Bản án 31/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Về hôn nhân: Không công nhận chị Vàng Thị D và anh Lầu Chứ X (Lầu A) là vợ chồng.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, qua thẩm tra tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định
[1] Về thủ tục tố tụng: Về thủ tục thụ lý việc khởi kiện của nguyên đơn: Ngày 14/4/2026 Vàng Thị D nộp đơn khởi kiện về việc Ly hôn tại Tòa án nhân dân Khu vực 2 - Điện Biên, tỉnh Điện Biên đối với anh Lầu Chứ X (Lầu A) có địa chỉ: Bản X, xã N, tỉnh Điện Biên. Ngày 15/4/2026 Chị D và anh X (Say) có đơn xin miễn giảm án phí, đến ngày 17/4/2026 Thông báo số 199/TB-TA về việc chấp nhận miễn nộp tạm ứng án phí cho Tòa án, cùng ngày Tòa án đã thụ lý vụ án để giải quyết yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn theo Điều 195 BLTTDS. Về thẩm quyền giải quyết: Yêu cầu Ly hôn giữa Vàng Thị D và anh Lầu Chứ X (Lầu A) thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 2 - Điện Biên, tỉnh Điện Biên theo quy định tại khoản 1 Điều 28, khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 BLTTDS. Các vấn đề khác: Sau khi nhận được Quyết định đưa vụ án ra xét xử. Nguyên đơn và bị đơn đều có đơn xin xét xử vắng mặt. Do vậy, Hội đồng xét xử căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 228/BLTTDS và Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn.
[2] Về nội dung. (2.1] Quan hệ hôn nhân: Chị Vàng Thị D và anh Lầu Chứ X (Lầu A) sống chung với nhau vào năm 1992 hoàn toàn tự nguyện, không bị ai ép buộc. Và thừa nhận hai bên đã phát sinh mâu thuẫn trầm trọng không thể tiếp tục duy trì đời sống vợ chồng với nhau. Mặc dù đã được gia đình hòa giải nhưng không thành. Việc sống chung của chị D và anh X về ở với nhau đã làm đám cưới theo phong tục tập quán, đều được hai bên thừa nhận nhưng không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật để được công nhận là vợ chồng và tại Đơn xin xác nhận tình trạng hôn nhân ngày 20/4/2026 có xác nhận của UBND xã N, tỉnh Điện Biên xác nhận chị Vàng Thị D sinh năm 1976 và anh Lầu Chứ X (Lầu A) sinh năm 1976 cưới nhau từ năm 1992 và không có đăng ký kết hôn, Do mâu thuẫn cả hai đã sống ly thân.
Do đó, không phát sinh quyền và nghĩa vụ của vợ chồng theo quy định tại Điều 14 Luật hôn nhân và gia đình. Đồng thời tại Khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 có quy định " '...Trong trường hợp không có đăng ký kêt hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chông ...".
Vì vậy, không công nhận Vàng Thị D và anh Lầu Chứ X (Lầu A) là vợ chồng. (2.2] Xét về con chung: 3 Vàng Thị D và anh L Chứ X đêu khai và công nhận có 05 người con chung: Cháu thứ nhất là Lầu A D1, sinh ngày 19/10/1995; cháu thứ hai Lầu A S, sinh ngày 20/10/1996; cháu thứ 3 Lầu A T, sinh ngày 08/3/2000; cháu thứ tư Lầu Thị B, sinh ngày 22/02/1997; cháu thứ 5 Lầu Thị T1, sinh ngày 10/3/2005. Quan điểm của chị Vàng Thị D và anh Lầu Chứ X (Lầu A) đều khai và công nhận hiện các chung đã thành niên và đủ khả năng lao động nên không yêu cầu Toà án giải quyết. Do vậy HĐXX không xem xét giải quyết. [2.3] Về con riêng: Chị D2 và anh X (S) không có con riêng. [2.4] Xét về tài sản: Tài sản chung; tài sản riêng; nợ phải trả; nợ lấy về: Không yêu cầu Tòa án giải quyết. (2.5] Về nghĩa vụ chịu án phí: Theo quy định tại khoản 4 Điều 147/BLTTDS; Điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, chị Vàng Thị D là dân tộc thiểu số sinh sống tại khu vực đặc biệt khó khăn. Do vậy chị Vàng Thị D được miên án phí DSST.
Quyết định
Căn cứ vào khoản 1 Điều 5; khoản 1 Điều 28, khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 4 Điều 147, khoản 1 Điều 228; khoản 1 Điều 235; Điều 264; Điều 267 và điều 271, khoản 1 Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025; Điều 14; Điều 15; khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Căn cứ khoản 4 Điều 147/BLTTDS năm 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của UBTVQH Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Vàng Thị D
1. Về hôn nhân: Không công nhận chị Vàng Thị D và anh Lầu Chứ X (Lầu A) là vợ chồng.
2. Về con chung: Chị Vàng Thị D và anh Lầu Chứ X (Lầu A) đều khai và công nhận anh, chị có 5 con chung: Cháu thứ nhất là Lầu A D1, sinh ngày 19/10/1995; cháu thứ hai Lầu A S, sinh ngày 20/10/1996; cháu thứ 3 Lầu A T, sinh ngày 08/3/2000; cháu thứ tư Lầu Thị B, sinh ngày 22/02/1997; cháu thứ 5 Lầu Thị T1, sinh ngày 10/3/2005. Các con đều đã thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động chị D và anh X (Say) không yêu cầu Toà án giải quyết.
2. Về con riêng: Không có 4
3. Về tài sản: Tài sản chung; nợ phải trả; nợ lấy về: Không yêu cầu Tòa án giải quyết.
4. Về án phí: Chị Vàng Thị D được miễn toàn bộ án phí DSST theo quy định của pháp luật.
5. Về quyền kháng cáo: Vàng Thị D và anh Lầu Chứ X (Lầu A) vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày Tòa án niêm yết bản án.