Bản án 28/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
5 Căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 227, Điều 228, Điều 238, khoản 4 Điều 147, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 9, khoản 1 Điều 14, các Điều 15, 51, 53, 57, 58, 59, 81, 82 và Điều 83 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; điểm đ, khoản 1, Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn giảm, thu…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1]. Về tố tụng: Xét về hình thức, nội dung đơn khởi kiện của chị Tòng Thị H là phù hợp quy định của pháp luật. Việc khởi kiện trên thuộc trường hợp tranh chấp về Ly hôn (không công nhận quan hệ vợ chồng) theo khoản 1 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn trong vụ án có nơi cư trú tại xã P, tỉnh Sơn La vì vậy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5 – Sơn La theo điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được triệu tập hợp lệ nhưng có đơn xin xét xử vắng mặt. Bị đơn vắng mặt tại phiên tòa dù đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần.
Căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 227; khoản 1, 3 Điều 228; Điều 238 Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt nguyên đơn, bị đơn. 4
[2]. Về quan hệ hôn nhân: Chị Tòng Thị H1 định rằng anh chị chung sống với nhau có tổ chức cưới theo phong tục tập quán nhưng không có đăng ký kết hôn. Việc chị Tòng Thị H và anh Hà Văn M chung sống với nhau không đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền là vi phạm Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng nên không được pháp luật công nhận quan hệ vợ chồng. Trong thời gian chung sống, chị H và anh M sống hạnh phúc được một thời gian thì bắt đầu phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân của mâu thuẫn là do bất đồng quan điểm sống, không tìm được tiếng nói chung, cuộc sống chung không thể hòa hợp; hai vợ chồng bắt đầu sống ly thân từ năm 2022 đến nay. Khi phát sinh mâu thuẫn đã được gia đình hai bên hòa giải nhưng không thành.
Nhận thấy, năm 2022 đến nay chị H và anh M không còn chung sống với nhau, trong thời gian sống ly thân không có sự quan tâm, chăm sóc lẫn nhau, chị H cho rằng chị đã không còn tình cảm với anh M, không thể hàn gắn và quay lại đoàn tụ với nhau. Nay chị Tòng Thị H đề nghị Tòa án giải quyết không công nhận vợ chồng giữa chị H và anh M, Hội đồng xét xử xét thấy cần tuyên bố không công nhận vợ chồng theo quy định tại khoản 1 Điều 14, Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
[3]. Về con chung: Hội đồng xét xử nhận thấy chị Tòng Thị H với anh Hà Văn M có với nhau 02 người con chung tên là Hà Thị K K, sinh ngày 06/10/2018 và cháu Hà Văn C, sinh ngày 28/3/2021, cháu K hiện đang sống với chị H còn cháu C đang sống cùng anh M và ông bà nội, cháu K có nguyện vọng được ở với mẹ. Xét thấy các cháu hiện đang ở, học tập, làm việc và có cuộc sống ổn định nên để tránh ảnh hưởng, gián đoạn đến cuộc sống và việc học tập của các cháu, cũng như để các cháu phát triển ổn định về thể chất, tinh thần, nên Hội đồng xét xử cần xem xét giao Hà Thị K K, sinh ngày 06/10/2018 cho chị Tòng Thị H trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục và giao cháu Hà Văn C, sinh ngày 28/3/2021 cho anh Hà Văn M trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cho đến khi các cháu thành niên, đủ 18 tuổi và có khả năng lao động là phù hợp với quy định tại Điều 81, 82, 83 Luật hôn nhân và gia đình.
[4]. Về cấp dưỡng nuôi con: Chị Tòng Thị H chưa có yêu cầu về cấp dưỡng nuôi con chung. Anh Hà Văn M không có văn bản ghi ý kiến. Do vậy, Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.
[5]. Về tài sản chung, tài sản riêng và nợ chung: Không yêu cầu giải quyết.
Vì vậy, Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.
[6]. Về án phí: Chị Tòng Thị H là người dân tộc thiểu số, sinh sống ở xã C là xã có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn, chị H có đơn xin miễn án phí, do vậy căn cứ vào khoản 4 Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự, điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về Quy định mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, cần xem xét miễn án phí dân sự sơ thẩm cho chị Tòng Thị H. Các đương sự có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
Quyết định
5 Căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 227, Điều 228, Điều 238, khoản 4 Điều 147, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 9, khoản 1 Điều 14, các Điều 15, 51, 53, 57, 58, 59, 81, 82 và Điều 83 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; điểm đ, khoản 1, Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý, sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn chị Tòng Thị H.
1. Về quan hệ hôn nhân: Tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Tòng Thị H và anh Hà Văn M.
2. Về con chung: Giao cháu Hà Thị K K, sinh ngày 06/10/2018 cho chị Tòng Thị H trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục và giao cháu Hà Văn C, sinh ngày 28/3/2021 cho anh Hà Văn M trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cho đến khi các cháu thành niên, đủ 18 tuổi và có khả năng lao động. Không ai được cản trở quyền thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung sau khi không phải là vợ chồng.
3. Về cấp dưỡng nuôi con chung: Tạm hoãn việc cấp dưỡng nuôi con chung do chưa có yêu cầu.
4. Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ chung: Không yêu cầu nên không xem xét.
5. Về án phí: Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho chị Tòng Thị H.
6. Các đương sự được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.