Bản án 272/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản

[1]. Về tố tụng: [1.1]. Về quan hệ pháp luật: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết công nhận “Giấy thỏa thuận cho đất ngày 20/04/2000” giữa ông Hoàng Thế V và bà Huỳnh Thị Q là hợp pháp. Đồng thời, công nhận cho ông Hoàng Thế V là chủ sử dụng hợp pháp đối với phần diện tích đất 84,9m2 theo đo đạc thực tế là một phần theo giấy chứng nhận QSDĐ số 2217/QSDĐ-ĐH do UBND huyện D cấp cho hộ bà 4 Huỳnh Thị Q vào ngày 25/02/2000. Do đó Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật là “Tranh chấp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất” đây là loại tranh chấp được quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng Dân sự. [1.2] Về thẩm quyền giải quyết: Phần đất theo hợp đồng tặng cho tọa lạc tại phường Đ, Thành phố Hồ Chí Minh và bị đơn bà Huỳnh Thị Q có địa chỉ tại phường Đ, Thành phố Hồ Chí Minh. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 16 – Thành phố Hồ Chí Minh. [1.3] Về nội dung bổ sung yêu cầu Tòa án tuyên công nhận cho ông Hoàng Thế V được quyền liên hệ cơ quan có thẩm quyền nhận tiền bồi thường, tái định cư khi Nhà nước thu hồi, giải tỏa đền bù đối với phần đất và tài sản trên đất theo giấy thỏa thuận cho đất ngày 20/04/2000 giữa bà Huỳnh Thị Q và ông Hoàng Thế V. Xét, việc nhận tiền bồi thường, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là quyền của chủ sử dụng đất hợp pháp.

Do đó, yêu cầu này không xem là vượt quá yêu cầu khởi kiện ban đầu của nguyên đơn. Hội đồng xét xử sẽ xem xét khi giải quyết khi xem xét yêu cầu công nhận “Giấy thỏa thuận cho đất ngày 20/04/2000” giữa ông Hoàng Thế V và bà Huỳnh Thị Q. [1.4] Đối với nội dung rút một phần yêu cầu công nhận phần nhà cấp 4 gắn liền diện tích đất. Xét, việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là tự nguyện và phù hợp quy định pháp luật. Căn cứ Điều 5 và Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với nội dung rút một phần yêu cầu công nhận phần nhà cấp 4 gắn liền diện tích đất.

[2] Về nội dung tranh chấp: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết công nhận “Giấy thỏa thuận cho đất ngày 20/04/2000” giữa ông Hoàng Thế V và bà Huỳnh Thị Q là hợp pháp. Công nhận cho ông Hoàng Thế V là chủ sử dụng hợp pháp đối với phần diện tích đất theo đo đạc thực tế 84,9m2 là một phần theo giấy chứng nhận QSDĐ số 2217/QSDĐ-ĐH do UBND huyện D cấp cho hộ bà Huỳnh Thị Q vào ngày 25/02/2000. [2.1]. Về tính hợp pháp của giấy thỏa thuận cho đất ngày 20/4/2000 giữa bà Huỳnh Thị Q và ông Hoàng Thế V: [2.1.1] Xét về chủ thể xác lập giao dịch: Ngày 20/4/2000, bà Q lập giấy thỏa thuận cho đất cho ông V khi ông V chưa đủ 18 tuổi (ông V sinh ngày 25/6/1982). Căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự năm 1995 quy định: “…Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi khi xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch nhằm phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi…”. Tại thỏa thuận này, bên cho đất là bà Q và bên nhận đất là ông V mà không có người đại diện theo pháp luật của ông V đồng ý. Như vậy, việc bà Q thỏa thuận cho đất cho ông V khi ông V chưa có đủ năng lực hành vi dân sự là vi phạm pháp luật. [2.1.2] Xét đối tượng theo giấy thỏa thuận: Ngày 25/02/2000 hộ bà Huỳnh Thị Q được Ủy ban nhân dân huyện D, tỉnh Bình Dương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 2217/QSDĐ-ĐH đối với phần đất thuộc thửa số 121, 124, tờ bản đồ số 10, đất tọa lạc tại xã Đ, huyện D. Ngày 20/4/2000 bà Q lập giấy tay thỏa thuận cho ông V một phần đất gắn liền nhà. Căn cứ khoản 2 Điều 75 Luật đất đai năm 1993 và 5 khoản 1 Điều 709 Bộ luật dân sự năm 1995 quy định: “…Việc chuyển nhượng phải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép…” và nghĩa vụ của bên chuyển quyền sử dụng đất “…Xin phép chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về đất đai…”. Như vậy, việc bà Q lập giấy thỏa thuận cho đất cho ông V nhưng không xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền và không được cơ quan có thẩm quyền chấp nhận. Ngoài ra, tại thời điểm cho đất bà Q biết được phần đất của mình đã bị quy hoạch để thực hiện dự án Đại học Q nhưng vẫn thực hiện việc tặng cho.

