Bản án 55/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị N; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 18/2025/DS-ST ngày 25/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3, tỉnh Thái Nguyên.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, sau khi nghe đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến, Hội đồng xét xử nhận định: Về thủ tục tố tụng:
[1] Nguyên đơn bà Nguyễn Thị N kháng cáo trong hạn luật định, nộp án phí phúc thẩm theo quy định, được xem xét theo trình tự phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn đề nghị Hội đồng xét xử triệu tập thêm người làm chứng mới để làm rõ các tình tiết vụ án được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận. Người đại diện theo ủy quyền của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn có đơn xin xét xử vắng mặt.
Căn cứ vào Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt họ theo thủ tục chung.
[2] Về nội dung: 7 [2.1] Nguồn gốc đất của bà N: Gia đình bà Nguyễn Thị N và ông Nguyễn Văn H7 được bố mẹ ông H7 tặng cho một số thửa đất và đất nhận khoán. Ngày 01/8/1993 ông Nguyễn Văn H7 được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 365 có tổng diện tích là 3.506m2, trong đó có diện tích 720m2 đất trồng chè, tự kê khai không có số thửa, không có số tờ bản đồ. Năm 2004 đo vẽ bản đồ địa chính thì được xác định là thửa số 15, tờ bản đồ số 76 (Nay là tờ bản đồ số 93), diện tích 577m2, rừng sản xuất. Ngoài ra Gia đình bà Nguyễn Thị N và ông Nguyễn Văn H7 còn sử dụng diện tích rừng chưa được nhà nước giao đất, giao rừng, chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Năm 2004 đo vẽ bản đồ địa chính là thửa số 16, tờ bản đồ số 76 (Nay là tờ bản đồ số 93), diện tích 5499m2, rừng sản xuất. [2.2] Nguồn gốc đất của ông T1: Nguồn gốc một phần do bố mẹ tặng cho và bán, một phần mua của ông Nguyễn Văn C2 và Nguyễn Văn Q2 (không xác định được diện tích) và đất nhận khoán. Ngày 01/8/1993 ông Nguyễn Văn T1 được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 340 có tổng diện tích là 2.153m2, trong đó có diện tích 400m2 đất thổ cư, tự kê khai không có số thửa, số tờ bản đồ. Năm 2004 đo vẽ bản đồ địa chính thì được xác định là thửa số 23, tờ bản đồ số 76, diện tích 1.433m2, loại ODT. [2.3] Tại biên bản làm việc ngày 26/6/2025 (Bút lục 132) ông Nguyễn Văn B1 (là em ruột ông Nguyễn Văn C2), xác định gia đình ông Nguyễn Văn C2 có 05 thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong đó có thửa đất thổ cư tự khai 300m2 (là phần đất có nhà) và 04 thửa ruộng. Năm 1995 do mưa lớn dẫn đến sập nhà ông C2 dẫn đến ông C2, bà T6 và cháu C1 tử vong, hiện phần đất của ông C2 là đất trống do ông B1 quản lý cho cháu T5 (Hiện cháu T5 đi Nhật Bản). Diện tích đất đang có tranh chấp giữa bà N với ông T1 không liên quan gì đến gia đình ông C2 và cháu T5.
[3] Quá trình sử dụng đất. [3.1] Bà T1 cho rằng, kể từ khi được bố mẹ ông H7 cho năm 1985, gia đình bà sử dụng để trồng chè đối với diện tích tại thửa 15, trồng cây keo tại thửa
16. Năm 2011 bà đã ký hợp đồng trồng keo với ban quản lý dự án của huyện Đ tại thửa A. Cũng năm 2011 ông T1 bắt đầu lấn chiếm sang thửa 15, bà đã làm đơn đến UBND xã để giải quyết nhưng ông T1 không hợp tác, xã không giải quyết được. Năm 2019, gia đình bà N có bán cho anh Đỗ Văn Đ - địa chỉ xóm Đ, xã T, huyện Đ, tỉnh Thái Nguyên (nay là xã Đ, tỉnh Thái Nguyên) một phần diện tích khoảng 150m² thuộc thửa đất số 15; hai bên chuyển nhượng và nhận chuyển nhượng có lập Giấy chuyển nhượng đất viết bằng tay có sự chứng kiến của tổ dân phố H. Ông T1 khẳng định diện tích đất hiện nay của gia đình ông đang sử dụng từ năm 1989 có 01 cạnh tiếp giáp với đất của bà N (nay thuộc thửa 15), còn 01 cạnh tiếp giáp với phần đất trước đây không có người sử dụng nằm dưới đường điện sau đó mới đến đất của bà N (Nay là thửa 16). Gia đình ông đã sử dụng để làm nhà, vườn và trồng cây được thu hoạch nhiều lần. Việc đo vẽ bản đồ năm 8 2004 ông không được tham gia đi xác nhận ranh giới, chỉ giới phần đất đang sử dụng, Do vậy, ông không được biết số thửa, số tờ bản đồ và diện tích được ghi trên bản đồ, đến khi bà N tranh chấp ông mới được biết diện tích đất gia đình ông có số thửa 23, tờ bản đồ số 76 và một phần diện tích gia đình ông đang sử dụng mà bà N đang có tranh chấp đã được đo vẽ vào thửa 15 tờ bản đồ số 76 và thửa 16 tờ bản đồ số
76. Gia đình ông trồng cây keo đã nhiều năm. Tại phiên tòa phúc thẩm cả bà N và ông T1 đều xác định diện tích bà N đã bán cho anh Đỗ Văn Đ không nằm vào diện tích đất đang tranh chấp. [3.2] Theo Quyết định số 793/QĐ-UB ngày 09/5/2005 của UBND tỉnh T về việc phê duyệt dự toán bồi thường GPMB dự án Xây dựng đường tỉnh 260 Km16+484 - KM22+00, thể hiện như sau: Bà Nguyễn Thị N bị thu hồi 17,2m² đất lâm nghiệp tại thửa đất số 94, tờ bản đồ số 2 (bản đồ hiện trạng công trình DT260 tỉnh Thái Nguyên đoạn từ nhà nghỉ H8 – QL37 thuộc huyện Đ, từ Km16+484 - KM22+00 do Trung tâm K1 đo vẽ, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh T duyệt). Số tiền được bồi thường là 82.520 đồng, bao gồm 27.520 đồng bồi thường về đất và 55.000 đồng bồi thường về tài sản, cây cối. Ông Nguyễn Văn T1 bị thu hồi 18,83m² đất lâm nghiệp tại thửa đất số 96a, tờ bản đồ số 2 và 135m² đất ở tại thửa đất số 96, tờ bản đồ số 2 (bản đồ hiện trạng công trình DT260 tỉnh Thái Nguyên đoạn từ nhà nghỉ H8 – QL37 thuộc huyện Đ, từ Km16+484 - KM22+00 do Trung tâm K1 đo vẽ, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh T duyệt). Số tiền được bồi thường là 39.594.700 đồng, bao gồm 27.030.128 đồng bồi thường về đất và 12.564.572 đồng bồi thường về tài sản, cây cối. [3.3] Tại Biên bản hoà giải tranh chấp đất đai ngày 15/4/2011 do UBND xã H lập thể hiện: Đối với yêu cầu của bà Nguyễn Thị N đề nghị UBND xã công nhận quyền sử dụng quyền sử dụng đất 720m2 đất chè đang tranh chấp với gia đình ông Nguyễn Văn T1, sau khi xem xét thì thấy không có cơ sở. Vì thửa đất số 15, diện tích 577m2 thuộc tờ bản đồ số 76 (thửa đất đang tranh chấp) là đất rừng không có cây chè nào trên đất, thửa đất này là đất công, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tại vị trí giáp đất nhà ông L3 kéo dài xuống hướng đi xã T 10m bám đường 270: Hiện đang do gia đình bà N quản lý và đã san mặt bằng, gia đình bà N sử dụng ổn định không có tranh chấp, tạm giao cho gia đình bà N tiếp tục quản lý sử dụng. Từ mốc mét thứ 11 (giáp đất bà N) kéo hướng đi xuống xã T giáp đường 270 dài 14m, là đất hai gia đình tranh chấp, chưa được cấp quyền sử dụng nên giao cho xã và xóm tiếp tục quản lý. [3.4] Đối chiếu theo kết quả đo đạc ngày 18/12/2024 và đo đạc bổ sung ngày 08/9/2025 của Toà án theo sự chỉ dẫn của đương sự thì vị trí giao cho xóm và xã quản lý đúng vào vị trí đất các đương sự đang có tranh chấp. Tại Văn bản số 208/UBND-ĐC, ngày 22/4/2025 của UBND thị trấn H xác định: Thửa đất số 15, diện tích 577m², tờ bản đồ số 76 là tờ bản đồ đo đạc năm 9 2004 thuộc địa phận xã H, đến năm 2017 chỉnh lý bản đồ theo đơn vị hành chính sau sáp nhập là thị trấn H, được điều chỉnh từ tờ bản đồ 76 thành tờ bản đồ
93. Theo hồ sơ quản lý đất công tại UBND thị trấn H không thể hiện có thửa đất số 15, tờ bản đồ số 76 (hay 93), diện tích 577m², do đó UBND thị trấn khẳng định thửa đất số 15, tờ bản đồ số 76 (hay 93), diện tích 577m² không phải là đất công cộng hay công ích của UBND thị trấn. [3.5] Tại Công văn số 1775/STNMT-QLĐĐ, ngày 05/9/2025 Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định không có chứng cứ, tài liệu để cung cấp cho Toà án nhân dân khu vực 3 – Thái Nguyên, Bản đồ hiện trạng công trình DT260 tỉnh Thái Nguyên, đoạn từ nhà nghỉ H8 – QL37 thuộc huyện Đ, từ Km16+484 - KM22+00. [3.6] Tại Văn bản số 10/CV-CT, ngày 28/8/2025 của Công ty CP T8 và xây dựng số 6 trả lời yêu cầu dựng lại thửa đất 96 và 96a do Trung tâm K2 và MT đo vẽ, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh T duyệt năm 2005 chưa được chỉnh lý trên bản đồ địa chính, thể hiện: phần diện tích đất bồi thường của ông Nguyễn Văn T1, bà Nguyễn Thị N tại các thửa 96, 96a, 94 theo Quyết định số 793/QĐ- UB ngày 09/5/2005 của UBND tỉnh T về việc phê duyệt dự toán bồi thường GPMB dự án Xây dựng đường tỉnh 260 Km16+484 - KM22+00 là không thể thực hiện ghép trên kết quả đo đạc hiện trạng được.
[4] Kết quả Thẩm định tại chỗ do Toà án tiến hành. Hiện trạng diện tích đất tranh chấp theo bản vẽ hiện trạng được đo vẽ tháng 9/2025 của Công ty CP T9 và Xây dựng số 6 thực hiện và tại các Biên bản xem xét thẩm định và định giá tài sản của Toà án cấp sơ thẩm. - Diện tích đất đang có tranh chấp tại thửa số 15, tờ bản đồ 76 (93) là 265,9m2, hiện do ông T1 đang sử dụng. - Diện tích đất đang có tranh chấp tại thửa số 16, tờ bản đồ 76 (93) là 216,6m2, hiện do ông T1 đang sử dụng. - Tài sản trên phần vị trí đất đang tranh chấp có 33 cây keo đường kính trung bình 40cm và 07 cây keo có đường kính nhỏ không đáng kể, các tài sản trên là của ông Nguyễn Văn T1.
[5] Với những tài liệu có trong hồ sơ vụ án, lời khai của những người làm chứng được bà N và người được ủy quyền của bà N đề nghị triệu tập đến phiên tòa phúc thẩm là các ông bà Nguyễn Văn H4, Vũ Văn T2, Nguyễn Thị H6, Nguyễn Thị B đều là những người thân thích có quan hệ họ hàng với nguyên đơn bà N cho thấy: Bà N cho rằng diện tích 265,9m2 đất đang có tranh chấp tại thửa 15, tờ bản đồ số 76 (93) được gia đình bà sử dụng liên tục từ khi được bố mẹ đẻ ông H7 (Là chồng bà) cho là không có cơ sở. Thực tế ông T1 trực tiếp quản lý sử dụng, ổn định, liên tục trong thời gian dài là phù hợp. Đối với diện tích 216,6m2 thửa 16, tờ bản đồ số 76 (93) đang tranh chấp: Theo lời khai của các đương sự và theo kết quả thẩm định, đo đạc của Toà án thể hiện tại các vị trí 8,9,10 là mép trên của đường máy múc trước đây có đường điện 10 110kv đi qua không có người sử dụng. Sau khi đường điện cao thế 110kv bị dỡ bỏ, đất bị sạt lở thì gia đình ông T1 đã múc đất, san gạt và sử dụng. Diện tích 216,6m2 đất đang có tranh chấp tại thửa 16, tờ bản đồ số 76 (93) bà N chưa từng sử dụng trên thực tế. Ủy ban nhân dân xã Đ và Hạt Kiểm lâm 12 đều xác định không còn lưu trữ hồ sơ trồng rừng sản xuất năm 2011. Như vậy: Bản đồ địa chính được đo vẽ năm 2004 không phù hợp với hiện trạng, thực tế sử dụng đất của bà N và ông T1 đang có tranh chấp.
[6] Theo Điều 175 Bộ luật Dân sự về ranh giới giữa các bất động sản quy định: “1. Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.”
[7] Theo sổ điều tra diện tích, loại đất, chủ sử dụng đất tờ bản đồ số 76 khu đo: Hùng Sơn - Đ - Thái Nguyên năm 2004. Bà Nguyễn Thị N có ký nhận số thửa 15, diện tích 577m2, loại đất RTS và thửa 16, diện tích 5499m2, loại đất RTS; Ông Nguyễn Văn T1 có ký nhận số thửa 23, diện tích 1433m2 (trong đó có 400m2, loại đất T và 1033m2 loại đất vườn).
Tuy nhiên, diện tích bà N và ông T1 ký nhận không phù hợp với hiện trạng và thực tế phần đất sử dụng.
[8] Toà án cấp sơ thẩm căn cứ vào hiện trạng và quá trình sử dụng đất của nguyên đơn bà Nguyễn Thị N và bị đơn ông Nguyễn Văn T1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị N. Chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn ông Nguyễn Văn T1 là có căn cứ.
[9] Tại phiên tòa phúc thẩm bà N xuất trình 01 biên bản làm việc của người được ủy quyền của bà N với ông Bùi Quang T3. Đây là tài liệu mới, không được xuất trình trong quá trình giải quyết tại Tòa án cấp sơ thẩm, không phải do Tòa án thu thập, mang tính chất một bên, không phù hợp với lời khai của người làm chứng khác tại phiên tòa phúc thẩm, nội dung của biên bản làm việc ngày 26/3/2026 giữa ông Nguyễn Tiến L với ông Bùi Quang T3 không làm thay đổi bản chất vụ án.
[10] Quá trình giải quyết tại cấp phúc thẩm bà N là người kháng cáo, không xuất trình được bất cứ tài liệu chứng cứ nào chứng minh cho kháng cáo của mình là có căn cứ và hợp pháp. Hội đồng xét xử đã kiên trì hoà giải và tạo điều kiện để các đương sự có thể thoả thuận, nhưng không thành.
[11]
Từ những phân tích, nhận định nêu trên và theo Án lệ số 33/2020/AL. Hội đồng xét xử không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị N; Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 18/2025/DS-ST ngày 25/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3, tỉnh Thái Nguyên.
[12] Án phí phúc thẩm: Kháng cáo không được chấp nhận, người kháng cáo phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định. 11
[13] Quan điểm của đại diện VKSND tỉnh Thái Nguyên tại phiên toà là có căn cứ, cần được chấp nhận.
Từ những phân tích nêu trên;
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị N; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 18/2025/DS-ST ngày 25/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3, tỉnh Thái Nguyên.
2. Về án phí phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị N phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí theo biên lai thu số 0001241 ngày 03/10/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh tỉnh Thái Nguyên. Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án./.