Bản án 27/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và được thẩm tra tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét ý kiến của những người tham gia tố tụng, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Vụ án ly hôn giữa chị Lò Thị B và anh Lò Văn L là tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Điện Biên theo quy định tại khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). 3 Xét đơn khởi kiện của nguyên đơn chị Lò Thị B: Đây là vụ án tranh chấp ly hôn, theo quy định tại các Điều 14, 51, khoản 2 Điều 53 của Luật hôn nhân gia đình.

[2] Về quan hệ hôn nhân: Về quan hệ hôn nhân: Chị Lò Thị B và anh Lò Văn L tự nguyện chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 2006 nhưng không đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Quá trình chung sống, đến cuối năm 2008 thì phát sinh mâu thuẫn do anh L không tu chí làm ăn, nghiện ngập và không chăm lo cho gia đình. Mặc dù anh L đã từng chấp hành án phạt tù, nhưng sau khi trở về địa phương vẫn không thay đổi, dẫn đến việc vợ chồng thường xuyên cãi vã. Chị B và anh L đã sống ly thân từ năm 2022 cho đến nay, bỏ mặc, không còn quan tâm chăm sóc lẫn nhau. Xét thấy mâu thuẫn giữa chị B và anh L đã trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được, vi phạm nghiêm trọng quyền và nghĩa vụ của vợ chồng theo quy định tại Điều 19 Luật Hôn nhân và gia đình.

Tuy nhiên, do chị B và anh L chung sống với nhau từ năm 2006 mà không thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định tại Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình, nên quan hệ này không có giá trị pháp lý và không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng.

Do đó, căn cứ vào khoản 2 Điều 53 của Luật Hôn nhân và gia đình, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở chấp nhận yêu cầu của chị B, tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Lò Thị B và anh Lò Văn L.

[3] Về con chung: Chị Lò Thị B và anh Lò Văn L có 02 con chung là Lò Ngọc B1, sinh ngày 06/9/2006 và Lò Kim P, sinh ngày 28/11/2008. Đối với cháu Lò Ngọc B1: Tính đến thời điểm xét xử, cháu B1 đã trưởng thành (trên 18 tuổi), có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và các đương sự không có yêu cầu giải quyết, nên Hội đồng xét xử không xem xét. Đối với cháu Lò Kim P: Căn cứ các biên bản xác minh, biên bản lấy lời khai. Xét thấy chị B và anh L đều có nơi ở ổn định, thu nhập từ làm nông nghiệp và làm thuê không ổn định.

Tuy nhiên, cháu P là con gái, rất cần sự chăm sóc, bảo bọc từ người mẹ; đồng thời bản thân cháu cũng có nguyện vọng được sống cùng mẹ.

Do đó, để đảm bảo quyền lợi về mọi mặt và sự phát triển toàn diện của trẻ, cần chấp nhận yêu cầu của chị B, giao cháu P cho chị trực tiếp nuôi dưỡng. Căn cứ các điều 58, 69, 71, 72, 81, 82 và 83 Luật Hôn nhân và gia đình, Hội đồng xét xử giao cháu Lò Kim P cho chị Lò Thị B trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục. Anh Lò Văn L có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung, không ai được cản trở. Về cấp dưỡng nuôi con: Chị B không yêu cầu Tòa án giải quyết việc cấp dưỡng, do đó Hội đồng xét xử không xem xét.

[4] Về tài sản chung và nợ chung: Các bên không yêu cầu giải quyết, nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[5] Về án phí: Nguyên đơn là người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn và nguyên đơn có đơn xin miễn nộp án phí, nên cần miễn 4 toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[6] Phát biểu của kiểm sát viên: Xét thấy đề nghị của Kiểm sát viên về việc giải quyết vụ án là có căn cứ, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[7] Tại phiên tòa: Ý kiến của người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của nguyên đơn về việc giải quyết vụ án phù hợp với quy định của pháp luật, do đó Hội đồng xét xử chấp nhận. Không chấp nhận ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn.

[8] Quyền kháng cáo: Nguyên đơn, bị đơn có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn luật định. Vì các lẽ trên,

Căn cứ vào: