Bản án 51/2026/HS-STBản án 51/2026/HS-ST

9 Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Tại phiên tòa, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến vụ án ông Cao Bá L1, bà Cao Thị M1, bà Nông Thị Thảo, ông Ngô Quang T, bà Nguyễn Thị T, ông Nguyễn Văn T3, bà Phạm Thị P, ông Phạm Văn H4, ông Phan Văn T4, bà Trần Thị T, bà Phạm Thị H Th2, bà Nguyễn Thị H5, bà Đồng Thị Thùy V đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt không có lý do và bà Nguyễn Hồng M2 có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Xét thấy lời khai của những người vắng mặt tại Cơ quan điều tra đã được làm rõ.

Do đó, căn cứ Điều 292, Điều 293 Bộ luật Tố tụng hình sự Hội đồng xét xử tiếp tục xét xử vụ án.

[2] Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Trong quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa không có ai có ý kiến, khiếu nại về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên.

Do đó, hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử thực hiện đều hợp pháp.

[3] Về trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa các bị cáo Mã Văn H, Nguyễn Minh T, Dương Thị I đã thừa nhận hành vi của mình. Xét lời khai của các bị cáo phù hợp với nhau, với người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến vụ án và các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa. Do vậy, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở để kết luận: Trong khoảng thời gian từ tháng 3/2025 đến tháng 7/2025, các bị cáo Mã Văn H, Nguyễn Minh T là những người giữ chức vụ quản lý tại Trạm Kiểm dịch động vật Hữu Lũng vì động cơ vụ lợi đã sử dụng chức vụ, quyền hạn của mình để yêu cầu các chủ phương tiện khi đi qua Trạm Kiểm dịch động vật Hữu Lũng phải nộp tiền hàng tháng với tổng số tiền là 145.500.000 đồng để quá trình kiểm tra giấy tờ và phun khử khuẩn được thực hiện nhanh hơn, không phải chờ đợi lâu. Cụ thể: Mã Văn H, Nguyễn Minh T đã thu của các chủ phương tiện từ tháng 03/2025 đến tháng 06/2025 là 115.500.000 đồng. Riêng Nguyễn Minh T tháng 7/2025 tiếp tục thu của các chủ phương tiện 30.000.000 đồng. Đối với Dương Thị I không có chức vụ, quyền hạn nhưng là người trực tiếp liên lạc, nhận tiền hàng tháng từ các chủ phương tiện và chuyển lại cho bị cáo Nguyễn Minh T để bị cáo Nguyễn Minh T chuyển cho bị cáo Mã Văn H. Hành vi của các bị cáo Mã Văn H, Nguyễn Minh T, Dương Thị I có đủ yếu tố cấu thành tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” quy định tại điểm b khoản 2 Điều 356 Bộ luật Hình sự. Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn truy tố các bị cáo là có căn cứ, đúng người, đúng pháp luật.

[4] Về tính chất hành vi phạm tội: Hành vi của các bị cáo là rất nghiêm trọng, xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước, gây mất niềm tin của nhân dân, đồng thời xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Các bị cáo là người có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự, hoàn toàn nhận thức được hành vi dựa vào chức vụ, quyền hạn để thu tiền hàng tháng của các chủ phương tiện nhằm tạo điều kiện trong quá trình kiểm tra giấy tờ và phun 10 khử khuẩn là gây thiệt hại đến quyền lợi ích hợp pháp của các chủ phương tiện nhưng vẫn cố ý thực hiện hành vi phạm tội. Các bị cáo Mã Văn H, Nguyễn Minh T không sử dụng số tiền thu được cho bản thân mà dùng để duy trì sinh hoạt và trả các chi phí hàng ngày của Trạm Kiểm dịch động vật Hữu Lũng. Hành vi của các bị cáo cần được xử lý theo quy định của pháp luật mới đảm bảo tính nghiêm minh đồng thời nhằm giáo dục, răn đe và phòng ngừa chung.

[5] Đây là vụ án hình sự mang tính chất đồng phạm giản đơn do các bị cáo cùng cố ý thực hiện tội phạm nên cùng phải chịu trách nhiệm hình sự do hành vi của mình đã gây ra. Bị cáo Mã Văn H là người khởi xướng, giữ vai trò là người điều hành trực tiếp, nảy sinh ý định thu thêm tiền từ các chủ phương tiện, nhận tiền nộp hàng tháng từ Nguyễn Minh T từ tháng 3 đến tháng 6/2025; bị cáo Nguyễn Minh T là người giúp sức, chủ động lên danh sách cùng số điện thoại của các chủ phương tiện để giao cho bị cáo Dương Thị I, nhận tiền nộp hàng tháng từ bị cáo Dương Thị I và tháng 7/2025 bị cáo trực tiếp thực hiện việc thu tiền nên hai bị cáo có vai trò ngang nhau; bị cáo Dương Thị I có vai trò là người giúp sức, hàng tháng liên hệ với các chủ xe để giục nộp tiền rồi chuyển lại cho bị cáo Nguyễn Minh T nên có vai trò thấp hơn.

[6] Về nhân thân: Các bị cáo Mã Văn H, Nguyễn Minh T, Dương Thị I đều có nhân thân tốt, không có tiền án tiền sự. Bị cáo Nguyễn Minh T đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính năm 2008 nhưng đã chấp hành xong mà không tái phạm nên được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính.

[7] Về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Đối với bị cáo Mã Văn H đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện khắc phục hậu quả, nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm b, s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Bản thân bị cáo được Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Lạng Sơn tặng thưởng 03 Giấy khen vì có thành tích tiêu biểu trong phong trào thi đua năm 2017, 2020, 2024, có bố đẻ là ông Mã Xuân H1 được Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn tặng Bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong phong trào quần chúng bảo vệ an ninh tổ quốc 5 năm 1991- 1995, được Ủy ban nhân dân huyện Chi Lăng (cũ) tặng giấy khen vì đã có nhiều thành tích trong phong trào Bảo vệ an ninh trật tự năm 1994, có ông nội là Mã Tiến Khon được tặng Huy chương kháng chiến hạng Nhì, có bà nội là Hoàng Thị Vèn được tặng Huân chương kháng chiến hạng Ba và hiện bị cáo đang nuôi 03 con nhỏ dưới 15 tuổi nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự; đối với bị cáo Nguyễn Minh T đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện khắc phục hậu quả, nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm b, s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Bản thân bị cáo được Công đoàn cơ sở Chi cục chăn nuôi và Thú y Lạng Sơn tặng giấy khen do có thành tích xuất sắc trong phong trào công nhân viên chức lao động và hoạt động công đoàn năm 2017, được Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Lạng Sơn tặng Giấy khen do có thành tích tiêu biểu trong phong trào thi đua năm 2018 và Ban Chấp hành Công đoàn ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam tặng Giấy khen do có thành tích xuất sắc trong phong trào công nhân viên chức lao động và hoạt động công đoàn năm 11 2013, có bổ đẻ là ông Nguyễn Xuân Y được tặng Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng, Huy chương vì sự nghiệp Nông nghiệp và phát triển nông thôn, có mẹ đẻ là bà Phạm Thị H1 được Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình tặng Bằng khen vì đã có thành tích tham gia trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự; đối với bị cáo Dương Thị I đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện khắc phục hậu quả, tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong việc phát hiện tội phạm nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm b, s, t khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Bản thân bị cáo được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn tặng giấy khen do đã có thành tích xuất sắc trong công tác ủng hộ và tặng quà tết Nhân ái Xuân Bính Ngọ cho các hộ nghèo khó khăn trên địa bàn xã Hữu Liên, có con trai là Vũ Quốc Trưởng được Chủ tịch nước công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng Huy chương chiến sĩ vẻ vang hạng Nhì năm 2014, bạng Ba năm 2011 và năm 2020, được Bộ trưởng Bộ Công an tặng Bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong đấu tranh phòng chống tội phạm góp phần giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, được Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn tặng Bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong đấu tranh phòng chống tội phạm góp phần giữ gìn an, trật tự trên địa bàn tỉnh nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

[8] Sau khi xem xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhân thân của các bị cáo, Hội đồng xét xử thấy: Các bị cáo Mã Văn H, Nguyễn Minh T, Dương Thị I có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự nên đủ điều kiện áp dụng quy định tại khoản 1 Điều 54 của Bộ luật Hình sự. Mặt khác, các bị cáo là người có nhân thân tốt, đã thật sự ăn năn hối cải, có khả năng tự cải tạo, có nơi cư trú rõ ràng, tính chất, mức độ phạm tội không lớn, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nên không cần thiết cách ly ra khỏi xã hội mà cho các bị cáo được hưởng chế định quy định tại Điều 65 của Bộ luật Hình sự và Điều 2 Nghị quyết số 03/VBHN-TANDTC, ngày 10/7/2025 của Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo cũng đủ tác dụng cải tạo, giáo dục các bị cáo trở thành công dân có ích cho xã hội và đấu tranh phòng ngừa tội phạm nói chung.

[9] Về hình phạt bổ sung: Xét cụ thể trường hợp của các bị cáo Mã Văn H, Nguyễn Minh T cần cấm đảm nhiệm chức vụ trong một thời gian nhất định. Ngoài ra, tại phiên tòa các bị cáo Mã Văn H, Nguyễn Minh T đều khẳng định có khả năng chấp hành hình phạt bổ sung là phạt tiền nên cần áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền theo quy định tại khoản 4 Điều 356 Bộ luật Hình sự. Đối với bị cáo Dương Thị I hiện là lao động tự do, thu nhập không ổn định và hiện là người cao tuổi nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

[10] Về trách nhiệm dân sự: Quá trình giải quyết vụ án 13 chủ phương tiện gồm ông Cao Bá L1, bà Cao Thị M1, bà Nông Thị Thảo, ông Ngô Quang T, bà Nguyễn Thị T, ông Nguyễn Văn T3, bà Phạm Thị P, ông Phạm Văn H4, ông Phan Văn T4, bà Trần Thị T, bà Phạm Thị H Th2, bà N 12 Thị H5, bà Đồng Thị Thùy V không ai có yêu cầu đề nghị về dân sự. Như vậy, các chủ sở hữu đã tự chấm dứt quyền sở hữu của mình, từ bỏ quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản qua lời khai tại Cơ quan điều tra.

Xét thấy, đây là sự tự nguyện của 13 chủ phương tiện, căn cứ Điều 239 Bộ luật Dân sự, Hội đồng xét xử ghi nhận vấn đề này.

[11] Về biện pháp tư pháp: Các bị cáo Mã Văn H, Nguyễn Minh T phải liên đới nộp vào ngân sách Nhà nước toàn bộ số tiền do phạm tội mà có là 115.500.000 đồng thu của các chủ phương tiện từ tháng 3/2025 đến tháng 6/2025. Bị cáo Nguyễn Minh T phải nộp vào ngân sách Nhà nước số tiền 30.000.000 đồng đã thu của các chủ phương tiện trong tháng 7/2025. Như vậy, số tiền bị cáo Mã Văn H phải nộp là 57.750.000 đồng, bị cáo Nguyễn Minh T phải nộp là 87.750.000 đồng. Hiện các bị cáo Mã Văn H và Nguyễn Minh T đều đã nộp đủ số tiền trên để khắc phục hậu quả tại Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn. Bị cáo Mã Văn H tự nguyện nộp ngân sách Nhà nước số tiền nộp thừa là 2.250.000 đồng; đối với số tiền 2.000.000 đồng bị cáo Dương Thị I nhận từ bị cáo Nguyễn Minh T đã làm rõ là tiền riêng của bị cáo Nguyễn Minh T đưa cho bị cáo Dương Thị I, không liên quan đến số tiền do phạm tội mà có. Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo Dương Thị I đều tự nguyện nộp lại số tiền này để khắc phục hậu quả tại Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn. Do đó đối với toàn bộ số tiền các bị cáo đã nộp vào ngân sách Nhà nước, Hội đồng xét xử sẽ ghi nhận vấn đề này.

[12] Về xử lý vật chứng: Đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 13 Promax màu đen bên trong có gắn 01 sim điện thoại thu giữ của Nguyễn Minh T và 01 điện thoại di động nhãn hiệu Samsung Galaxy A13, màu xanh của Dương Thị I là các vật chứng liên quan đến hành vi phạm tội nên cần tịch thu nộp ngân sách Nhà nước.

[13] Đối với số tiền 12.087.519 đồng trong tài khoản ngân hàng BIDV số 8860108601 của bị cáo Mã Văn H và số tiền 47.546.961 đồng trong tài khoản ngân hàng MBbank số 3893893893888 của bị cáo Nguyễn Minh T cần tiếp tục duy trì Lệnh phong tỏa tài khoản để đảm bảo thi hành án. Do số tiền trong tài khoản ngân hàng MBbank số 3893893893888 của bị cáo Nguyễn Minh T đã đủ để đảm bảo thi hành án nên cần hủy bỏ Lệnh phong tỏa tài khoản đối với số tiền 22.924.553 đồng trong tài khoản ngân hàng Agribank số 8400215014219 của bị cáo Nguyễn Minh T.

[14] Về các tình tiết khác liên quan đến vụ án: Đối với những viên chức công tác tại Trạm kiểm dịch gồm Lê H7, Vũ Nhất C1, Hà Văn Q1, Vương Văn V1, Phương Quốc H8 xác định quá trình các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội, các viên chức này không biết, không tham gia và không được hưởng lợi từ việc thu tiền của các chủ phương tiện nêu trên, nên không có căn cứ xem xét xử lý.

[15] Đối với Nguyễn Hồng M2 là chị gái của bị cáo Nguyễn Minh T. Quá trình điều tra xác định Nguyễn Hồng M2 được Nguyễn Minh T nhờ nhận tiền do Dương Thị I chuyển đến.

Tuy nhiên, Nguyễn Hồng M2 không được Nguyễn Minh T nói cho biết về nguồn gốc số tiền và không được hưởng lợi từ hành vi 13 phạm tội của các bị cáo, nên không có căn cứ xem xét xử lý.

[16] Đối với 13 chủ phương tiện gồm ông Cao Bá L1, bà Cao Thị M1, bà Nông Thị Thảo, ông Ngô Quang T, bà Nguyễn Thị T, ông Nguyễn Văn T3, bà Phạm Thị P, ông Phạm Văn H4, ông Phan Văn T4, bà Trần Thị T, bà Phạm Thị H Th2, bà Nguyễn Thị H5, bà Đồng Thị Thùy V: Quá trình điều tra các chủ phương tiện trình bày qua các tài xế khác biết việc nộp tiền nhiều hơn bình thường để được nhanh chóng qua Trạm Kiểm dịch khi kiểm tra giấy tờ và phun khử khuẩn là không đúng quy định nhưng do lo sợ việc vận chuyển gia cầm qua Trạm kiểm dịch bị kéo dài, ảnh hưởng kinh tế, đồng thời nếu không đóng tiền như các phương tiện khác thì việc vận chuyển sẽ bị gây khó khăn, nên đã thực hiện việc nộp tiền khi Dương Thị I liên lạc. Khi hành vi phạm tội của các bị cáo bị phát hiện, các chủ phương tiện đã khai báo toàn bộ sự việc và cung cấp các thông tin liên quan để giải quyết vụ án. Do đó không có căn cứ xem xét xử lý hành vi của những người này.

[17] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Lạng Sơn và người bào chữa cho bị cáo Dương Thị I đề nghị nào có căn cứ và phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử thì được chấp nhận, đề nghị nào không có căn cứ thì không được chấp nhận.

[18] Về án phí: Các bị cáo bị kết án nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm là 200.000 đồng để nộp ngân sách Nhà nước, theo quy định tại khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

[19] Các bị cáo, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến vụ án có quyền kháng cáo Bản án trong thời hạn luật định theo quy định tại khoản 1 Điều 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự.