Bản án 62/2026/HS-STBản án 62/2026/HS-ST
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1.1. Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 201; các điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65 của Bộ luật Hình sự, xử phạt: Bị cáo Phan Mạnh N 01 (một) năm 07 (bẩy) tháng tù về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 03 (ba) năm 02 (hai) tháng tính từ ngày tuyên án sơ thẩm 28/5/2026. Giao bị cáo Phan Mạnh N cho Ủy ban nhân dân xã B, tỉnh Bắc Ninh giám sát, giáo dục…
Nhận định của Tòa án
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1]. Về tố tụng: Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh B, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Bắc Ninh, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp. Tại phiên tòa, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Nguyễn Đức D và anh Bùi Văn N2 vắng mặt nhưng đã có lời khai lưu trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử căn cứ quy định tại Điều 292 của Bộ luật tố tụng hình sự xét xử vắng mặt những người trên.
[2]. Về tội danh: Lời khai của bị cáo tại Cơ quan Điều tra cũng như tại phiên tòa đều thừa nhận: Từ năm 2023, Phan Mạnh N lợi dụng việc cho người khác vay tiền để thực hiện hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự với mức lãi suất từ 3.000 đồng/1 triệu/1 ngày đến 10.000 đồng/1 triệu/1 ngày, mức lãi suất là 109,5%/năm đến 401,5%/năm, gấp từ 5,48 đến 18,25 lần so với mức lãi suất quy định, thu lợi bất chính tổng số tiền 188.397.534 đồng. Những người vay tiền, số tiền vay từng lần như sau: 8 - Từ ngày 22/8/2023 đến ngày 14/4/2025, Phan Mạnh N cho anh Nguyễn Đức D vay tiền 22 lần với tổng số tiền 335.000.000 đồng, mức lãi suất từ 4.000 đồng/1 triệu/ngày đến 10.000 đồng/1 triệu/ngày, thu lợi bất chính tổng số tiền 162.650.959 đồng. N liên lạc với anh D qua tài khoản zalo, sử dụng tài khoản ngân hàng M1 chuyển và nhận tiền với tài khoản ngân hàng V2 số 103876030928 của anh D, - Từ ngày 24/12/2023 đến ngày 09/12/2024, Nam cho anh Bùi Văn N2, vay tiền 04 lần với tổng số tiền 350.000.000 đồng, mức lãi suất 3.000 đồng/1 triệu/ 1 ngày, thu lợi bất chính số tiền 25.746.575 đồng, việc vay tiền được giao dịch trực tiếp. [3.2]. Về nhân thân: Bị cáo đã bị xử phạt vi phạm hành chính, tính đến ngày thực hiện hành vi phạm tội đã được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính. [3.3]. Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng. [3.4]. Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; quá trình điều tra, truy tố bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự “Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng” và “Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải”. Bị cáo đã bồi thường khắc phục hậu quả trả cho anh Nguyễn Đức D và anh Bùi Văn N2 số tiền thu lợi bất chính nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ “Người phạm tội tự nguyện bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả”. Ngoài ra, bị cáo đầu thú về hành vi phạm tội của mình nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự “đầu thú”. Do vậy bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự. Từ các tình tiết nêu trên, Hội đồng xét xử nhận định: Bị cáo có nhân thân xấu, đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng đến nay đã quá thời hạn bị coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính, bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự (trong đó có 3 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự), có nơi cư trú rõ ràng, có khả năng tự cải tạo. Hơn nữa, xét hoàn cảnh của bị cáo, thấy: Bản thân bị cáo bị tai nạn giao thông, bị chấn thương sọ não ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và khả năng lao động, hiện bị cáo là lao động chính trong gia đình, bố bị cáo bị liệt vận động, cần có người chăm sóc thường xuyên, mẹ bị cáo đã già, không còn khả năng lao động. Hội đồng xét xử xét thấy bị cáo có đủ các điều kiện được hưởng án treo theo quy định tại Điều 2 Văn bản hợp nhất số 03/2025/VBHN-TANDTC ngày 10/7/2025 của Tòa án nhân dân tối cao. Việc cho bị cáo được hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội, không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội cũng tạo điều kiện cho bị cáo hồi phục sức khỏe và có điều kiện chăm sóc cha 9 mẹ, đồng thời thể hiện sự khoan hồng của pháp luật, do đó không cần phải bắt bị cáo phải chấp hành hình phạt tù.
[4]. Về hình phạt bổ sung: Bị cáo không có tài sản riêng gì có giá trị, không có thu nhập ổn định, bản thân từng bị tai nạn giảm sút khả năng lao động nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.
