Bản án 18/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
Khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, khoản 2 Điều 227, khoản 1 và khoản 3 Điều 228, Điều 238, Điều 266, Điều 271, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 ngày 25-6-2025 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại…
Nhận định của Tòa án
[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Theo khởi kiện đề ngày 01-12-2025, chị Đỗ Thị Thanh V yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn, tranh chấp nuôi con với anh Đỗ Cao P, các đương sự đều cư trú tại xã C, tỉnh Gia Lai. Căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35 (được sửa đổi, bổ sung theo khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 ngày 25-6-2025 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án) và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, đây là vụ án “Ly 3 hôn, tranh chấp nuôi con khi ly hôn” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 11 - Gia Lai. [1.2] Về việc xét xử vắng mặt tất cả các đương sự tai phiên tòa: Chị V có đơn xin xét xử vắng mặt, anh P đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt không có lý do lần thứ hai, không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.
Căn cứ vào khoản 2 Điều 227, khoản 1 và khoản 3 Điều 228, Điều 238 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt chị V và anh P tại phiên tòa.
[2] Về việc giải quyết vụ án: [2.1] Về quan hệ hôn nhân: Chị V và anh P đều trình bày anh chị tự nguyện đăng ký kết hôn theo Giấy chứng nhận kết hôn số 37/2006, quyển số 01 ngày 05-12-2006 của UBND xã D, huyện C, tỉnh Gia Lai (nay là UBND xã C, tỉnh Gia Lai). Việc kết hôn của anh chị đảm bảo về điều kiện kết hôn, được cơ quan có thẩm quyền đăng ký theo quy định tại Điều 9, Điều 11, Điều 12 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 nên quan hệ hôn nhân của anh chị là hợp pháp. [2.2] Về mâu thuẫn hôn nhân và nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn: Quá trình giải quyết vụ án, chị V trình bày vợ chồng bất đồng nghiêm trọng về quan điểm sống, không có tiếng nói chung trong các vấn đề về kinh tế, gia đình, không nói chuyện, không thống nhất được với nhau, anh P thường xuyên mắng chửi, xúc phạm chị tạo cho chị rất nhiều áp lực, căng thẳng. Hiện nay anh chị vẫn sống chung một nhà nhưng vợ chồng không còn nói chuyện, không chia sẻ với nhau, việc ai nấy làm. Mâu thuẫn của anh chị đã phát sinh từ lâu và diễn ra trong một thời gian dài… Anh P thừa nhận những mâu thuẫn như chị V trình bày và không có ý kiến phản đối, chỉ mong muốn vợ chồng hòa giải đoàn tụ vì việc bố mẹ ly hôn sẽ gây ảnh hưởng xấu đến tâm lý của các con. Mặc dù mong muốn vợ chồng hòa giải đoàn tụ nhưng anh P không có thiện chí trong việc hàn gắn tình cảm với chị V, chỉ đến Tòa án làm việc 01 lần vào ngày 17-3-2026 và cố tình không tham gia phiên tòa. Toà án đã nhiều lần liên hệ, giải thích để anh P biết hậu quả của việc không chấp hành quyền, nghĩa vụ tố tụng và việc ly hôn nhưng anh P vẫn để mặc cho hậu quả xảy ra.
Do đó, Hội đồng xét xử có căn cứ xác mâu thuẫn vợ chồng giữa chị V và anh P là có thật, anh chị đã vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng, làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được. Căn cứ Điều 19 và khoản 1 Điều 56 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, Điều 4 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16-5-2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình (sau đây gọi là Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP), Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị V về quan hệ hôn nhân, xử cho chị V được ly hôn anh P. 4 [2.3] Về nuôi con: Trong thời kỳ hôn nhân, chị V và anh P có ba con chung là cháu Đỗ Cao C, sinh ngày 28-3-2008; cháu Đỗ Diễm M, sinh ngày 19- 11-2009 và cháu Đỗ Diễm T, sinh ngày 05-6-2020. Cháu C hiện nay đã đủ 18 tuổi và tự lập nên Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết. Đối với các cháu M và T, chị V có nguyện vọng được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc cả hai con. Hội đồng xét xử xét thấy yêu cầu khởi kiện của chị V phù hợp với nguyện vọng của cháu M, cháu T còn nhỏ, lại là con gái nên việc giao cháu T cho chị V nuôi dưỡng, chăm sóc sẽ đảm bảo hơn về mọi mặt, nhất là sự phát triển tâm sinh lý trong quá trình trưởng thành của cháu. Anh P không có ý kiến, yêu cầu, không tranh chấp nuôi con với chị V.
Do đó, căn cứ vào khoản 2 Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Điều 6 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị V về việc nuôi con, giao hai con chung là cháu Đỗ Diễm M và Đỗ Diễm T cho chị V trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục sau khi ly hôn. [2.4] Chị V và anh P đều trình bày hiện nay chị V đang thai con chung thứ tư của anh chị. Tuy nhiên do con chung chưa sinh ra nên Tòa án không xem xét, giải quyết trong vụ án này. Tại khoản 1 Điều 88 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: “Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng. Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân”. Trường hợp các đương sự có tranh chấp về việc xác định cha, mẹ con hoặc quyền, nghĩa vụ nuôi con liên quan đến người con mà chị V đang mang thai thì có quyền khởi kiện vụ án dân sự khác để được Tòa án thụ lý, giải quyết theo quy định của pháp luật khi con chung đã sinh ra và còn sống. [2.5] Về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con: Chị V đã được giải thích về quyền, nghĩa vụ của cha, mẹ trong việc cấp dưỡng nuôi con nhưng không yêu cầu anh P phải cấp dưỡng nuôi con. Đây là quyền tự định đoạt của chị V nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.
Do đó, anh P không phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con trong vụ án này. [2.6] Về chia tài sản chung, nợ chung: Chị V và anh P đều không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết việc chia tài sản chung, nợ chung trong vụ án này. Trường hợp có tranh chấp về tài sản chung, nợ chung sau khi ly hôn, chị V và anh P có quyền khởi kiện vụ án dân sự khác để yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.
[3] Về án phí sơ thẩm: Chị V là nguyên đơn nên phải chịu án phí dân sự sơ thẩm về ly hôn theo quy định tại Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự. 5 Vì các lẽ trên,
Căn cứ vào:
Quyết định
Khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, khoản 2 Điều 227, khoản 1 và khoản 3 Điều 228, Điều 238, Điều 266, Điều 271, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 ngày 25-6-2025 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án; Điều 9, Điều 11, Điều 12 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; Điều 51, Điều 56, Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84, Điều 85, Điều 86 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Điều 4, Điều 6 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16-5-2024 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình; Điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30- 12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Khóa 14 quy định về mức thu, nộp, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Xử: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị Đỗ Thị Thanh V.
1. Về quan hệ hôn nhân: Chị Đỗ Thị Thanh V được ly hôn anh Đỗ Cao P. Giấy chứng nhận kết hôn số 37/2006, quyển số 01 ngày 05-12-2006 của UBND xã D, huyện C, tỉnh Gia Lai (nay là UBND xã C, tỉnh Gia Lai) hết hiệu lực kể từ ngày bản án này có hiệu lực pháp luật.
2. Về nuôi con: Giao hai con chung là Đỗ Diễm M, sinh ngày 19-11-2009 và Đỗ Diễm T, sinh ngày 05-6-2020 cho chị Đỗ Thị Thanh V trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục kể từ ngày 21-5-2026 cho đến khi thành niên, hoặc đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
3. Về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con: Anh Đỗ Cao P không phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con trong vụ án này. Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở. Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom con để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó. 6 Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức theo quy định của pháp luật, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con, việc cấp dưỡng nuôi con hoặc hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên.
4. Về chia tài sản chung, nợ chung: Không xem xét, giải quyết.
5. Về án phí sơ thẩm: Chị Đỗ Thị Thanh V chịu án phí dân sự sơ thẩm về ly hôn là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), được trừ vào số tiền tạm ứng án phí là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) đã nộp theo Biên lai số 0006489 ngày 15-12-2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai. Chị V đã nộp đủ án phí sơ thẩm.
6. Các đương sự vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết hợp lệ để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai xét xử theo thủ tục phúc thẩm. Trường hợ