Bản án 39/2026/HS-STBản án 39/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về thủ tục tố tụng: Bị hại ông Bế Văn H2 có đơn xin vắng mặt.

Xét thấy, ông Bế Văn H2 đã có lời khai tại Cơ quan điều tra và đã ủy quyền cho bà Trần Thị M, việc vắng mặt của ông Bế Văn H2 không ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án. Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt theo quy định tại Điều 292 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

[2] Về hành vi, quyết định của Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo, bị hại, không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[3] Lời khai nhận tội của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, lời khai của các bị hại, Kết luận của Hội đồng định giá tài sản, Bản kết luận giám định số 123/KL-KTHS, ngày 16/01/2026 của Phòng K1 Công an tỉnh L phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa.

Do đó, có đủ căn cứ xác định: Khoảng 12 giờ 00 phút ngày 24/02/2025, tại đồi N, thôn N, xã S, huyện L, tỉnh Lạng Sơn (nay là xã L, tỉnh Lạng Sơn), Trần Thị Đ đã có hành vi huỷ hoại tài sản nhổ 2.150 cây keo của gia đình bà Trần Thị M và ông Bế Văn H2 trồng lên khỏi hố làm cây bị chết, theo Kết quả định giá trị tài sản trong tố tụng Hình sự, tài sản bị thiệt hại có giá trị là 32.250.000 đồng (ba mươi hai triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng). Với hành vi trên, Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5- Lạng Sơn truy tố bị cáo Trần Thị Đ phạm tội Hủy hoại tài sản theo quy định tại khoản 1 Điều 178 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[4] Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội thấy rằng: Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, gây ảnh hưởng xấu đến trật tự trị an tại địa phương, gây dư luận xấu trong nhân dân. Khi thực hiện hành vi phạm tội bị cáo là người có đầy đủ năng lực hành vi, nhận thức được hành vi nhổ cây Keo lên khỏi hố cây bị chết, thì gây thiệt hại về tài sản cho người khác là vi phạm pháp luật, nhưng vì 5 mâu thuẫn trong việc giải quyết tranh chấp đất đai nên bị cáo vẫn cố ý thực hiện. Như vậy, hành vi phạm tội của bị cáo cần được xử lý theo quy định của pháp luật mới đảm bảo tính nghiêm minh đồng thời có tác dụng giáo dục, răn đe và phòng ngừa chung.

[5] Xét nhân thân, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo: Trước khi phạm tội bị cáo chưa bị xử lý trách nhiệm hình sự, chưa bị xử lý vi phạm hành chính, chưa bị xử lý kỷ luật là người có nhân thân tốt. Trong quá trình điều tra và tại phiên toà bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, ngày 13/5/2026 và ngày 19/5/2026 bị cáo đã tác động gia đình nộp được một khoản tiền tại Phòng thi hành án dân sự để khắc phục một phần hậu quả, gia đình bị cáo có đóng góp thiện nguyện tại UBND xã L, tỉnh Lạng Sơn (có xác nhận), là hộ cận nghèo năm 2026 nên bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm i, s khoản 1, 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015. Tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Không có.

[6] Hình phạt chính: Xét về tính chất mức độ hành vi phạm tội cần có hình phạt tương xứng với hành vi phạm tội mà bị cáo gây ra mới đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật đồng thời giáo dục, răm đe và phòng ngừa chung. Nhưng xét về hành vi phạm tội của bị cáo gây ra phần nào do hiểu biết pháp luật còn hạn chế, suy nghĩ nông cạn, bị cáo chưa nhất trí với kết quả xét xử của Tòa án các cấp mà bà Trần Thị M đã trồng cây trên đất, khi sự việc xảy ra tại cơ quan điều tra và tại phiên tòa bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, bị cáo đã tác động gia đình khắc phục được một phần hậu quả, gia đình bị cáo là hộ cận nghèo năm 2026. Bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, ngoài lần phạm tội này bị cáo luôn tôn trọng các quy tắc xã hội, chấp hành đúng chính sách pháp luật, không vi phạm các điều cấm của pháp luật, có nơi cư trú, cụ thể rõ ràng; bị cáo có khả năng tự cải tạo nếu không bắt bị cáo chấp hành hình phạt tù thì không ảnh hưởng đến cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm. Theo Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 và Nghị quyết số 01/2022/NQ-HĐTP ngày 15/4/2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thì bị cáo đủ điều kiện để hưởng án treo chưa cần phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội mà giao bị cáo cho chính quyền địa phương nơi cư trú để giám sát, giáo dục trong thời gian bị cáo cải tạo.

[7] Về hình phạt bổ sung: Tại khoản 5 Điều 178 của Bộ luật Hình sự quy định “Người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng…..”. Theo biên bản xác minh về đất đai, tài sản bị cáo Trần Thị Đ thể hiện bị cáo có tài sản là ruộng, vườn. Tại phiên tòa bị cáo trình bày bị cáo làm nông dân, không có thu nhập ổn định, gia đình thuộc hộ cận nghèo, ruộng vườn là để 6 phục vụ cho cuộc sống của gia đình do vậy, Hội đồng xét xử không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

[8] Về trách nhiệm dân sự: Tại cơ quan điều tra bà Trần Thị M, ông Bế Văn H2 yêu cầu bị cáo Trần Thị Đ phải bồi thường các khoản chi phí thực tế phát sinh bà đã chi, tổng số là 10.240.000đồng (mười triệu hai trăm bốn mươi nghìn đồng), tuy nhiên phiên tòa bà Trần Thị M yêu cầu bị cáo Trần Thị Đ phải bồi thường thiệt hại theo kết quả của Hội đồng định giá tài sản số tiền là 32.250.000 đồng (ba mươi hai triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng), bị cáo đồng ý với yêu cầu của bà Trần Thị M về mức bồi thường; ngày 13/5/2026 và ngày 19/5/2026 bị cáo tác động gia đình nộp số tiền là 8.000.000 đồng (tám triệu đồng) tại Phòng thi hành án dân sự khu vực 5- Lạng Sơn để khắc phục một phần hậu quả. Nay bị cáo còn phải bồi thường tiếp số tiền là 24.250.000 đồng (hai mươi tư triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng) và phải chịu lãi suất chậm trả theo quy định của pháp luật.

[9] Về vật chứng: 07 (bảy) cây Keo còn nguyên bầu, tình trạng đã chết khô, có dấu hiệu bị mục, dễ gãy, giòn, chiều dài cả thân và bầu từ 35 - 55 cm, túi bầu bằng ni lông màu đen không có giá trị sử dụng; căn cứ điểm c khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự cần tịch thu, tiêu hủy.

[10] Về án phí: Bị cáo Trần Thị Đ phải chịu án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự có giá ngạch theo quy định của pháp luật, tuy nhiên bị cáo Trần Thị Đ là người dân tộc thiểu số thường xuyên sinh sống tại nơi có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, gia đình thuộc hộ cận nghèo có đơn xin miễn tiền án phí dân sự có giá ngạch và án phí hình sự sơ thẩm. Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14, Điều 15 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án. Hội đồng xét xử miễn toàn bộ án phí cho bị cáo.

[11] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Lạng Sơn đề nghị mức hình phạt và các nội dung khác đối với bị cáo là phù hợp với tính chất, mức độ hành vi phạm tội nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[12] Xét thấy ý kiến của Trợ giúp pháp viên bào chữa cho bị cáo phần nào phù hợp thì Hội đồng xét xử chấp nhận, phần nào không phù hợp thì không được chấp nhận.

[13] Về quyền kháng cáo: Bị cáo, bị hại có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại Điều 331, Điều 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự.