Bản án 48/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2026/DS-ST ngày 28-01- 2026 của Toà án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn; chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
Nhận định của Tòa án
[1] Về thủ tục tố tụng: Phiên tòa được triệu tập hợp lệ lần thứ hai, có người tham gia tố tụng vắng mặt nhưng đã có người đại diện hợp pháp có mặt; có người có đề nghị xét xử vắng mặt.
Xét thấy, ông Nông Văn L đã được triệu tập hợp lệ lần thứ 2 và có đơn xin hoãn phiên tòa lần thứ 2 với cùng lý do thể hiện tại Đơn xin hoãn phiên tòa lần thứ 1, cụ thể: “Hiện nay do sức khỏe tôi không đảm bảo nên tôi không thể tham gia phiên tòa xét xử được” nhưng không có tài liệu, chứng cứ kèm theo thể hiện lý do như trong đơn đã trình bày, không vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan mà không có mặt tại phiên tòa. Mặt khác dù với tư cách cá nhân hoặc với tư cách người được ủy quyền 10 trong vụ án đều thể hiện ông Nông Văn L không phải là người kháng cáo. Nên căn cứ vào Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án vắng mặt những người này.
[2] Xét kháng cáo của nguyên đơn bà La Thị L, thấy rằng:
[3] Xét việc việc ủy quyền của nguyên đơn cho ông Lê Văn S tại cấp sơ thẩm: Ngày 13-6-2024, Văn phòng Luật sư H xác nhận ông Lê Văn S đăng ký tập sự hành nghề Luật sư tại Văn phòng do Luật sư Bế Quang H hướng dẫn và gửi Giấy xác nhận lên Đoàn Luật sư tỉnh Lạng Sơn để đề nghị cấp Giấy chứng nhận người tập sự cho Lê Văn S. Ngày 14-6-2024, Đoàn Luật sư tỉnh Lạng Sơn cấp Giấy chứng nhận người tập sự hành nghề Luật sư cho ông Lê Văn S với thời hạn 12 tháng. Ngày 08-9-2025, Liên đoàn Luật sư Việt Nam có quyết định thành lập Hội đồng kiểm tra kết quả tập sự hành nghề Luật sư đợt 2 năm 2025 vào các ngày 12, 13, 14-12-2025 và ông Lê Văn S được Đoàn Luật sư tỉnh Lạng Sơn đề nghị Liên đoàn Luật sư Việt Nam tiếp nhận cho dự kiểm tra. Kỳ thi này do không đạt yêu cầu nên ông Lê Văn S tiếp tục đăng ký phúc tra theo Thông báo của Liên đoàn Luật sư Việt Nam và ngày 06-02-2026 tại cuộc phúc tra do Hội đồng kiểm tra ông Lê Văn S cũng không đạt yêu cầu. Căn cứ Luật Luật sư và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Luật sư thì tại thời điểm ngày 05-11-2025 ông Lê Văn S không trong thời gian tập sự hành nghề Luật sư.
Do đó, việc ủy quyền giữa nguyên đơn với ông Lê Văn S theo Hợp đồng ủy quyền ngày 05-11-2025 (có chứng thực của Ủy ban nhân dân xã T, tỉnh Lạng Sơn) hoàn toàn hợp pháp, đúng theo quy định của pháp luật.
[4] Xét nội dung tranh chấp: Tại cấp sơ thẩm, nguyên đơn rút yêu cầu khởi kiện ông Nông Văn L phải bồi thường thiệt hại với tổng số tiền 114.000.000đồng. Cấp sơ thẩm đình chỉ việc giải quyết đối với phần nguyên đơn đã rút yêu cầu là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Qua xem xét, thẩm định tại chỗ xác định khu đất nguyên đơn khởi kiện có tổng diện tích là 105,5m2 thuộc một phần thửa đất số 395 và tài sản hiện có trên đất bao gồm cây trồng và vật kiến trúc gia đình bà Bế Thị T tạo lập.
[5] Bản đồ giải thửa 299 xã Đ, huyện T, tỉnh Lạng Sơn tuy lập năm 1986 nhưng Sổ mục kê đến năm 1994 mới thể hiện (bút lục số 359). Việc chuyển nhượng đất ruộng giữa ông Lương Quốc K và ông Lương Văn P vào năm 1992.
Do đó, việc ghi tên người sử dụng đất thửa đất số 399 tại Sổ mục kê năm 1994 bao gồm: Ông Nông Quốc S, diện tích 72m2; ông Lương Văn P, diện tích 216m2; ông Nguyễn Văn H, diện tích 216m2 là thể hiện thực tế tại thời điểm xác lập sổ.
[6] Hồ sơ bồi thường giải phóng mặt bằng đối với thửa đất số 399 theo Bản đồ giải thửa 299 vào thời điểm năm 2004 không hề có tranh chấp, khiếu kiện; tại thời điểm đó gia đình nguyên đơn cũng bị thu hồi một phần diện tích đất, trực tiếp tham gia kiểm đếm tài sản trên đất, nhận tiền bồi thường nhưng không có ý kiến gì về vấn đề đó. Mặt khác, phần diện tích đất ông Nguyễn Văn H, Nguyễn Văn Đ bị thu hồi bồi thường không nằm trong phần diện tích đất 11 nguyên đơn tranh chấp.
Do đó, Hội đồng xét xử không có thẩm quyền xem xét về việc biến động, chuyển nhượng đất của hai gia đình đó trong vụ án này.
[7] Đối với diện tích 92,7m2 đất tranh chấp: Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét về nguồn gốc đất, vào quá trình sử dụng đất, vào hồ sơ cấp giấy chứng nhận cũng như thu hồi việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của thửa đất số 395; cấp sơ thẩm đã căn cứ vào bản đồ qua các thời kỳ, vào lời khai của các đương sự và các tài liệu chứng cứ khác do các cơ quan có thẩm quyền cung cấp ... có trong hồ sơ vụ án để xác định bà La Thị L có quyền quản lý, sử dụng diện tích 92,7m2 đất tranh chấp là hoàn toàn có căn cứ pháp lý, đúng quy định của pháp luật đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành luật đất đai tại thời điểm đó.
[8] Xét việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định 92,7m2 đất tranh chấp có giá thị trường tại thời điểm giải quyết vụ án là 73.000đồng/m2:
[9] Thứ nhất: Mặc dù đất tranh chấp do gia đình nguyên đơn nhận chuyển nhượng năm 1992 tại thời điểm đó có mã mục đích sử dụng 2L. Nhưng trong quá trình sử dụng, phần đất đó đã được xác lập thay đổi mã mục đích sử dụng đất. Cụ thể: Theo Bản đồ địa chính lập năm 2013 thửa đất số 395 đã thể hiện là đất ở tại nông thôn: ONT. Ngày 30-6-2014 ông Nông Văn L, bà Cung Thị N được UBND huyện cấp GCNQSDĐ đối với thửa đất số 395 có diện tích 564,6m2 cũng thể hiện là đất ONT (Mặc dù hiện nay GCNQSDĐ đối với thửa đất số 395 đã bị thu hồi). Chính tại Văn bản số 3142/STNMT-VPĐKĐĐ đề ngày 12-6-2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn về việc cung cấp thông tin theo Công văn số 02/2026/CV-VPLS ngày 27-5-2026 của Văn phòng Luật sư N do người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn cung cấp tại phiên tòa phúc thẩm càng khẳng định rõ: Thửa đất số 395 có mục đích sử dụng là Đất ở tại nông thôn (ONT) được xác định theo hiện trạng sử dụng đất tại thời điểm đo đạc lập bản đồ địa chính.
[10] Thứ 2: Ngày 20-6-2023 và ngày 16-9-2024 Hội đồng định giá đã xác định đất tranh chấp theo giá thị trường là 20.000.000đồng/m2. Không có bất kỳ tài liệu nào thể hiện Hội đồng định giá khi đó có vi phạm, không đúng thành phần, không đảm bảo sự khách quan, không phù hợp với giá trị thực tế tại thời điểm định giá.
[11] Thứ 3: Ngày 26-01-2026, Hội đồng định giá thực hiện việc định giá lại diện tích đất tranh chấp và xác định: Đất tranh chấp là đất trồng lúa, thuộc vị trí 1, có trị giá 73.000đồng/m2. Việc xác định mã mục đích sử dụng đất đó mâu thuẫn, không phù hợp với mã mục đích sử dụng đất đã thể hiện tại Bản đồ địa chính từ năm 2013. Ngoài ra, khi đó Hội đồng định giá căn cứ vào Biên bản khảo giá thể hiện theo giá Nhà nước đất trồng lúa nước, vị trí 1 có giá đất là 73.000đồng/m2.
[12] Thứ 4: Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng các đương sự trong vụ án không ai có ý kiến, khiếu nại gì về kết quả định giá tài sản ngày 26-01-2026 và nhất trí với kết quả định giá đó là không có căn cứ bởi: Tại phiên tòa ngày 28-01-2026, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn khi được hỏi về giá đất 73.000đồng/m2 để tính toán giá trị bồi thường đã có ý kiến: “Tất nhiên là sẽ có ý 12 kiến, vì về giá thì hai bên không thỏa thuận được rồi, nếu áp dụng giá đất nông nghiệp thì nó quá rẻ so với thị trường, vì chỗ ấy thực tế là đất ở rồi, sau này bà L kiểu gì cũng phải chuyển đổi mục đích sang đất ở. Tôi cho rằng áp dụng giá đất nông nghiệp để tính toán giá trị bồi thường là không phù hợp, nên chắc phía nguyên đơn sẽ không đồng ý được” (bút lục số 673).
[13] Thứ 5: Tại Điều 93 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: Chứng cứ trong vụ việc dân sự là những gì có thật được đương sự và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác giao nộp, xuất trình cho Tòa án trong quá trình tố tụng hoặc do Tòa án thu thập được theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và được Tòa án sử dụng làm căn cứ để xác định các tình tiết khách quan của vụ án cũng như xác định yêu cầu hay sự phản đối của đương sự là có căn cứ và hợp pháp. Tại Điều 108 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định về đánh giá chứng cứ: Việc đánh giá chứng cứ phải khách quan, toàn diện, đầy đủ và chính xác. Tòa án phải đánh giá từng chứng cứ, sự liên quan giữa các chứng cứ và khẳng định tính hợp pháp, tính liên quan, giá trị chứng minh của từng chứng cứ.
[14]
Do đó, việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định giá đất theo giá thị trường 73.000đồng/m2 theo Biên bản định giá ngày 26-01-2026 là không đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền của người sử dụng đất.
[15] Xét việc Tòa án cấp sơ thẩm nhận định và quyết định diện tích 92,7m2 đất tranh chấp bà Bế Thị T được quyền quản lý, sử dụng và phải thanh toán giá trị đất cho nguyên đơn:
[16] Thứ nhất: Luật Đất đai qua các thời kỳ và các văn bản hướng dẫn thi hành luật đất đai qua đều quy định, hướng dẫn về việc sau khi Nhà nước thu hồi đất thì phần diện tích còn lại của người sử dụng đất được giải quyết đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người sử dụng đất.
[17] Thứ 2: Đất tranh chấp từ thời điểm lập Bản đồ địa chính năm 2013, toàn bộ thửa đất số 395 có mã mục đích sử dụng đất thể hiện là đất ở tại nông thôn: ONT, không phải mã sử dụng đất là đất trồng lúa như cấp sơ thẩm nhận định. Mặt khác, tại khoản 1 Điều 5 Quyết định số 38/2024/QĐ-UBND ngày 17 tháng 10 năm 2024 của Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn ban hành quy định về điều kiện tách thửa đất, hợp thửa đất và diện tích tối thiểu được tách thửa đối với từng loại đất trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là Quyết định số 38) đã quy định: Điều kiện chung thửa đất được tách thửa, hợp thửa: “Việc tách thửa đất, hợp thửa đất phải bảo đảm các quy định tại khoản 1, 2, 3 Điều 220 Luật Đất đai năm 2024 và điều kiện sau ...”. Tại khoản 1, 2, 3 Điều 220 Luật Đất đai năm 2024 quy định: Việc tách thửa đất, hợp thửa đất phải đảm bảo nhiều điều kiện, nhiều nguyên tắc, trong đó nguyên tắc và điều kiện đầu tiên: Thửa đất đã được cấp một trong các loại Giấy chứng nhận: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. 13
[18] Thứ 3: Đối chiếu vào vụ án này thấy: Diện tích đất tranh chấp theo Bản đồ giải thửa 299 thuộc một phần thửa đất số 399 chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức, cá nhân, hộ gia đình nào. Diện tích đất tranh chấp theo Bản đồ địa chính thuộc một phần thửa đất số 395 đến nay thể hiện chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức, cá nhân, hộ gia đình nào.
[19]
Do đó, cấp sơ thẩm căn cứ và áp dụng khoản 1 Điều 7 Chương II tại Quyết định số 38 vào vụ án này là không chính xác, không đúng quy định của pháp luật.
[20] Tại mục
[12] của Bản án sơ thẩm nhận định rất rõ: Theo Bản đồ giải thửa năm 1986 phần đất đang có tranh chấp là đất ruộng, không có mặt bằng như hiện nay. Sau khi Nhà nước thu hồi một phần thửa đất số 399 phần diện tích đất đang có tranh chấp khi đó chưa được mặt bằng như hiện nay, có độ sâu gần 4m và chênh lệch độ cao rất nhiều so với mặt đường giao thông và đất đai xung quanh. Nguyên đơn cũng thừa nhận sau khi Nhà nước thu hồi đất một thời gian khoảng năm 2008 phần đất tranh chấp của gia đình nguyên đơn do gia đình bà Bế Thị T đổ đất, tôn tạo để tạo ra độ bằng phẳng như hiện trạng.
Tuy nhiên, trong giá trình giải quyết vụ án, khi giải quyết yêu cầu của nguyên đơn cấp sơ thẩm chưa hỏi, chưa làm rõ, chưa xem xét, giải quyết về vấn đề này để bảo vệ quyền lợi cho người tôn tạo, tạo mặt bằng đất là chưa đầy đủ, chưa triệt để.
[21] Về việc thay đổi tư cách người tham gia tố tụng: Tại các Đơn khởi kiện nguyên đơn khởi kiện ông Nông Văn L về việc tranh chấp quyền sử dụng đất đối với diện tích 105,5m2, yêu cầu di dời tài sản trên đất và bồi thường thiệt hại về tài sản. Ông Nông Văn L có yêu cầu phản tố yêu cầu được quyền quản lý sử dụng 105,5m2 đất tranh chấp và sở hữu toàn bộ tài sản trên đất. Sau khi vụ án bị cấp phúc thẩm hủy toàn bộ quay trở về cấp sơ thẩm để xem xét, giải quyết lại theo trình tự sơ thẩm, tại Thông báo thụ lý về việc thụ lý vụ án thể hiện rõ bị đơn là ông Nông Văn L (bút lục số 356); ngày 27-11-2025 ông Nông Văn L có đơn phản tố đề ngày 27-11-2025 (bút lục số 582) và Tòa án cấp sơ thẩm đã ra Thông báo về việc thụ lý vụ án đối với yêu cầu phản tố của ông Nông Văn L. Ngày 12- 12-2025, Tòa án cấp sơ thẩm ban hành Quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm xác định ông Nông Văn L là bị đơn, bà Bế Thị T là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phiên tòa sơ thẩm sẽ được mở vào hồi 08 giờ ngày 31-12-2025.
[22] Ngày 26-12-2025, Tòa án cấp sơ thẩm nhận được Đơn yêu cầu thay đổi tư cách người tham gia tố tụng của đương sự trong vụ án đề ngày 24-12- 2025 của bà Bế Thị T là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Tại đơn này bà Bế Thị T có ý kiến: “... TAND khu vực 2 vẫn thụ lý vụ án xác định bị đơn là Nông Văn L là chưa đúng theo quy định, dẫn đến việc Tòa án thụ lý đơn yêu cầu phản tố đối với ông L là sai. Do vậy để đảm bảo giải quyết vụ án đúng theo quy định của pháp luật thì tôi làm đơn này đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 2 ra Thông báo cho bà L biết việc này để bà L sửa đổi, bổ sung, thay đổi việc khởi kiện và thực hiện việc giải quyết vụ án đúng theo quy định của pháp luật...” (bút 14 lục số 599I-599L). Tại Biên bản lấy lời khai đương sự ngày 12-01-2026 đối với ông Nông Văn L có nội dung: Tôi nhất trí với đơn yêu cầu thay đổi tư cách tham gia tố tụng của bà Bế Thị T, đề nghị Tòa án thay đổi tư cách tham gia tố tụng của bà Bế Thị T từ người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan sang bị đơn (bút lục số 640). Tại Biên bản làm việc ngày 12-01-2026 đối với bà La Thị L có nội dung: Qua việc được Tòa án giải thích, bà La Thị L nhất trí với đơn yêu cầu thay đổi tư cách tham gia tố tụng của bà Bế Thị T, đề nghị Tòa án thay đổi tư cách tham gia tố tụng của bà Bế Thị T, từ người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan sang bị đơn (bút lục số 641). Ngày 13-01-2026, Tòa án cấp sơ thẩm ra Thông báo số 81/2026/TB-TA về việc thay đổi tư cách người tham gia tố tụng bà Bế Thị T từ người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan sang bị đơn (bút lục số 642). Ngày 14- 01-2026, ông Nông Văn L có đơn xin rút toàn bộ các yêu cầu phản tố. Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 28-01-2026 nguyên đơn rút yêu cầu khởi kiện ông Nông Văn L phải bồi thường thiệt hại với tổng số tiền 114.000.000đồng; ông Nông Văn L vẫn giữ nguyên việc rút yêu cầu phản tố.
[23] Tại Điều 68 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: Nguyên đơn trong vụ án dân sự là người khởi kiện, người được cơ quan, tổ chức, cá nhân khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của người đó bị xâm phạm. Bị đơn trong vụ án dân sự là người bị nguyên đơn khởi kiện hoặc bị cơ quan, tổ chức, cá nhân khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bị người đó xâm phạm. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự là người tuy không khởi kiện, không bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ nên họ được tự mình đề nghị hoặc các đương sự khác đề nghị và được Tòa án chấp nhận đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Trường hợp việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của một người nào đó mà không có ai đề nghị đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì Tòa án phải đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Tại Điều 243 và 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: Tai phiên tòa sơ thẩm phải: Hỏi nguyên đơn có thay đổi, bổ sung, rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện hay không; Hỏi bị đơn có thay đổi, bổ sung, rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu phản tố hay không. Hội đồng xét xử chấp nhận việc thay đổi, bổ sung yêu cầu của đương sự nếu việc thay đổi, bổ sung yêu cầu của họ không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện, yêu cầu phản tố. Trường hợp có đương sự rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của mình và việc rút yêu cầu của họ là tự nguyện thì Hội đồng xét xử chấp nhận và đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu hoặc toàn bộ yêu cầu đương sự đã rút.
[24] Đối chiếu vào vụ án này thấy việc cấp sơ thẩm thay đổi tư cách người tham gia tố tụng của ông Nông Văn L không đúng quy định của pháp luật. Mặt khác, cấp sơ thẩm xác định thay đổi tư cách tham gia tố tụng của ông Nông Văn L từ bị đơn có yêu cầu phản tố thành người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nhưng tại phần quyết định của Bản án sơ thẩm vẫn quyết định: “Đình chỉ yêu 15 cầu phản tố của ông Nông Văn L yêu cầu được quản lý, sử dụng diện tích 105,5m2 đất tranh chấp thuộc thửa 399, tờ bản đồ số 11 giải thửa năm 1986 thuộc xã Đ, huyện T, tỉnh Lạng Sơn (nay là xã T, tỉnh Lạng Sơn) và toàn bộ các tài sản trên đất tranh chấp”, là mâu thuẫn, không đúng với quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
[25] Tòa án cấp sơ thẩm xác định bà Bế Thị T là bị đơn, trong hồ sơ vụ án thể hiện rõ bà Bế Thị T không có yêu cầu phản tố yêu cầu được quyền quản lý, sử dụng đất tranh chấp.
Tuy nhiên, tại mục 4 quyết định của Bản án sơ thẩm lại tuyên: “Bà Bế Thị T tiếp tục được quản lý, sử dụng và có quyền đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đăng ký để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất 12,8m2 đất tranh chấp. Buộc bà La Thị L chấm dứt hành vi tranh chấp với bà Bế Thị T và gia đình. Bà Bế Thị T tiếp tục được quản lý, sử dụng toàn bộ các tài sản trên diện tích 12,8m2 đất này”. Trong khi ông Nông Văn L đã rút yêu cầu phản tố không yêu cầu được quyền quản lý, sử dụng đối với diện tích 12,8m2. Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm đã giải quyết vượt quá yêu cầu của đương sự, vi phạm quy định tại Điều 5 của Bộ luật Tố tụng dân sự, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
[26]
Từ những phân tích, đánh giá nêu trên thấy cấp sơ thẩm vi phạm cả về tố tụng và nội dung, vi phạm trong việc thu thập chứng cứ, vi phạm trong việc đánh giá chứng cứ … đã xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự mà cấp phúc thẩm không thể khắc phục, bổ sung được. Để vụ án được giải quyết khách quan, toàn diện và triệt để; đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự; đảm bảo nguyên tắc hai cấp xét xử, xét thấy cần hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn giải quyết lại vụ án theo thủ tục chung.
[27] Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn đề nghị hủy Bản án sơ thẩm và giao hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại là phù hợp với các quy định của pháp luật nên được chấp nhận. Ý kiến của người kháng cáo và những người tham gia tố tụng khác về nội dung của vụ án sẽ được xem xét, giải quyết khi giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm. Các vấn đề vi phạm nêu trên yêu cầu Tòa án cấp sơ thẩm phải thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm, chi phí tố tụng được xác định lại khi giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
[28] Do Bản án sơ thẩm bị cấp phúc thẩm hủy nên người kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, hoàn trả lại người kháng cáo số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp. Vì các lẽ trên, QUYẾ ĐỊNH:
Căn cứ vào khoản 3 Điều 148, khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự; 16 Căn cứ khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12- 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Quyết định
1. Hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2026/DS-ST ngày 28-01- 2026 của Toà án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn; chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
2. Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng: Số tiền tạm ứng chi phí tố tụng các đương sự đã nộp và số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm được quyết định khi Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn giải quyết lại vụ án.
3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà La Thị L không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho bà La Thị L 300.000đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp tạm ứng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000555 ngày 18-3-2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.