xã H, tỉnh Đồng Tháp. Nay là phường H, tỉnh Đồng Tháp.)
4. Bị đơn ông Nguyễn Hùng C và bà Bùi Thị Bích T1 được quyền tiếp tục quản lý, sử dụng 03 thửa đất trên, qua đo đạc thực tế như sau: 4.1. Thửa 439, tờ bản đồ số 4, diện tích 2.121,0m2, do ông Nguyễn Hùng C và bà Bùi Thị Bích T1 đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, qua đo đạc thực tế diện tích 2.116,7m2 (Vị trí 7 gồm các mốc: 18-17-26-25-24-18), đối chiếu sang bản đồ địa chính chính quy năm 2023 tương ứng một phần thửa 1331 tờ bản đồ số 3. 4.2. Thửa 1080, tờ bản đồ số 4 diện tích 1.361,0m2, do ông Nguyễn Hùng C và bà Bùi Thị Bích T1 đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, qua đo đạc thực tế diện tích là 1.409,2m2 (Vị trí 5 gồm các mốc: 14-15-28-27-26-29- 14), đối chiếu sang bản đồ địa chính chính quy năm 2023 tương ứng một phần thửa 1331 tờ bản đồ số 3. 4.3. Thửa 1052, tờ bản đồ số 4, diện tích 652m2, do ông Nguyễn Hùng C và bà Bùi Thị Bích T1 đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, qua đo đạc thực tế diện tích là 569,1m2 (Vị trí 2 gồm các mốc: 8-9-10-11-12-8), đối chiếu sang bản đồ địa chính chính quy năm 2023 tương ứng một phần thửa 1331, tờ bản đồ số 3. 17 Ông Nguyễn Hùng C, bà Bùi Thị Bích T1 được quyền đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền lập thủ tục kê khai, điều chỉnh, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. (Tất cả 03 thửa đất này đất tọa lạc xã B, thành phố H, tỉnh Đồng Tháp, theo Sơ đồ đo đạc số 11/2024/SĐĐĐ/CNVPĐK