Bản án 75/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và kết quả tranh luận tại phiên tòa; Sau khi đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Nguyên phát biểu quan điểm giải quyết vụ án; Sau khi thảo luận và nghị án, Hội đồng xét xử nhận thấy: Về thủ tục tố tụng: [1.]. Tòa án cấp sơ thẩm xác định nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là đúng luật tố tụng, vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực 5- Thái Nguyên. Đơn kháng cáo của bị đơn trong hạn luật định, đảm bảo về hình thức, được xem xét theo trình tự phúc thẩm. [2.]. Về sự có mặt, vắng mặt đương sự: Tại phiên toà phúc thẩm vắng mặt nguyên đơn, bị đơn và một số người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Tuy nhiên 7 những người đại diện theo ủy quyền của họ đều có mặt. Hội đồng xét xử căn cứ Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, tiếp tục xét xử vụ án. [3.] Những người làm chứng Đàm Văn Đ1, Đàm Văn T3, Đàm Văn B không tham gia tại phiên tòa sơ thẩm, được triệu tập theo yêu cầu của bị đơn, đều đã được giải thích pháp luật và cam đoan tại phiên tòa. Họ là những người có đất rừng được giao ở liền kề với đất rừng của nguyên đơn và bị đơn và cũng có mỗi quan hệ họ hàng gần gũi với cả hai bên. Lời làm chứng của họ khách quan với cả đôi bên và được nguyên đơn thừa nhận, nên được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận. Xét kháng cáo của bị đơn ông Đàm Văn T, Hội đồng xét xử thấy: [4.]. Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn, bị đơn, người làm chứng đều thống nhất khai nhận: Năm 1993, hộ ông Đàm Văn Q và hộ ông Đàm Văn T đều được giao đất rừng để khoanh nuôi và bảo vệ. Đất rừng hộ ông Q là lô đất số 21(diện tích 2,98 ha), đất rừng hộ ông T ở liền kề là lô 20 (diện tích 20,9 ha) cùng vị trí thuộc tiểu khu C, khoảng

1. Ranh giới giữa hai lô đất được xác định bằng sống đất, kéo dài từ đỉnh rông xuống chân núi. Toàn bộ phần diện tích đất 3.334,8m2 tranh chấp ban đầu, do phía gia đình ông Đàm Văn T sử dụng từ năm 1993. Năm 2019, anh Đàm Văn X1 (con ông Q, bà C) đã căn cứ vào bản đồ địa chính để xác định lại ranh giới của 02 lô đất và sử dụng đất. Mặc dù ông T không nhất trí, nhưng do là anh em nên ngay sau khi gia đình bà C thu hoạch cây vào tháng 6 năm 2025, ông T đã lấy lại đất tranh chấp để tiếp tục sử dụng. Bà C không nhất trí nên đã khởi kiện yêu cầu Tòa án xác định 1.948,5m2/3.334,8m2 đất đang tranh chấp thuộc lô 21, khoảnh 1, tiểu khu C tại xã D, huyện V, tỉnh Thái Nguyên là của bà. Đến nay cả hai lô đất rừng này đều chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ai và nằm trong quy hoạch đất rừng sản xuất của xã. Đây là những tình tiết, sự kiện có thật, rõ ràng mà mọi người đều biết và được các bên đương sự cùng thừa nhận nên không phải chứng minh theo điểm a khoản 1 Điều 92 của Bộ luật tố tụng dân sự. [5.]. Như vậy có đủ căn cứ xác định: Năm 1993, hộ ông Q được giao lô đất rừng số 21, hộ ông T được giao lô đất rừng số 20 cùng vị trí thuộc tiểu khu C, khoảnh

1. Ranh giới giữa hai lô đất là sống đất, được kéo dài từ đỉnh rông xuống chân núi, hai bên sử dụng đất ổn định theo ranh giới này từ năm 1993, hiện sống đất này vẫn còn và được đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn và bị đơn cùng thừa nhận tại phiên tòa và cùng xác định là các điểm 3, 4, 5 trên Bản vẽ hiện trạng của Công ty cổ phần Đ2 vẽ ngày 18/11/2025. Mặc dù, theo bản đồ giao đất giao rừng năm 1993 và bản đồ địa chính năm 2006 thì 1.948,5m2/3.334,8m2 đất đang tranh chấp nằm trong lô đất số 21 được giao cho ông Đàm Văn Q, nhưng người thực tế sử dụng toàn bộ diện tích đất này từ năm 1993 là hộ ông Đàm Văn T. Năm 2019 anh X1 (con bà C ông Q) đã căn cứ vào bản đồ địa chính năm 2006 để xác định lại ranh giới và sử dụng 3.334,8m2 vì 8 cho rằng đất đã được giao cho mình. Tuy ông T không nhất trí và cũng bị động trong việc để cho gia đình bà C sử dụng vì cùng là người thân trong gia đình, nên ngay sau khi gia đình bà C thu hoạch cây xong thì ông T đã lấy lại toàn bộ đất để tiếp tục sử dụng, do vậy bà C đã làm đơn khởi kiện ra Tòa. [6.]. Năm 1993 các hộ chỉ được giao đất rừng để khoanh nuôi, bảo vệ, đến nay chưa được cấp quyền sử dụng cho ai. Hộ ông Q (C) được giao đất nhưng không trực tiếp sử dụng mà lại để cho hộ ông T quản lý sử dụng. Năm 2005, khi các hộ dân được phép phát quang trồng rừng thì hộ ông T vẫn là người quản lý sử dụng đất tranh chấp này. Việc sử dụng đất của hộ ông T là ổn định, công khai, liên tục 26 năm mà không vấp phải sự phản đối của hộ ông Q (chín). Bản thân phía nguyên đơn cũng thừa nhận mình không phải là người trực tiếp sử dụng đất từ khi được giao năm 1993, mà chỉ đến năm 2019 theo bản đồ địa chính được đo đạc lại năm 2006 và bản đồ giao đất rừng thì thấy phần đất tranh chấp là được giao cho mình nên đã đòi lại để sử dụng và cũng lấy đó làm căn cứ để khởi kiện ra Tòa án. Tòa án cấp sơ thẩm chỉ căn cứ vào tài liệu do nguyên đơn xuất trình là bản đồ giao đất rừng, bản đồ địa chính năm 2006, mà không tiến hành thu thập các tài liệu chứng cứ khác, không xem xét đến quá trình quản lý, sử dụng đất trên thực tế? Ranh giới đất được xác định như thế nào?...mà đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là thiếu khách quan, chưa thu thập đầy đủ và đánh giá đúng các tài liệu chứng cứ, chưa đảm bảo được quyền lợi hợp pháp của các bên đương sự. [7.]. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn đã xuất trình các chứng mới đó là lời khai của những người làm chứng ông Đàm Văn Đ1, anh Đàm Văn T3 và anh Đàm Văn B là những người có đất rừng được giao ở liền kề, họ đã chứng minh được đất tranh chấp do hộ ông T trực tiếp sử dụng từ năm 1993, năm 2005 khi được phát quang để chuyển sang trồng rừng thì hộ ông T vẫn là người trực tiếp sử dụng đất, thời gian sử dụng gần 30 năm; các bản đồ hiện nay không đúng với hiện trạng sử dụng đất của các bên. Lời khai của những người làm chứng nêu trên được phía nguyên đơn thừa nhận tại phiên tòa phúc thẩm là đúng. Đây là những tình tiết được các bên thừa nhận nên không phải chứng minh và cũng là tình tiết mới phát sinh làm thay đổi bản chất của vụ án, mà chưa được cấp sơ thẩm thu thấp và đánh giá. Từ những chứng cứ mới này, Hội đồng xét xử phúc thẩm có đủ căn cứ để chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn, sửa bản án sơ thẩm số 01/2026/DS-ST ngày 13/01/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 5- Thái Nguyên theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn như quan điểm đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Nguyên, [8.]. Đối với nội dung kháng cáo của bị đơn về việc đề nghị công nhận 1.948,5m2 đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng của ông. Do bị đơn ông T không có yêu cầu phản tố về nội dung này nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không giải 9 quyết. Ông T có quyền thực hiện quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật. [9.]. Quan điểm tranh luận của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn được Hội đồng xét xử chấp nhận một phần như phân tích ở trên. [10.]. Về án phí dân sự sơ thẩm, phúc thẩm và chi phí tố tụng: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận, nên nguyên đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng (tiền thẩm định, định giá). Hội đồng xét xử miễn án phí dân sự sơ thẩm cho bà Phạm Thị C do là người cao tuổi, theo điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326 ngày 30/12/2016 của UBTVQH. Về chi phí tố tụng, đã thực hiện xong. Do kháng cáo của bị đơn được chấp nhận nên không phải chịu án phí phúc thẩm.