Bản án 95/2026/HS-STBản án 95/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1]. Do ham lợi nên từ ngày 01/3/2025 đến khoảng tháng 9/2025, Ngô Văn M đã cho anh Nguyễn Thành C vay tiền với mức lãi suất 5.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, tương đương với lãi suất 182,5%/01 năm đã cao gấp 9,125 lần mức lãi suất cao nhất quy định của Bộ luật dân sự là 20%/01 năm. Việc thu tiền lãi và trả tiền lãi có thể tính theo ngày hoặc theo tháng, lãi được tính theo từng đợt vay, nếu đợt nào mà anh C trả trước hoặc trả chậm quá ngày thỏa thuận thì chỉ tính tròn 10 ngày hoặc tính tròn tháng. Mức lãi cho vay lãi nặng hai bên thỏa thuận bằng miệng, trao đổi tin nhắn qua điện thoại di động với nhau. Việc vay tiền, trả lãi được thực hiện bằng hình thức chuyển khoản qua số tài khoản của M là tài khoản số 106853929999 của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank), tài khoản số 8874600540 của Ngân hàng BIDV đều mang tên NGO VAN MANH và tài khoản số 0379379999 của Ngân hàng MB Bank mang tên TRAN THI LINH do M nhờ chị L1 mở để M sử dụng; Số tài khoản anh C dùng để nhận tiền, chuyển trả tiền nợ gốc, tiền lãi là tài khoản số 0973047511 của Ngân hàng MB Bank mang tên NGUYEN THANH CONG của anh C, ngoài ra có 01 đến 02 lần hai bên đưa cho nhau bằng tiền mặt. Căn cứ các chứng cứ đã thu thập được trong vụ án thì trong khoảng thời gian từ ngày 01/3/2025 đến ngày 18/12/2025, Ngô Văn M đã dùng số tiền 870.000.000 đồng cho anh Nguyễn Thành C vay nhiều lần, với mức lãi suất thỏa thuận là 5000 đồng/1000.000 đồng/ngày tương đương 182,5%/năm gấp 9,125 lần mức lãi cao nhất là 20% theo quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật dân sự, thực tế mức lãi anh C đã trả trên thời gian cho vay thực đều gấp từ 6,1 lần đến 36,5 lần mức cao nhất này. Tổng số tiền M nhằm thu lợi bất chính do thu lãi suất vượt quá 20%/01 năm là 127.029.452 đồng. Căn cứ các chứng cứ đã thu thập thì có căn cứ xác định số tiền M đã cho anh C vay trong thời gian từ ngày 01/3/2025 đến ngày 18/12/2025 và tiền lãi cụ thể như sau : - Lần thứ nhất: Ngày 01/3/2025 dương lịch, số tiền cho vay là 50.000.000 đồng, lãi suất 5.000 đồng/1 triệu/1 ngày, thời hạn vay 10 ngày. Ngày 06/3/2025, anh C đã trả tiền gốc là 50.000.000 đồng, tiền lãi 05 ngày là 2.500.000 đồng, mức lãi thực tế cao gấp 18,25 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 136.986 đồng, số tiền M thu lợi bất chính từ ngày 01/3/2025 đến ngày 06/3/2025 là 2.500.000 đồng-136.986 đồng= 2.363.014 đồng. 9 - Lần thứ hai: Ngày 06/3/2025 dương lịch, số tiền cho vay 50.000.000 đồng, lãi suất 5.000 đồng/01 triệu/01 ngày, thời hạn vay 10 ngày. Ngày 17/3/2025, anh C đã trả tiền gốc là 50.000.000 đồng, tiền lãi 11 ngày là 2.500.000 đồng, mức lãi thực tế cao gấp 8,3 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 301.370 đồng, số tiền M thu lợi bất chính từ ngày 06/3/2025 đến ngày 17/3/2025 là 2.500.000 đồng-301.370 đồng= 2.198.630 đồng. - Lần thứ ba: Ngày 19/3/2025 dương lịch, số tiền cho vay 20.000.000 đồng, lãi suất 5.000 đồng/01 triệu/01 ngày, thời hạn vay 10 ngày. Ngày 31/3/2025, anh C trả cho M 12 ngày là 1.000.000 đồng tiền lãi, mức lãi thực tế cao gấp 7,6 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 131.507 đồng, số tiền M thu lợi bất chính từ ngày 19/3/2025 đến ngày 31/3/2025 là 1.000.000 đồng-131.507 đồng= 868.493 đồng. Số tiền vay gốc 20.000.000 đồng anh C chưa trả cho M mà cộng dồn vào khoản vay lần tiếp theo. - Lần thứ tư: Ngày 31/3/2025 dương lịch, số tiền cho vay là 50.000.000 đồng, gồm 20.000.000 đồng lần thứ ba chuyển sang và 30.000.000 đồng vay mới, lãi suất 5.000 đồng/01 triệu/01 ngày, thời hạn vay 10 ngày. Ngày 02/4/2025, anh C đã trả 50.000.000 đồng tiền gốc, tiền lãi 02 ngày là 2.000.000 đồng, mức lãi suất thực tế cao gấp 36,5 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 54.795 đồng, số tiền M thu lợi bất chính là 2.000.000 đồng-54.795 đồng= 1.945.205 đồng. - Lần thứ năm: Ngày 15/4/2025 dương lịch, số tiền cho vay là 50.000.000 đồng, lãi suất 5000 đồng/01 triệu/01 ngày, thời hạn vay 01 tháng= 30 ngày. Ngày 13/5/2025, anh C đã trả 50.000.000 đồng tiền gốc, tiền lãi 29 ngày là 7.500.000 đồng, mức lãi suất vay thực tế cao gấp 9,45 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 794.521 đồng, số tiền M thu lợi bất chính là 7.500.000 đồng-794.520 đồng= 6.705.479 đồng. - Lần thứ sáu: Ngày 14/5/2025 dương lịch, số tiền vay 90.000.000 đồng, lãi suất 5.000 đồng/01 triệu/01 ngày. Ngày 14/6/2025, anh C trả tiền lãi 30 ngày là 13.500.000 đồng, mức lãi suất vay thực tế cao gấp 9,125 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 1.479.452 đồng, số tiền M thu lợi bất chính là 13.500.000 đồng-1.479.452 đồng= 12.020.548 đồng. Số tiền vay gốc anh C chưa trả cho M là 90.000.000 đồng và chuyển gối tiền gốc vào lần vay tiếp theo. - Lần thứ bẩy: Ngày 14/6/2025 dương lịch, số tiền cho vay là 100.000.000 đồng, gồm 10.000.000 đồng vay mới và 90.000.000 đồng của lần vay thứ sáu chuyển sang, lãi suất 5000 đồng/01 triệu/01 ngày. Ngày 19/6/2025, anh C trả tiền lãi 05 ngày là 3.500.000 đồng, mức lãi suất vay thực tế cao gấp 12,8 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 273.973 đồng, số tiền M thu lợi bất chính là 3.500.000 đồng – 273.973 đồng= 3.226.027 đồng. 10 Số tiền gốc anh C đã trả cho M là 70.000.000 đồng, còn lại 30.000.000 đồng được chuyển sang lần vay sau. - Lần thứ tám: Ngày 20/6/2025 dương lịch, số tiền cho vay là 100.000.000 đồng, gồm vay mới 70.000.000 đồng và 30.000.000 đồng của lần vay thứ bẩy chuyển sang, lãi suất tính 5000 đồng/01 triệu/01 ngày. Ngày 03/7/2025, anh C trả cho M số tiền gốc 100.000.000 đồng và số tiền lãi 13 ngày là 6.000.000 đồng, mức lãi suất vay thực tế cao gấp 8,4 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 712.329 đồng, số tiền M thu lợi bất chính là 6.000.000 đồng-712.329 đồng= 5.287.671 đồng. - Lần thứ chín: Ngày 04/7/2025 dương lịch, số tiền vay là 100.000.000 đồng, lãi suất 5000 đồng/01 triệu/01 ngày. Ngày 11/7/2025, anh C trả cho M tiền lãi 10 ngày là 5.000.000 đồng, ngày 15/7/2025, anh C trả cho M tiền gốc 100.000.000 đồng, lãi là 500.000 đồng, tổng số tiền lãi 11 ngày là 5.500.000 đồng, mức lãi suất thực tế cao gấp 9,125 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 602.740 đồng, số tiền M thu lợi bất chính là 5.500.000 đồng - 602.740 đồng= 4.897.260 đồng. - Lần thứ mười: Ngày 15/7/2025 dương lịch, số tiền vay là 100.000.000 đồng, lãi suất 5000 đồng/01 triệu/01 ngày, thỏa thuận vay là 10 ngày, M đã lấy trước lãi 10 ngày là 5.000.000 đồng, chuyển cho anh C 95.000.000 đồng, mức lãi suất thực tế cao gấp 9,125 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 547.945 đồng, số tiền M thu lợi bất chính là 5.000.000 đồng - 547.945 đồng= 4.452.055 đồng. Số tiền gốc 100.000.000 đồng anh C chưa trả cho M. - Lần thứ mười một: Ngày 17/7/2025 dương lịch, số tiền vay 50.000.000 đồng, M không lấy lãi và sau đó anh C đã trả bằng tiền mặt cho M. - Lần thứ mười hai: Ngày 25/7/2025 dương lịch, số tiền vay là 150.000.000 đồng, gồm vay mới 50.000.000 đồng và 100.000.000 đồng của lần vay thứ mười chuyển sang, lãi suất 5.000 đồng/01 triệu/01 ngày. Ngày 25/8/2025, anh C trả tiền lãi 01 tháng= 30 ngày là 22.500.000 đồng, mức lãi suất thực tế cao gấp 9,125 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 2.465.753 đồng, số tiền M thu lợi bất chính là 22.500.000 đồng-2.465.753 đồng= 20.034.247 đồng. Anh C đã trả cho M 100.000.000 đồng nợ gốc bằng tiền mặt, số tiền 50.000.00 đồng còn lại được cộng dồn sang lần vay tiếp theo. - Lần thứ mười ba: Ngày 01/9/2025 dương lịch, số tiền vay là 150.000.000 đồng, gồm vay mới 100.000.000 đồng và 50.000.000 đồng của lần vay thứ mười hai chuyển sang, lãi suất 5000 đồng/01 triệu/01 ngày. Ngày 15/9/2025, anh C trả tiền gốc là 150.000.000 đồng, tiền lãi 10 ngày là 7.500.000 đồng, mức lãi suất vay thực tế cao gấp 6,1 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 1.232.877 đồng, số tiền M thu lợi bất chính là 7.500.000 đồng – 1.232.877 đồng = 6.267.123 đồng. - Lần thứ mười bốn: Từ ngày 20/9/2025 đến ngày 24/9/2025 dương lịch, số tiền vay là 150.000.000 đồng, lãi suất 5000 đồng/01 triệu/01 ngày, cao gấp 9,125 11 lần mức lãi suất tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự, thời hạn vay là 01 tháng. M chốt với anh C ngày bắt đầu tính lãi là ngày 24/9/2025. Khoản vay này anh C chưa trả M được tiền gốc, tính đến ngày bị phát hiện. Ngày 18/12/2025, anh C trả cho M 02 tháng 25 ngày tiền lãi bằng 63.750.000 đồng. Anh C chỉ mới trả được M số tiền lãi 85 ngày là 30.000.000 đồng, số tiền lãi tối đa theo quy định của Bộ luật dân sự là 6.986.301 đồng, số tiền M thu lợi bất chính đến ngày 18/12/2025 là 63.750.000 đồng – 6.986.301 đồng = 56.763.699 đồng. Số tiền gốc 150.000.000 đồng anh C đã trả 56.000.000 đồng còn nợ 94.000.000 đồng. Do số tiền vay có những lần người vay chưa trả số tiền vay trước mà được cộng vào lần vay sau nên xác định số tiền M cho vay để lấy lãi cao là: Lần thứ nhất 50.000.000 đồng, lần thứ hai là 50.000.000 đồng, lần thứ ba là 20.000.000 đồng, lần thứ tư là 50.000.000 đồng-20.000.000 đồng = 30.000.000 đồng, lần thứ năm 50.000.000 đồng, lần thứ sáu là 90.000.000 đồng, lần thứ bẩy là 100.000.000 đồng – 90.000.000 đồng = 10.000.000 đồng, lần thứ tám là 100.000.000 đồng -30.000.000 đồng = 70.000.000 đồng, lần thứ chín 100.000.000 đồng, lần thứ mười 100.000.000 đồng, lần thứ mười một 150.000.000 đồng- 100.000.000 đồng = 50.000.000 đồng, lần thứ mười hai 150.000.000 đồng- 50.000.000 đồng = 100.000.000 đồng, làn thứ mười ba 150.000.000 đồng, tổng số tiền cho vay lấy lãi cao là: 870.000.000 đồng. Bị cáo không được cấp phép hoạt động tín dụng ngân hàng nhưng mức lãi bị cáo cho anh C vay lấy lãi đều là 5000 đồng/1000.000 đồng/ngày tương đương 182,5%/năm gấp 9,125 lần mức lãi cao nhất là 20% theo quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật dân sự, thực tế mức lãi anh C đã trả trên thời gian cho vay thực đều gấp từ 6,1 lần đến 36,5 lần mức cao nhất này. Tổng số lãi theo mức cho vay là 142.750.000 đồng, số lãi đã thu được là 109.000.000 đồng, số lãi cao nhất theo quy định của Bộ luật dân sự là 15.720.548 đồng, số tiền lãi bị cáo nhằm thu lợi bất chính là 127.029.451 đồng, đã thu lợi bất chính 93.522.831 đồng. Trong số lãi thu được đã trả cho Công số thu lợi bất chính là 93.522.831 đồng, bị cáo đã thu 15.720.548 đồng.

[2]. Cơ quan điều tra công an tỉnh Hưng Yên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1-Hưng Yên, điều tra viên, kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật không có vi phạm gì.

[3]. Hành vi của bị cáo là nguy hiểm, đã xâm phạm tới trật tự quản lý kinh tế mà cụ thể đã xâm phạm đến chế độ quản lý về tín dụng, ngân hàng, là một trong những nguyên nhân làm phát sinh những vi phạm pháp luật khác. Vi phạm chế độ quản lý về tín dụng, ngân hàng là vấn đề rất bức xúc của toàn xã hội làm mất ổn định, sự lành M của hoạt động tín dụng ngân hàng hợp pháp, gây ra những thiệt hại về kinh tế cho những người vay tiền, tài sản. Hành vi phạm tội của bị cáo đã gây ra tổn hại về kinh tế cho người đi vay của bị cáo, ảnh hưởng xấu đến trật tự tại địa phương. Với hành vi phạm tội, mức lãi suất bị cáo đã cho vay, số tiền bị cáo đã thu lợi bất chính, nhằm thu lợi bất chính, nhân thân của bị cáo, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1-Hưng Yên đã truy tố bị cáo Ngô V 12 Nam về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo quy định tại khoản 2 Điều 201 của Bộ luật hình sự là đúng pháp luật. Bị cáo là người không bị hạn chế năng lực hành vi và năng lực trách nhiệm hình sự nên bị cáo phải chịu trách nhiệm về hành vi phạm tội của mình. Xét thấy bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo đã có thái độ khai báo thành khẩn, ăn năn, hối cải về hành vi phạm tội của mình; sau khi phạm tội đã trả lại người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan toàn bộ số tiền đã thu lợi bất chính, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo, bị cáo có đơn trình bầy hoàn cảnh khó khăn, xin được cải tạo tại địa phương. Do vậy bị cáo được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật hình sự. Bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, có nhân thân tốt, nơi cư trú rõ ràng, đại diện cho người bị hại xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo, do vậy không cần thiết cách ly bị cáo khỏi xã hội để bị cáo có cơ hội cải tạo, đồng thời thể hiện sự nhân đạo, khoan hồng của pháp luật. Về hình phạt bổ sung: Căn cứ khoản 3 Điều 201 của Bộ luật hình sự cần thiết phải phạt bổ sung với bị cáo. Vì vậy quan điểm đề nghị về hình phạt của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1-Hưng Yên đối với bị cáo là phù hợp, cần chấp nhận.

[4]. Hành vi chị Nguyễn Thị L cho Ngô Văn M vay số tiền 500.000.000 đồng với lãi suất 1.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, tương đương với mức lãi suất 36,5 %/01 năm, chị L thu lợi bất hợp pháp thực tế đến ngày 20/12/2025 số tiền 20.000.000 đồng: Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đã đề nghị Công an xã Quang Hưng xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi “Không đăng ký ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự mà cho vay tiền có cầm cố tài sản hoặc không cầm cố tài sản mà lãi suất cho vay vượt quá tỷ lệ lãi suất theo quy định của Bộ luật Dân sự nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự” theo quy định là phù hợp. Chị Trần Thị L1 là chị dâu của Ngô Văn M đã cho Ngô Văn M mượn tài khoản ngân hàng số 0379379999 mang tên Trần Thị L1 sử dụng đến ngày 18/12/2025 bị Cơ quan điều tra phát hiện nhưng chị L1 không biết việc Ngô Văn M sử dụng tài khoản ngân hàng của mình để giao dịch chuyển tiền cho anh C vay lãi nặng và nhận tiền lãi của anh C, đồng thời không hưởng lợi gì từ việc cho M mượn tài khoản ngân hàng nên không xử lý đối với chị L1 là phù hợp.

[5]. Về trách nhiệm dân sự: Số tiền bị cáo đã hoàn trả cho anh C số tiền bị cáo đã thu lời bất chính từ anh C là 93.522.831 đồng, anh C đã nhận và không yêu cầu gì khác nên Hội đồng xét xử không xét.

[6]. Biện pháp tư pháp khác: Căn cứ các chứng cứ đã thu thập được thì có căn cứ xác định số tiền bị cáo đã cho anh C vay lấy lãi cao là 870.000.000 đồng do đó sẽ tịch thu số tiền này sung quỹ nhà nước. Trong số tiền này có cả số tiền 150.000.000 đồng anh C vay nhưng mới trả cho bị cáo 56.000.000 đồng, bị cáo đã nộp 56.000.000 đồng, anh C chưa trả 94.000.000 đồng. Đối trừ số tiền bị cáo đã 13 nộp, số tiền anh C chưa trả, còn phải tịch thu số tiền cho vay của bị cáo là 870.000.000 đồng – 150.000.000 đồng =720.000.000 đồng. Số tiền lãi bị cáo đã thu bất chính là 93.522.831 đồng đã trả lại cho anh C, số tiền lãi bị cáo đã thu được sau khi trừ đi số thu lợi bất chính là 15.720.548 đồng sẽ tịch thu sung quỹ nhà nước. Tổng số tiền cho vay và lãi còn phải tịch thu của bị cáo là 720.000.000 đồng + 15.720.548 đồng =735.720.548 đồng. Số tiền anh C chưa trả cho bị cáo là tiền bị cáo dùng vào việc phạm tội nên tịch thu của anh C 94.000.000 đồng này.

[7]. Về vật chứng: Chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 16 Promax, bên trong lắp 01 sim điện thoại có số thuê bao 0379379999 là phương tiện bị cáo dùng để thực hiện hành vi phạm tội nên tịch thu sung quỹ nhà nước. Ngày 23/4/2026, Ngô Văn M đã tự nguyện nộp 56.000.000 đồng thể hiện tại Biên lai thu tiền số 0001259 ngày 23/4/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Hưng Yên để đảm bảo thi hành án, đây là số tiền trong số tiền bị cáo cho anh C vay nên tịch thu sung quỹ nhà nước.

[8]. Các vấn đề khác hội đồng xét xử không xét.

[9]. Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí sơ thẩm hình sự theo quy định tại Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 của ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.