[5]. Về xử lý vật chứng và các biện pháp tư pháp: - Đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 16 Pro Max, màu vàng, số IMEI: 357294187157332, gắn sim số 0982.278.768, cũ đã qua sử dụng là của Phan Mạnh N, không liên quan đến hành vi phạm tội nên cần trả lại cho bị cáo theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 106 của Bộ luật tố tụng hình sự nhưng tạm giữ để đảm bảo thi hành án. - Đối với số tiền gốc 685.000.000 đồng là tiền của bị cáo bỏ ra để cho anh Bùi Văn N2 và anh Nguyễn Đức D vay là công cụ phương tiện phạm tội và số tiền lãi hợp pháp là 23.174.795 đồng bị cáo đã thu của những người vay là tiền thu lời bất chính nên truy thu để sung quỹ Nhà nước theo quy định điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự. - Đối với chiếc điện thoại di động OPPO N2 dùng để giao dịch chuyển và nhận tiền cho vay lãi nặng hiện đã mất, cơ quan điều tra đã truy tìm nhưng không có kết quả.
[6]. Các vấn đề khác: - Đối với việc thu giữ 08 quả pháo nổ (nặng 0,2kg) trong quá trình khám xét chỗ ở của Phan Mạnh N. Quá trình điều tra xác định, khoảng tháng 12/2025, N nhặt được 08 quả pháo trên đường đi. Sau đó, N cất giấu tại nhà ở với mục đích để sử dụng vào dịp Tết nguyên đán Bính Ngọ 2026. Cơ quan điều tra đã tiến hành xác minh nhân thân xác định N không có tiền án, tiền sự về hành vi trên cho nên hành vi không cấu thành tội phạm.
Tuy nhiên, hành vi của N đã vi phạm ngày 26/8/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Cơ quan điều tra chuyển tài liệu đến Phòng C Công an tỉnh B để xử phạt vi phạm hành chính theo quy định. Ngày 06/3/2025, Phòng C Công an tỉnh B đã ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, phạt tiền 1.500.000 đồng là đúng quy định của pháp luật (N đã nộp phạt). - Tại Cơ quan điều tra, anh Nguyễn Đức D và anh Bùi Văn N2 trình bày lời khai về việc Phan Mạnh N cho vay với lãi suất cao. Kết quả, lời khai của anh D và anh Bùi Văn N2 như nội dung Phan Mạnh N đã trình bày. Số tiền mà anh D và anh Bùi Văn N2 vay của Phan Mạnh N với mục đích kinh doanh hợp pháp nên Cơ quan điều tra không tiến hành xử lý đối với số tiền này là đúng quy định. - Đối với những người vay tiền của Phan Mạnh N gồm: Hoàng Sỹ T, Nguyễn Mạnh T1, Lương Duy Đ, Giáp Thị Y và Nguyễn Mạnh K, Cơ quan điều tra đã tiến hành lấy lời khai của những người này, xác định những người này có 10 mối quan hệ thân quen với Phan Mạnh N nên được Nam cho vay tiền nhưng không tính lãi suất.
Do đó, không xem xét xử lý Phan Mạnh N đối với các khoản vay này.
[7]. Về án phí: Bị cáo bị kết án nên phải chịu án phí theo quy định tại khoản 2 Điều 135, khoản 2 Điều 136 BLTTHS, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326 ngày 30/12/2016.
[8]. Quyền kháng cáo: Bị cáo, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo theo quy định Điều 331, Điều 333 của Bộ luật tố tụng hình sự. Vì các lẽ trên,
[1]. Về Điều luật áp dụng, tội danh và hình phạt:
Quyết định
1.1. Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 201; các điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65 của Bộ luật Hình sự, xử phạt: Bị cáo Phan Mạnh N 01 (một) năm 07 (bẩy) tháng tù về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 03 (ba) năm 02 (hai) tháng tính từ ngày tuyên án sơ thẩm 28/5/2026. Giao bị cáo Phan Mạnh N cho Ủy ban nhân dân xã B, tỉnh Bắc Ninh giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Trường hợp bị cáo thay đổi nơi cư trú thì áp dụng quy định tại khoản 3 Điều 92 của Luật Thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách nếu người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật thi hành án hình sự từ 02 (hai) lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.
2. Về vật chứng và biện pháp tư pháp: Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: - Truy thu buộc bị cáo Phan Mạnh N nộp ngân sách Nhà nước tổng số tiền là 708.174.795 đồng (Bẩy trăm linh tám triệu một trăm bẩy mươi tư nghìn chín trăm bẩy mươi lăm đồng). - Trả lại bị cáo Phan Mạnh N 01 (một) điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 16 Pro Max, màu vàng, số IMEI: 357294187157332, gắn sim số 0982.278.768, cũ đã qua sử dụng nhưng tạm giữ để đảm bảo thi hành án.
[3]. Về án phí: Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 135, khoản 2 Điều 136 của Bộ luật tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23 của Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án: Bị cáo Phan Mạnh N phải chịu 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.
[4]. Về quyền kháng cáo: Căn cứ Điều 331, Điều 333 của Bộ luật tố tụng hình sự: Bị cáo có mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo 11 bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được tống đạt hoặc niêm yết bản án. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2- Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6; 7, 7a, 7b và 9 - Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 - Luật thi hành án dân sự. TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa