Bản án 406/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ các tài liệu, chứng cứ thu thập được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Văn T1 được nộp trong hạn luật định, có nội dung, hình thức và phạm vi kháng cáo phù hợp với quy định tại các điều 271, 272 và 273 của Bộ luật tố tụng dân sự nên đủ điều kiện xét xử theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về nguồn gốc hình thành diện tích đất tranh chấp và quá trình biến động các thửa đất liên quan: Các thửa đất số 260 và 255 (thửa 255 sau này tách thành thửa số 372 và 373), thuộc tờ bản đồ số 88, bản đồ địa chính xã X có nguồn gốc là của ông Nguyễn Bá N và bà Bùi Thị Lan A1 nhận chuyển nhượng từ các chủ sử dụng đất cũ trong khoảng thời gian từ năm 2007 đến năm 2010, trong đó: thửa đất số 260 (có số hiệu thửa cũ là 578, diện tích 2.216,8m²), ông N và bà Lan A1 nhận chuyển nhượng từ bà Doãn Thị H1 và ông Phạm Tuấn N1; thửa đất số 255 (có số hiệu thửa cũ là 579), được ông N, bà Lan A1 nhận chuyển nhượng vào năm 2007 từ bà Phạm Thị L và ông Dương Văn H2, diện tích ban đầu theo hợp đồng là 320m², khi được cấp trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sau đây gọi tắt là: GCNQSDĐ) thì diện tích tăng thêm 131,5m², nâng tổng diện tích lên thành 451,5m² theo đo đạc thực tế vào năm 2007. Toàn bộ diện tích đất nêu trên đã được ông N, bà Lan A1 kê khai đăng ký hợp pháp và được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) đứng tên ông N, bà Lan A1 vào năm 2017. Đến năm 2019, do thay đổi nơi cư trú, ông N và bà Lan A1 đã làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng các thửa đất này cho ông Phạm Văn H. Ông H sau đó đã được cập nhật, đăng ký biến động và cấp GCNQSDĐ theo quy định. 4

[3] Quá trình tố tụng, cả ông T và ông T1 đều thừa nhận ban đầu ông T1 là người thỏa thuận nhận chuyển nhượng lại của vợ chồng ông H và D các thửa 260 và 255 (gốc).

Tuy nhiên, do ông T1 không đủ tiền nên rủ ông T cùng nhận chuyển nhượng của vợ chồng ông H, trong đó ông T1 nhận chuyển nhượng thửa 260, ông T nhận chuyển nhượng thửa 255. Do đó: Ngày 11-01-2022, ông Phạm Văn H cùng vợ là bà Đặng Thị Thùy D ký kết Hợp đồng chuyển nhượng toàn bộ thửa đất số 260 có diện tích 2.216,8m² cho ông Nguyễn Văn T1. Ngày 20-01-2022, ông T1 được xác nhận quyền sở hữu tại trang số 4 của GCNQSDĐ (BL 202) và được cấp đổi GCNQSDĐ mới vào ngày 08-4-2024 với diện tích bảo toàn là 2.216,8m² (BL 206). Quá trình sử dụng đất ghi nhận diện tích thuộc thửa số 260 này ổn định, không có biến động tăng giảm trên thực địa. Cùng ngày 11-01-2022, ông Phạm Văn H và bà Đặng Thị Thùy D chuyển nhượng toàn bộ thửa 255 có diện tích 451,5m² cho ông Trịnh Công T. Trong quá trình kê khai và đăng ký biến động, ông T đã tiến hành thủ tục tách thửa đất số 255 thành 02 thửa đất mới, gồm: thửa đất số 372 (diện tích 282,6m²) được cấp GCNQSDĐ mới vào ngày 20/7/2022 và thửa đất số 373 (diện tích còn lại). Tổng diện tích đất sau khi tách thửa của 02 thửa đất này vẫn giữ nguyên 451,5m² (các BL 170-174).

[4] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu bị đơn phải trả lại diện tích 26,1m2 là một phần của thửa đất số 372 và kháng cáo của bị đơn đề nghị Tòa không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, thấy rằng:

[5] Theo các GCNQSDĐ đã cấp cho các chủ sử dụng trước khi ông T1, ông T nhận chuyển nhượng lại, qua các lần đổi giấy mới, sang tên chủ sử dụng thì thửa đất 260 và 255 không có sự thay đổi về hình thể. Về diện tích: thửa 260 không có biến động tăng, giảm về diện tích. Diện tích đất thuộc thửa 255 có biến động tăng từ 320m² lên 451,5m2 (tăng thêm 131,5m²) là do “bản đồ cũ xác định sai ranh” theo xác nhận ngày 04-9-2016 của Ủy ban nhân dân xã X (cũ) tại Đơn đề nghị cấp giấy chứng quyền sử dụng đất đứng tên ông Nguyễn Bá N ngày 25-8-2016 ” (BL số 241). Nhưng, việc tăng diện tích này đã được điều chỉnh biến động và cấp vào GCNQSDĐ mới từ thời ông Nguyễn Bá N còn là chủ sử dụng, trước khi vợ chồng ông N chuyển nhượng cho vợ chồng ông H.

[6] Cả nguyên đơn và bị đơn đều thừa nhận khi mới nhận chuyển nhượng các thửa đất cả ông T và ông T1 đều nghĩ nhà vệ sinh là thuộc thửa đất 260 của ông T1 nên ông T có hỏi mượn nhà vệ sinh này để sử dụng. Sau đó, ông T tiến hành đo đạc lại đất thì phát hiện diện tích đất 26,1m2 trong đó có nhà vệ sinh là thuộc thửa đất 255 gốc mà ông T đã nhận chuyển nhượng nên yêu cầu ông T1 trả cho ông phần đất này. Xét trình bày của phía bị đơn cho rằng ngay từ khi ông T, ông T1 nhận chuyển nhượng đất từ ông H bà D thì ông T đã không nhận diện tích 26,1m2 là đất của ông T, điều này thể hiện ở việc ông T hỏi mượn nhà vệ sinh trên phần đất 26,1m2 để sử dụng; ranh giới đất hai nhà đã được xác định bằng 02 cọc bê tông cũ (có vị trí cắt ngang một phần nhà vệ sinh) và cột mốc bê tông, hàng rào do bị đơn đầu tư sau khi nhận đất vào năm 2022 đồng thời cho rằng theo tập quán của địa phương thì các bên nhận chuyển nhượng chỉ căn cứ vào thực tế sử dụng mà không căn theo ranh trong Giấy CNQSDĐ, thấy rằng: mặc dù, ông T1 cho rằng ranh giới 5 đất đã có 02 cọc bê tông nhưng bị đơn không chứng minh được có việc khi cùng nhau nhận chuyển nhượng đất thì ông T, ông T1 đã thống nhất ranh giới đất theo các cọc bê tông này trong khi phía nguyên đơn không thừa nhận đây là ranh. Việc bị đơn cho rằng chỉ căn cứ vào tập quán địa phương, các hộ dân chỉ sử dụng, mua bán đất theo thực tế mà không căn theo GCNQSDĐ là không phù hợp và không chứng minh được lời trình bày của mình là đúng. Trong khi, sau khi chuyển nhượng vào ngày 20/01/2022 ông T1 được điều chỉnh biến động sang tên trên GCNQSDĐ đã cấp cho ông H bà D, ngày 20/7/2022 ông T mới được cấp GCNQSDĐ đối với thửa 372 trong đó có 26,1m2 tranh chấp, sau đó đến ngày 08- 4-2024 bị đơn ông T1 tiếp tục được cấp đổi GCNQSDĐ mới đối với thửa 260 với hình thể không thay đổi (cạnh giáp với thửa 372 là một đường thẳng) và diện tích được cấp không có phần đất 26,1m2 tranh chấp nhưng ông T1 lại không khiếu nại hay yêu cầu cơ quan nhà nước điều chỉnh lại GCNQSDĐ là mâu thuẫn (nếu ông T1 được cấp phần đất này thì hình thể không còn là đường thẳng). Bên cạnh đó, theo lời vợ chồng ông N và bà Lan A1 thì: trên thửa 579 (sau đổi thành thửa 255) ông bà có xây dựng nhà cấp 4, khi xây dựng thì phía cuối đất tiếp giáp thửa 578, lúc này thuộc quyền sử dụng của bà H1, ông N1 là 01 nhà vệ sinh có kết cấu móng, cột gạch trần bê tông cốt thép, nên lát gạch Ceramic, diện tích khoảng hơn 6,5m2, ranh giới giữa thửa đất 578 và thửa 578 là mép tường của nhà vệ sinh phía cuối đất hướng tiếp giáp thửa 578, vì lúc này mặt sau của thửa đất đã xây dựng hết phần đất của thửa 255 và phần đất mua thêm 131,5m2 (nay là thửa 372).

Vì vậy, nhà vệ sinh này nằm hoàn toàn trên phần đất thuộc thửa 255 (nay là thửa 372). Cũng theo ông N và bà Lan A1, thì ranh giới giữa thửa 578 (nay thuộc thửa 260) và thửa 579 (thuộc thửa 255, sau đó tách thành thửa 372, 373) là “một đường thẳng”. Đối chiếu với hình thể thửa đất số 255 (thửa cũ); các thửa 372, 373 (thửa mới tách ra từ thửa 255) và thửa 260 được cấp trong các GCNQSDĐ và hình thể các thửa đất trong đó có phần đất đang tranh chấp thể hiện tại Trích lục và đo vẽ hiện trạng thửa đất bản đồ địa chính số 3834/2024 do Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đ - Chi nhánh C1 lập ngày 28-8-2024 thì lời trình bày của ông N, bà Lan A1, chủ đất cũ là phù hợp với thực tế sử dụng đất.

[7] Từ những nội dung trên, thấy rằng ông T và ông T1 cùng nhận chuyển nhượng một thời điểm, do thửa đất 260 của ông T1 và thửa 255 (gốc) của ông T đều có chung chủ sử dụng cũ là vợ chồng ông N-bà Lan A1, sau đó là vợ chồng ông H- bà D; ông T và ông T1 nhận chuyển nhượng lại của vợ chồng ông H bà D theo diện tích đã cấp trên Giấy CNQSDĐ mà không có sự thỏa thuận về diện tích thực tế; mặc dù, ban đầu có việc ông T hỏi mượn ông T1 nhà vệ sinh trên phần đất 26,1m2 tranh chấp để sử dụng nhưng việc này xuất phát từ sự nhầm lẫn của các bên, tức cả ông T và ông T1 đều lầm tưởng phần đất này thuộc thửa 260 của ông T1 dẫn đến việc sau khi cho mượn ông T mượn thì gia đình ông T1 đã lập hàng rào xác lập quyền sử dụng của mình đối với phần đất này là không đúng.

Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm thấy rằng Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T, buộc ông vợ chồng Nguyễn Văn T1 và bà Bùi Thị T3 có nghĩa vụ tháo dỡ 04 trụ bê tông, và hàng rào khung sắt bọc tôn cao 02m, dài 2,9m, trả lại cho ông Trịnh Công T diện tích đất 26,1m2 được giới hạn bởi các điểm (4, 5, 10, 6 11, 4) thể hiện tại Trích lục và đo vẽ hiện trạng thửa đất bản đồ địa chính số 3834/2024 do Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đ - Chi nhánh C1 lập ngày 28-8- 2024 là phù hợp. Kháng cáo của ông T1 không được chấp nhận.

[8] Chi phí tố tụng và án phí dân sự sơ thẩm: Tòa án cấp sơ thẩm quyết định buộc bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông T1, bà T3 phải chịu là có căn cứ nên cần giữ nguyên quyết định về phần này của Bản án sơ thẩm.

[9] Án phí dân sự phúc thẩm: do kháng cáo của ông T1 không được chấp nhận nên ông T1 phải chịu 300.000 đồng.

[10] Quan điểm của Kiểm sát viên tại phiên tòa là có căn cứ, được Hội đồng xét xử chấp nhận.