Bản án 58/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Lò Thị N. 1.1. Về hôn nhân: Tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa Lò Thị N và anh Lò Văn N1. 1.2. Về con chung: Giao cháu Lò Văn T1, sinh ngày 24/9/2011 cho anh Lò Văn N1 trực tiếp chăm nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục đến tuổi trưởng thành 6 (đủ 18 tuổi và có khả năng lao động) hoặc đến khi có sự thay đổi khác theo quy định của pháp luật; giao cháu Lò Văn B, sinh…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử xét thấy: /1] Về tố tụng: [1.1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Chị Lò Thị N có đơn khởi kiện yêu cầu ly hôn đối với anh Lò Văn N1 có địa chỉ tại: Bản P, xã P, tỉnh Sơn La.
Do đó, Tòa án nhân dân khu vực 4 - Sơn La thụ lý vụ án và xác định quan hệ pháp luật là ly hôn, tranh châp nuôi con phù hợp quy định tại khoản 1 Điêu 28, điêm a khoản 1 Điêu 35 Bộ luật Tô tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật tô tụng hành chính, Luật tư pháp người chưa thành niên, Luật phá san và Luật hoà giải, đôi thoại tại Toà án. [1.2] Về sự có mặt của đương sự tại phiên tòa: Tại phiên tòa, bị đơn đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do, nên căn cứ Điều 227, Điều 238 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự.
[2] Vê yêu câu khởi kiện ly hôn: [2.1] Về hôn nhân: Trong quá trình giải quyết vụ án, chị Lò Thị N cung cấp 01 giấy chứng nhận kết hôn giữa Lò Thị T, sinh ngày 03/9/1990 và Lò Văn H, sinh tháng 12/1988 do UBND xã P cấp ngày 18/12/2006.
Tuy nhiên, giấy đăng ký kết hôn không có chữ ký của vợ và chông. Tại Công văn sô 468/UBND-VP của UBND xã P xác định: tại sổ gốc đăng ký kết hôn giữa Lò Thị T và Lò Văn H không có chữ ký của cá hai bên vợ và chồng (Có hồ sơ sổ gốc kèm theo). Tại phiên tòa, chị N xác định vợ chồng chị không cùng đến UBND xã mà được UBND xã cấp giấy kết hôn khi yêu câu đăng ký kết hôn. Xét giây chứng nhận kêt hôn giữa chị Lò Thị I va anh Lo Văn H ngày 18/12/2006, thây răng: Thứ nhất: Giấy chứng nhận kết hôn và sổ đăng ký không có chữ ký của bên vợ và bên chồng, không có căn cứ xác định ý chí tự nguyện của chị Lò Thị T và anh Lò Văn H khi đăng ký kết hôn, cũng như chị T và anh H có mặt tại trụ sở UBND xã P khi đăng ký hay không. Thứ hai: Tại thời điểm đăng ký kết hôn, chị Lò Thị T chưa đủ 18 tuổi và anh Lò Văn H chưa đủ 20 tuổi, đều chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định. Căn cứ Điều 9, Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; Điều 18 Nghị định số 158/2005/NĐ-CP của Chính phủ ngày 27/12/2005 về đăng ký và quản lý hộ tịch xác định: Giấy chứng nhận kết hôn giữa chị Lò Thị T và anh Lò Văn H do UBND xã P cấp ngày 18/12/2006 chưa đảm bảo quy định của pháp luật nên không được công nhận là hôn nhân hợp pháp. Về việc chị Lò Thị N đề nghị ly hôn với anh Lò Văn N1, quá trình kiểm tra trong sổ hộ tịch lưu trữ tại UBND xã P thể hiện không có thông tin đăng ký kết hôn của chị Lò Thị N (sinh ngày 01/01/1986) với anh Lò Văn N1 (sinh ngày 01/01/1988), cùng trú tại bản Pá Nó, xã P, tỉnh Sơn La. Chị N1 cho rằng chị có tên gọi khác là Lò Thị T. UBND xã P đã tiến hành kiểm tra sổ đăng ký thay đổi, bổ sung, cải chính hộ tịch. Kết quả xác minh cho thấy, từ trước đến nay anh Lò Văn H và chị Lò Thị T không thực hiện bất kỳ thủ tục thay đổi, bổ sung, cải chính hộ tịch, họ tên nào. Ngoài lời khai, chị N1 không cung cấp được tài liệu, căn cứ nào khác chứng minh. Chị N1 cho rằng mâu thuẫn vợ chồng là do anh N1 thường xuyên rượu chè, về đánh đập vợ con, thường tụ tập bạn bè không quan tâm đến gia đình, do đó vợ chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, cãi vã, tình cảm dạn nứt. Sau khi được hòa giải nhưng anh N1 không thay đôi, anh chị đã sông ly thân từ năm 2023 đên nay Trong quá trình giải quyết vụ án, anh N1 đã được thông báo về việc chị N1 có yêu cầu ly hôn nhưng anh không có mặt theo giấy triệu tập của Tòa án nên Tòa án không thê hòa giải được. Anh N1 không có động thái hàn gắn tình cảm vợ chồng T các bản cam đoan, anh N1 nhiều lần hứa không uống rượu vê đánh vợ con. Kết quả xác minh tại ban Q xác định chị N1 và anh N1 mâu thuẫn từ lâu, đã được hòa giải từ năm 2022 nhưng không thành. Trong thời gian ly thân, anh chị không hàn gắn được tình cảm. Như vậy, có căn cứ xác định mâu thuẫn giữa chị N1 và anh N1 đã diễn ra từ lâu, mâu thuẫn đã trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được.
Do đó, cần căn cứ khoản 1 Điều 14 và Điều 53 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, khoản 4 Điều 91 Bộ luật Tố tụng Dân sự, tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Lò Thị N và anh Lò Văn N1. [2.2] Về con chung: Chị N1 xác nhận chị và anh N1 có 03 con chung là cháu Lò Thị I, sinh ngày 07/9/2007; cháu Lò Văn T1, sinh ngày 24/9/2011; cháu Lò Văn B, sinh ngày 08/5/2022. Cháu I đã trưởng thành nên chị N1 không đề nghị Tòa án giải quyết. Chị N1 có nguyện vọng trực tiếp nuôi dưỡng cháu B, cháu T1 tiếp tục ở cùng anh N1. Kết quả xác minh thể hiện: Trong thời gian chị N1 và ạnh N1 sống ly thân, chị N1 trực tiếp nuôi dưỡng cháu B, cháu T1 do anh N1 trực tiếp nuôi dưỡng 5 Tại văn bản thê hiện nguyện vọng của con chung chưa thành niên trên 07 tuôi, cháu B có nguyện vọng tiếp tục ở cùng với bô.
Do đó, cân chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, giao cháu Lò Văn T1, cho anh Lò Văn N1 trực tiếp nuôi dưỡng; giao cháu Lò Văn B cho chị Lò Thị N trực tiếp chăm nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục đến tuổi trưởng thành. Về cháu U đã đủ tuổi trưởng thành, không có nhược điểm về thế chất và tinh thần nên Tòa án không giải quyết. Về cấp dưỡng nuôi con chung, chị N không yêu cầu anh N cấp dưỡng nuôi con chung cùng chị.
Xét thấy, chị N và anh N mỗi người nuôi 01 con chung nên cần chấp nhận. [2.3] Về tài sản chung: Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn xác nhận không đề nghị Tòa án giải quyết.
Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét. Trường hợp phát sinh tranh chấp thì được quyền khởi kiện bằng một vụ án dân sự khác khi có yêu câu. [2.4] Về nợ chung: Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn xác nhận không có nợ chung trong thời kỳ hôn nhân. Hội đồng xét xử không xem xét.
[3] Vệ án phí: Chị Lò Thị N là người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, có đề nghị miễn án phí. Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. 14] Về quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo bản án theo quy định tại Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng Dân sự.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 28, Điều 35, Điều 39, Điều 147, khoản 1 Điều 227, Điều 238, Điều 266, Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Bộ luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hoà giải, đối thoại tại Toà án; Điều 9, Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; Khoản 1 Điều 14, Điều 53, 101 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; Điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Lò Thị N. 1.1. Về hôn nhân: Tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa Lò Thị N và anh Lò Văn N1. 1.2. Về con chung: Giao cháu Lò Văn T1, sinh ngày 24/9/2011 cho anh Lò Văn N1 trực tiếp chăm nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục đến tuổi trưởng thành 6 (đủ 18 tuổi và có khả năng lao động) hoặc đến khi có sự thay đổi khác theo quy định của pháp luật; giao cháu Lò Văn B, sinh ngày 08/5/2022 cho chị Lò Thị N trực tiếp chăm nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục đến tuổi trưởng thành (đủ 18 tuổi và có khả năng lao động) hoặc đến khi có sự thay đổi khác theo quy định của pháp luật. Chị N và anh N không phải cấp dưỡng nuôi con chung định kỳ cùng nhau. Sau khi ly hôn, anh N chị N được quyền thăm nom con mà mình không trực tiếp nuôi dưỡng, không ai được cản trở anh chị được thực hiện quyền này theo quy định tại Điều 82, 83 Luật Hôn nhân và gia đình. 1.3. Về tài sản chung vợ chồng: Hội đồng xét xử không xem xét. Nếu sau này có tranh chấp và có người khởi kiện thì sẽ được Tòa án xem xét, giải quyết ở một vụ án khác. 1.4. Về nợ chung vợ chồng: Không có.
2. Về án phí: Nguyên đơn chị Lò Thị N được miễn án phí dân sự sơ thẩm về việc ly hôn.
3. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Bị đơn vắng mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kế từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết công khai Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, 7A và Điều 9 của Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật thi hành án dân sự.