Bản án 04/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; ý kiến của đương sự, Hội đồng xét xử nhận định.

[1] Về quan hệ pháp luật, thẩm quyền giải quyết vụ án:

Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lường Thị H và phản tố của bị đơn Đỗ Khắc T1. Hội đồng xét xử xác định lại quan hệ giải quyết là "Yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu, yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và yêu cầu trả lại đất theo khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2025). Vụ án được thụ lý giải quyết từ ngày 26/8/2024 nên Tòa án nhân dân huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên nay là Tòa án nhân dân khu vực 2- tỉnh Điện Biên tiếp tục giải quyết theo thẩm quyền quy định tại Điều 35 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2025); Điều 4 Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân khu vực và Điều 6 Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ thực hiện thẩm quyền của các Tòa án nhân dân.

[2]. Xét sự vắng mặt của các đương sự tại phiên tòa: Nguyên đơn bà Lường Thị H; bị đơn Đỗ Khắc T1; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Diệp Thị H, ông Lường Văn C, đại diện văn phòng công chứng Xuân Phúc, đại diện UBND xã Thanh Nưa có đơn xin xét xử vắng mặt và những người làm chứng vắng mặt đã có lời khai trong hồ sơ vụ án. Căn cứ khoản 2 Điều 227; khoản 1 Điều 228; khoản 2 Điều 229 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2025), Hội đồng xét xử xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định của pháp luật Xét yêu cầu của Văn phòng công chứng Xuân Phúc thể hiện tại văn bản số 05/VBTL ngày 28/8/2024 có đề nghị buộc bà Lường Thị H phải xin lỗi và bồi thường thiệt hại uy tín, danh dự cho tổ chức hành nghề công chứng và công chứng viên theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên sau đó Văn phòng công chứng đã không tiến hành các thủ tục cung cấp tài liệu chứng cứ chứng minh thiệt hại và làm các thủ tục khởi kiện theo quy định của pháp luật, đến ngày 02/3/2026 tại văn bản 10 số: 02/VBTL, Văn phòng công chứng Xuân Phúc không yêu cầu về nội dung trên.

Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[3]. Xét yêu cầu của chị Diệp Thị H người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án cho rằng thời hiệu yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Lường Thị H và anh Đỗ Khắc T1 vô hiệu do lừa dối là 02 năm kể từ ngày giao kết nên đã hết thời hiệu yêu cầu khởi kiện. Hội đồng xét xử thấy rằng: theo điểm b khoản 1 Điều 132 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về thời hiệu yêu cầu tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu do lừa dối như sau: “Thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu là 02 năm, kể từ ngày người bị nhầm lẫn, bị lừa dối biết hoặc phải biết giao dịch được xác lập do bị nhầm lẫn, do bị lừa dối.” Xét thấy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Lường Thị H và anh Đỗ Khắc T1 ký vào ngày 09/11/2021, tại Điều 7 của hợp đồng có nội dung thể hiện các đương sự tự đọc lại hợp đồng.

Tuy nhiên, tài liệu trong hồ sơ T thập thể hiện bà H tại thời điểm ký hợp đồng là người không biết chữ, không biết tiếng phổ thông, nghe nói tiếng việt không thành thạo. Không có tài liệu nào thể hiện bà H được phiên dịch nội dung hợp đồng trước khi ký. Trước và sau thời điểm ký vào hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bà H vẫn là người quản lý sử dụng thửa đất, không có tài liệu thể hiện bà H giao đất cho bên mua. Cho nên không có căn cứ để cho rằng thời điểm bà H ký vào hợp đồng ngày 09/11/2021 là thời điểm bà H phải biết giao dịch xác lập bị lừa dối. Mặc khác, bà H khai vào năm 2024 mới biết hợp đồng chuyển nhượng đất cho anh T1 là toàn bộ thửa đất số 833, có diện tích 508m2, không phải là ký bán 120m2 đất. Lời khai của bà H phù hợp với lời khai của chị Lường Thị T và chị Đào Thị T2 (là người đại diện theo ủy quyền của bị đơn Đỗ Khắc T1) cho biết vào khoảng tháng 5 đến tháng 6 chị T2 gọi điện thoại cho chị T yêu cầu chị T báo cho bà H di chuyển khỏi thửa đất, khi đó chị T mới nói cho bà H biết việc chị T và anh T1 bàn bạc thống nhất lừa bà ký vào hợp đồng chuyển nhượng toàn bộ thửa đất 508m2. Như vậy, thời điểm bà H biết mình bị lừa dối là vào khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 6 năm 2024. Đến ngày 25/8/2024, bà H khởi kiện ra Tòa án yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng giữa bà H và anh T1 vô hiệu do lừa dối vẫn trong thời hiệu khởi kiện 02 năm.

[4]. Xét việc chị Lường Thị T rút yêu cầu độc lập đề nghị Tòa án tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số công chứng 4533, quyển số 01/2021 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 09/11/2021 giữa bà Lường Thị H với anh Đỗ Khắc T1 vô hiệu một phần diện tích 388m2 (đo đạc thực tế sau buổi xem xét thẩm định ngày 14/5/2026 là 354,2 m2) và yêu cầu anh Đỗ Khắc T1 phải làm lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Lường Thị H đối với phần diện tích 354,2m2 thấy rằng: Việc rút yêu cầu độc lập của chị Lường Thị T là tự nguyện nên Hội đồng xét xử đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu của chị T theo khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[5]. Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Lường Thị H về yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số công chứng 4533, quyển số 01/2021 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 09/11/2021 giữa bà Lường Thị H với anh Đỗ Khắc T1 vô hiệu toàn bộ do thấy rằng: 11 [5.1]. Xét thấy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Lường Thị H và anh Đỗ Khắc T1 tuân thủ quy đinh về hình thức; các bên tham gia giao dịch đều có đủ năng lực hành vi dân sự; mục đích của giao dịch không vi phạm đều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; sau khi ký hợp đồng ngày 30/12/2021 anh Đỗ Khắc T1 đã làm thủ tục đăng ký sang tên và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho nên về nguyên tắc hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có hiệu lực theo các quy định tại Điều 117; 401; 502; 503 Bộ luật dân sự 2015 và Điều 167; khoản 3 Điều 188 Luật đất đai năm 2013.

Tuy nhiên, qua phân tích các tài liệu, chứng cứ sau thấy rằng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà H và anh T1 không thể hiện đúng ý chí nguyện vọng của bà H thể hiện: + Lời khai thừa nhận của chị Lường Thị T trong suốt quá trình giải quyết vụ án đều khai nhận: Chị T chỉ được bà Lường Thị H cho 120m2 đất (chiều rộng bám mặt đường 4m, chiều dài 30m) trong thửa đất số 833 (ngày 14/5/2026 Tòa án thẩm định đo đạc thực tế là 153,8m2), chưa tách sổ và làm thủ tục sang tên cho chị T. Do cần bán lấy tiền chị T đã thỏa Tận trực tiếp bán cho anh Đỗ Khắc T1 giá 28.000.000đ/ 01m chiều dài thửa đất, tổng là 112.000.000đ. Do đất vườn không đủ diện tích tách sổ và đất vẫn đứng tên bà Lường Thị H nên hai bên thống nhất để bà Lường Thị H ký chuyển nhượng toàn bộ thửa đất có diện tích 508m2 cho anh T1, sau đó anh T1 có trách nhiệm chuyển đổi mục đích sử dụng phần đất chị T bán cho anh T1 120m2 rồi tách trả lại cho bà Lường Thị H 388m2. Chị T đã nhận của anh T1 80 triệu (trong đó có 30 triệu tiền mặt và 50 triệu chị Diệp Thị H vợ anh T1 chuyển vào tài khoản của chị T với nội dung “Trả tiền mua đất”. Chị T khai nội dung thỏa Tận này bà H không được tham gia, không được chị T và anh T1 nói cho biết trước khi ký hợp đồng. Lời khai của chị T về việc được mẹ là Lường Thị H cho 120m2 đất trong thửa 833 phù hợp với lời khai của bà Lường Thị H và anh Lường Văn C anh T chị T. Tuy việc tặng cho đất chưa có hiệu lực pháp luật vì các bên chưa làm thủ tục theo quy định pháp luật nhưng đều đó chứng tỏ sự việc chị T được mẹ tuyên bố tặng cho 120m2 đất là có thực. Lời khai của chị T còn phù hợp với tài liệu chứng cứ về việc giao dịch nhận tiền với vợ bị đơn Đỗ Khắc T1. Thể hiện bằng việc chị Diệp Thị H vợ của anh T1 chuyển số tiền 50 triệu đồng vào tài khoản của chị T ghi nội dung trả tiền mua đất. Quá trình giải quyết vụ án, chị H không chứng minh được mua thửa đất nào khác của chị Lường Thị T, cho nên có căn cứ về việc chị T là người trực tiếp nhận tiền giao dịch bán diện tích 120m2. + Mặc khác, căn cứ vào lời khai của anh Đỗ Khắc T1 cho rằng anh T1 là người trực tiếp giao dịch mua toàn bộ thửa đất có diện tích 508m2 và trả tiền mua đất cho bà H làm 02 lần có giấy giao tiền nhưng lại không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh đã trả tiền mua đất và bản thân anh T1 cũng không trực tiếp quản lý, sử dụng thửa đất. Không có tài liệu thể hiện bà H bàn giao toàn bộ thửa đất cho anh T1 và xin lưu cư. Bản thân bà H trước và sau khi ký hợp đồng đều đang quản lý, sử dụng thửa đất. Xác minh cho thấy bà H không còn thửa đất và ngôi nhà nào khác để sử dụng. Điều này cho thấy lời khai của bị đơn Đỗ Khắc T1 cho rằng nhận chuyển nhượng toàn bộ thửa đất và giao tiền trực tiếp cho bà H là không hợp lý. + Hơn nữa, xem xét giá thỏa Thuận bán đất giữa nguyên đơn Lường Thị H và 12 anh Đỗ Khắc T1 thấy rằng: thửa đất có diện tích 508m2 với chiều rộng bám mặt đường 8,6m giá trong hợp đồng là 20 triệu là không phù hợp khách quan với giá Tòa án đã xác minh ngày 16/10/2025 của một số hộ gia đình có chuyển nhượng đất vườn và đất ở tại thời điểm năm 2020 – 2021, khu vực bản Hạ và bản Phiêng Ban, xã Thanh Nưa giá chuyển nhượng đất vườn dao động từ 20 triệu đến 35 triệu đồng/ 1 m dài thửa đất vườn. + Qua các tài liệu xác minh lấy lời khai của những người hàng xóm, láng giềng của bà Lường Thị H mà Thẩm phán giải quyết vụ án trực tiếp làm việc ngày 25/12/2024 và văn bản trả lời số 636/CV-UBND ngày 14/10/2025 của UBND xã Thanh Nưa có căn cứ để xác định bà Lường Thị H không được tham gia học tiếng việt; bà H không biết đọc, không biết tiếng việt, bà H chỉ biết ký ghi họ tên mình do chồng dạy viết tên thành thói quen. Khi ký vào hợp đồng chuyển nhượng có con gái Lường Thị T đi cùng, tin tưởng con gái ký tên vào hợp đồng mà không yêu cầu người phiên dịch, người làm chứng. Từ những tài liệu, đánh giá trên, có căn cứ cho rằng Bà H không có ý chí chuyển nhượng toàn bộ thửa đất số 833, có diện tích 508m2 cho anh T1. Việc bà H ký vào hợp đồng chuyển nhượng có nội dung chuyển nhượng toàn bộ thửa đất số 833, có diện tích 508m2 đất là do chị T và anh T1 lợi dụng việc bà H học biết chữ, bà H tin tưởng con gái Lường Thị T nên đã dẫn dắt bà H ký vào hợp đồng chuyển nhượng không đúng với ý chí thực của bà H. [5.2]. Xét ý chí thực của bà H khi ký hợp đồng chuyển nhượng và thực tế thửa đất sau chuyển nhượng thấy rằng: Quá trình giải quyết vụ án bà H đều thừa nhận cho con gái Lường Thị T 120m2 đất và đồng ý ký bán phần đất này cho anh T1 để chị T lấy tiền trang trải khó khăn. Phần đất này tại buổi thẩm định tại chỗ ngày 04/11/2025 và thẩm định bổ sung ngày 14/5/2026 bà H xác nhận cho chị T và chỉ cho Hội đồng xem xét thẩm định đo đạc thực tế có diện tích 153,8m2. Bà H đồng ý với diện tích này đã ký bán cho anh T1. Như vậy, việc ký bán phần đất này là đúng ý chí, nguyện vọng của bà H. Phần diện tích đất 153,8m2 hiện nay không có công trình, cây cối gì có thể tách độc lập để sử dụng và qua đối chiếu với giấy chứng nhận quyền sử dụng số DB 548457, số vào sổ CH02963, do UBND huyện Điện Biên cấp ngày 30/12/2021 cho anh Đỗ Khắc T1 thấy rằng anh T1 đã làm thủ tục chuyển mục đích từ đất BHK sang đất ONT đối với 100m2 nằm trong phần diện tích 153,8m2. Phần diện tích đất còn lại là 354,2m2 trong thửa đất 833 vẫn đủ diện tích để tách thửa theo Quyết định số 34/2019/QĐ-UBND ngày 27/9/2019 của UBND tỉnh Điện Biên tại thời điểm các bên nhận chuyển nhượng và nay là Quyết định 36/2024/QĐ-UBND ngày 14/10/2024 quy định về diện tích tách thửa tại Điện Biên từ ngày 25/10/2024 (quy định về điều kiện tách thửa đất vườn tối thiểu là 300m2) Từ phần tích [5.1 và 5.2] trên: Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 130 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Giao dịch dân sự vô hiệu từng phần khi một phần nội dung của giao dịch dân sự vô hiệu nhưng không ảnh hưởng đến hiệu lực của phần còn lại của giao dịch”. Cho nên cần tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa nguyên đơn bà Lường Thị H và ông Đỗ Khắc T1 vô hiệu một phần đối với diện tích 354,2m2. Phần hợp đồng nhận chuyển nhượng có diện 153,8m2 13 cho anh Đỗ Khắc T1 có hiệu lực. Như vậy, Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu toàn bộ như nguyên đơn bà Lường Thị H yêu cầu.

[6]. Xét hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu: Theo quy định Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015: “Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường. Như phân tích tại mục

[5] thì giao dịch hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Lường Thị H và anh Đỗ Khắc T1 vô hiệu một phần đối với diện tích 354,2m2, lỗi dẫn đến phần hợp đồng này vô hiệu đều do cả bà H bên bán và cả anh T1 bên mua. Nhưng phần đất bị tuyên vô hiệu bà H vẫn là người quản lý, sử dụng đến nay nên không bị thiệt hại và anh T1 cũng được công nhận phần diện tích 153,8m2 trong hợp đồng đã chuyển mục đích sử dụng 100m2 đất ONT, nên cũng không bị thiệt hại gì. Do, Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số công chứng 4533. Quyển số 01/2021 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 09/11/2021 giữa bà Lường Thị H và ông Đỗ Khắc T1 vô hiệu một phần, anh T1 chỉ được sở hữu và được nhà nước công nhận đối với 153,8m2 đất trong thửa đất số 833, tại bản Hạ, xã Thanh Nưa tỉnh Điện Biên nên cần phải hủy giấy chứng nhận sử dụng đất số DB 548457, số vào sổ CH02963, do UBND huyện Điện Biên cấp ngày 30/12/2021 mang tên người sử dụng đất Đỗ Khắc T1. Các đương sự liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận đúng diện tích các bên đã nhận chuyển nhượng cho nhau, cụ thể bà Lường Thị H được cấp lại giấy chứng nhận đối với phần diện tích 354,2m2 đất BHK, anh Đỗ Khắc T1 được cấp giấy chứng nhận sử dụng đối diện tích 153,8 m2 trong đó có 100m2 đất ONT và 53.8m2 đất BHK, tại bản Hạ, xã Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên.

[7]. Xét yêu cầu phản tố của bị đơn anh Đỗ Khắc T1: Việc Tòa án phân tích tuyên vô hiệu một phần hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với diện tích 354,2m2 đất BHK trong thửa đất số 833, giữa bà Lường Thị H và ông Đỗ Khắc T1. Nên bác yêu cầu của bị đơn Đỗ Khắc T1 về việc buộc bà Lường Thị H phải trả lại thửa đất số 833, diện tích 508 m2, Tộc tờ bản đồ số 288 -E - 4, mảnh trích đo 135-2018, địa chỉ tại bản Hạ, xã Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên cho anh T1.

[8]. Đối với yêu cầu của bà Lường Thị H yêu cầu tuyên vô hiệu Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số công chứng: 584, quyển số 01/2024 ngày 13/3/2024 giữa anh Đỗ Khắc T1 và anh Trần Thế V, thấy rằng: Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa anh T1 và anh V mặc dù đảm bảo các quy định có hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, tuy nhiên: Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa anh T1 và anh V chỉ dựa trên giấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho anh T1. Trước khi nhận chuyển nhượng, mặc dù ông V có nhờ bà Đào Thị T2 ( nay tham gia trong vụ án này với tư cách là người đại diện theo ủy quyền của bị đơn Đỗ Khắc T1) xuống xem 14 xét thực trạng thửa đất và biết trên đất có ngôi nhà, có người khác đang quản lý sử dụng (không phải là anh Đỗ Khắc T1 người ký bán thửa đất) nhưng không gặp trực tiếp để nắm rõ người có quyền sử dụng thửa đất. Dẫn đến ngày 13/3/2024 khi ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với anh T1 đến ngày 29/7/2024 đi làm thủ tục sang tên thì bị dừng lại do đất đang tranh chấp. Do đó anh Trần Thế V không được xác định là người thứ ba ngay tình theo Điều 133 Bộ luật Dân sự 2015. Mặc khác, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa anh T1 và bà H bị tuyên bố vô hiệu đối với phần diện tích 354,2m2 trong thửa đất số 833, ông T1 chỉ còn quyền sử dụng 153,8m2 đất. Như vậy, thỏa thuận chuyển nhượng 508m2 đất trong thửa đất số 833 giữa ông T1 và ông V không thể thực hiện được trên thực tế. Hợp đồng vô hiệu do có đối tượng không thể thực hiện được theo Điều 408 Bộ luật Dân sự. Từ lập luận trên cần chấp nhận yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số công chứng: 584. Quyển số 01/2024 ngày 13/3/2024 giữa anh Đỗ Khắc T1 và anh Trần Thế V. Về giải quyết hậu quả hợp đồng vô hiệu: Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa anh Trần Thế V và người đại diện theo ủy quyền của anh V không yêu cầu giải quyết hậu quả hợp đồng vô hiệu và yêu cầu bồi thường.

Do đó, quyền lợi của anh Trần Thế V được thực hiện bằng một vụ án khác khi có yêu cầu. [9 ] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên toà: Về ý kiến giải quyết đối với nội dung vụ án là có căn cứ Hội đồng xét xử cần chấp nhận. Đối với các nhận xét kiến nghị của đại diện Viện kiểm sát về việc T thập một số tài liệu chứng cứ có vi phạm tuy nhiên Viện kiểm sát cũng xác định không ảnh hưởng đến việc đánh giá giải quyết vụ án. Hội đồng xét xử tiếp tục giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

[10] Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí thẩm định tại chỗ. [10.1]. Về án phí:

Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12; khoản 1 Điều 25; Điều 26; điểm a khoản 3 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBNTVQH 14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức T, miễn giảm, T, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Yêu cầu của nguyên đơn Lường Thị H đề nghị Tòa án tuyên vô hiệu toàn bộ hợp đồng không được chấp nhận. Nguyên đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Tuy nhiên nguyên đơn là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm. Yêu cầu phản tố của bị đơn anh Đỗ Khắc T1 không được chấp nhận nên phải chịu 300.000đ án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật và được khấu trừ vào số tiền tạm ứng 300.000đ nộp theo biên lai số 0000135 ngày 23/10/2025 tại Thi hành án dân sự tỉnh Điện Biên. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập bà Lường Thị T rút yêu cầu độc lập nên chị T được trả lại số tiền nộp tạm ứng là 1.250.000 theo biên lai 0000355 ngày 02/4/2025 tại chi cục thi hành dân sự huyện Điện Biên (nay là phòng thi hành án dân sự khu vực 2- tỉnh Điện Biên). [10.2]. Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 157; Điều 158 Luật tố tụng dân sự 2015 (sửa đổi 2025) chi phí xem xét thẩm định tại chỗ 15 xử lý như sau: Nguyên đơn bà Lường Thị H yêu cầu xem xét thẩm định tại chỗ, ngày 04/11/2025, Tòa án đã tiến hành xem xét thẩm định. Bà H đã nộp tạm ứng chi phí thẩm định và đã thanh toán cho hội đồng là 2.000.000đ. Yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được chấp nhận; yêu cầu phản tố của bị đơn không được chấp nhận nên cả hai phải cùng chịu mỗi người một nửa chi phí thẩm định tại chỗ là 1.000.000đ. Anh Đỗ Khắc T1 phải có trách nhiệm trả cho bà Lường Thị H 1.000.000đ. Chị Lường Thị T yêu cầu xem xét thẩm định bổ sung ngày 14/5/2026. Chị T đã thanh toán cho Hội đồng thẩm định tại chỗ là 5.000.000đ. Do chị T rút yêu cầu độc lập, Hội đồng xét xử đình chỉ yêu cầu độc lập nên chi phí thẩm định tại chỗ chị T phải chịu toàn bộ.

[11] . Về quyền kháng cáo: các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật. Vì những lẽ trên.