Bản án 42/2026/HS-STBản án 42/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy như sau:

[1] Về tính hợp pháp của hành vi, quyết định tố tụng trong điều tra, truy tố, xét xử. Hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan CSĐT Công an Công an tỉnh Lâm Đồng, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự thủ tục, quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, các bị cáo không có ý kiến, hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, Người tiến hành tố tụng. Do đó các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Tại phiên tòa, bị cáo Lê Thị Đ khai nhận hành vi phạm tội như cáo trạng đã truy tố. Lời khai của bị cáo tại Toà phù hợp với lời khai trong quá trình điều tra, lời khai của bị hại, cùng các tài liệu chứng cứ thu thập được trong hồ sơ vụ án. Đã có đủ căn cứ xác định, bị cáo Lê Thị Đ là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin trong hồ sơ yêu cầu trả tiền bảo hiểm là hành vi vi phạm pháp luật tuy nhiên vẫn cố ý thực hiện, cụ thể: Trong thời gian làm đại lý bảo hiểm, và có ký kết hợp đồng bảo hiểm của Công ty Bảo hiểm M, từ ngày 05/01/2023 đến ngày 17/01/2025, lợi dụng quá trình chi trả tiền bảo hiểm dưới hình thức trực tuyến không chặt chẽ, bị cáo Lê Thị Đ đã yêu cầu Nguyễn Bảo H6 chỉnh sửa thông tin 3 trên 39 Giấy ra viện của các cơ sở khám chữa bệnh từ thông tin của người khác trở thành thông tin bị cáo và các con của bị cáo, và sử dụng các giấy ra viện đã được chỉnh sửa, nộp hồ sơ trực tuyến đề nghị Công ty M thanh toán tiền bảo hiểm theo các điều khoản trên hợp đồng bảo hiểm mà bị cáo đã ký kết với công ty. Sau khi được Công ty M thanh toán số tiền 66.500.000 đồng, bị cáo chiếm đoạt và tiêu xài cá nhân. Hành vi nêu trên của bị cáo đã phạm vào tội “Gian lận trong kinh doanh bảo hiểm”, tội phạm và hình phạt quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 213 Bộ luật hình sự. Do vậy, Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng truy tố bị cáo Lê Thị Đ về tội danh, điều luật áp dụng là hoàn toàn có căn cứ, đúng người, đúng tội.

[3] Về trách nhiệm dân sự: Quá trình điều tra, Lê Thị Đ đã hoàn trả cho công ty M số tiền chiếm đoạt là 66.500.000đồng, bị hại không có yêu cầu gì thêm về phần dân sự, Hội đồng xét xử không xét.

[4] Đối với 39 bộ hồ sơ thanh toán bảo hiểm đối với khách hành Lê Thị Đ: Mỗi bộ hồ sơ gồm phiếu báo nợ, tóm tắt nội dung “eClaims”, giấy ra viện là nguồn chứng cứ, cần tiếp tục lưu giữ tại hồ sơ vụ án.

[5] Về tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: - Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Không có. - Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; đã bồi thường, khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội gây ra; Hiện hoàn cảnh gia đình có khó khăn, là lao động chính. Đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm b, i, s Khoản 1, Khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự năm 2015 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025.

Xét thấy, hành vi của bị cáo là cố ý, gây nguy hiểm cho xã hội, xâm hại đến trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước và quyền sở hữu tài sản của tổ chức. Bị cáo là người đã thành niên, có trình độ học vấn nhất định, nhận thức được việc làm sai lệch thông tin trong hồ sơ yêu cầu trả tiền bảo hiểm là hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời với cương vị là một người mẹ, bị cáo phải có trách nhiệm làm gương để dạy bảo, giáo dục con cái chấp hành tốt các quy định pháp luật, thế nhưng vì động cơ vụ lợi, bị cáo đã bất chấp pháp luật, bất chấp hậu quả, lôi kéo con giúp sức cho hành vi phạm tội của bản thân, chiếm đoạt tiền chi trả cho quyền lợi bảo hiểm khi phát sinh điều kiện bảo hiểm theo hợp đồng.

Do đó, cần phải xử lý nghiêm, để không những cải tạo, giáo dục chính bị cáo, đồng thời làm gương cho những người khác.

Tuy nhiên, bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, có nơi cư trú rõ ràng, hoàn cảnh gia đình khó khăn, bị cáo là lao động chính, hiện đang trực tiếp nuôi dưỡng 02 con trong độ tuổi học tập. Do vậy cần xem xét áp dụng Điều 36 Bộ luật Hình sự để xử phạt bằng hình phạt cải tạo không giam giữ đối với bị cáo là phù hợp.

[5] Về hình phạt bổ sung:

Xét thấy, hành vi gian lận trong kinh doanh bào hiểm của bị cáo nhằm mục đích vụ lợi, do đó ngoài hình phạt chính cần phạt bổ 4 sung bằng tiền đối với bị cáo là phù hợp với quy định tại khoản 4 Điều 213 Bộ luật Hình sự.

[6] Về khấu trừ thu nhập: Việc áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ, theo quy định tại Điều 36 Bộ luật Hình sự phải khấu trừ thu nhập, tuy nhiên bị cáo làm nghề lao động tự do, thu nhập không ổn định, hiện đang nuôi con trong độ tuổi học tập nên miễn áp dụng khấu trừ thu nhập cho bị cáo.

[7] Đối với Nguyễn Bảo H6, sinh ngày 10/02/2008 đã trực tiếp sử dụng điện thoại thông minh chỉnh sửa các giấy ra viện, giúp sức cho bị cáo Đ thực hiện trót lọt hành vi phạm tội.

Tuy nhiên, thời điểm H6 bắt đầu thực hiện hành vi đến ngày 09/02/2024, H6 chưa đủ 16 tuổi, chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự. Từ thời điểm 10/02/2024 cho đến ngày tội phạm bị phát hiện, H6 giúp sức cho bị cáo Đ chiếm đoạt của Công ty M số tiền bảo hiểm là 16.000.000 đồng chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Do vậy, không xem xét xử lý trách nhiệm hình sự đối với hành vi của H6 trong vụ án này là phù hợp.

[8] Về án phí, bị cáo phải nộp án phí hình sự sơ thẩm theo quy định.