Do đó, việc thỏa thuận cho đất ngày 20/4/2000 giữa bà Q và ông V là hành vi vi phạm điều cấm của pháp luật. [2.2.3] Xét về hình thức của việc tặng cho: Căn cứ Điều 707 Bộ luật dân sự năm 1995 quy định: “Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản”. Ngoài ra, tại Điều 696 Bộ luật dân sự năm 1995 quy định: “Việc chuyển quyền sử dụng đất có hiệu lực kể từ thời điểm được đăng ký quyền sử dụng đất tại Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền”. Bên cạnh đó, Điều 712 Bộ luật dân sự năm 1995 quy định: Nghĩa vụ của bên nhận quyền sử dụng đất “…Đăng ký quyền sử dụng đất tại Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định tại Điều 707 của Bộ luật này…”. Như vậy, việc thỏa thuận cho đất ngày 20/4/2000 giữa bà Q và ông V không đảm bảo về mặt hình thức, không được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, không được đăng ký tại Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về đất đai.

Từ những phân tích trên, căn cứ Điều 131, Điều 697 Bộ luật dân sự năm 1995 thỏa thuận cho đất ngày 20/4/2000 giữa bà Huỳnh Thị Q và ông Hoàng Thế V là vô hiệu. Giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu: Căn cứ Điều 146 Bộ luật dân sự năm 1995 quy định: “…Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên từ thời điểm xác lập. Khi giao dịch dân sự vô hiệu, thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường…”. Xét, lỗi làm cho thỏa thuận cho đất ngày 20/4/2000 giữa bà Q và ông V vô hiệu là như nhau và ông V không cung cấp chứng cứ yêu cầu bồi thường nên không có cơ sở để Hội đồng xét xử xem xét. [2.2]. Đối với yêu cầu công nhận cho ông Hoàng Thế V phần diện tích đất theo đo đạc thực tế 84,9m2 thuộc một phần theo giấy chứng nhận QSDĐ số 2217/QSDĐ- ĐH do UBND huyện D cấp và yêu cầu được nhận tiền đền bù, giải tỏa: Xét, như đã phân tích trên, do thỏa thuận cho đất ngày 20/4/2000 giữa ông Hoàng Thế V và bà Huỳnh Thị Q là vô hiệu nên không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên tại thời điểm xác lập thỏa thuận.

Vì vậy, không có căn cứ công nhận cho ông Hoàng Thế V diện tích đất theo đo đạc thực tế 84,9m2 thuộc một phần theo giấy chứng nhận QSDĐ số 2217/QSDĐ-ĐH do UBND huyện D cấp cho hộ bà Huỳnh Thị Q và không có cơ sở để ông V nhận tiền đền bù, giải tỏa. Từ những nhận định trên, xét thấy không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[3] Về quan điểm phát biểu nội dung giải quyết vụ án của đại diện Viện kiểm sát là có cơ sở nên Hội đồng xét xử chấp nhận. 6

[4] Chi phí tố tụng: Do yêu cầu của nguyên đơn không được chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu theo quy định.

[5] Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn phải chịu theo quy định.