Bản án 679/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Đ bà C trong hạn luật định và đúng trình tự thủ tục mà Bộ luật tố tụng dân sự quy định nên Hội đồng xét xử chấp nhận xem xét lại bản án sơ thẩm theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét nội dung kháng cáo; Hội đồng xét xử thấy: Căn cứ hồ sơ quản lý đất đai; Hồ sơ cấp giấy CNQSDĐ và sơ đồ vị trí đất tranh chấp thể hiện: Diện tích đất tranh chấp đo thực tế là: 172,3 m2 lập ngày 20/3/2026; tọa lạc tại xã P, huyện Đ (nay là ấp T, xã P, TP .); Diện tích đất tranh chấp 172,3m2 ở thửa đất số 37(cũ 53), tờ bản đồ 68 (cũ 31) đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai xác nhận QSD đất trên trang 4 Giấy chứng nhận số AĐ 926194 ngày 27/02/2006 cho ông Phạm Văn D và bà Chiêm Thị Mỹ L. Nguyên đơn ông Đ bà C chỉ cho rằng: phần diện tích đất tranh chấp hiện nay nguyên đơn đang sử dụng có nguồn gốc là do mẹ cho và đã sử dụng từ năm 1999 đến nay và phần đất này nằm chiếm hết mặt tiền nhà của vợ chồng ông Đ bà C đang ở hiện nay, Tuy nhiên ông Đ bà C không cung cấp được tài liệu chứng cứ là chủ sử dụng thửa đất đang tranh chấp. Nguồn gốc thửa đất số 37, tờ bản đồ 68 trước đây là của ông Nguyễn Văn B, bà Hồ Thị M khai phá sử dụng từ năm 1946 và để lại cho bà Nguyễn Thị H (Mẹ của ông Đ) sử dụng. Năm 2006 bà Nguyễn Thị H đã được cấp giấy chứng nhận đối số AĐ 926194 đối với thửa đất này. Sau đó bà H đã chuyển nhượng sang cho ông Nguyễn Văn V và bà Nguyễn Thị Tuyết N1. Ông V bà N1 đã chuyển nhượng sang ông Huỳnh Minh K 4 và bà Lê Thị B1. Ngày 21/3/2014 ông K bà B1 chuyển nhượng cho ông Phạm Văn D, bà Chiêm Thị Mỹ L và đã được xác nhận sang tên tại trang 4 Giấy chứng nhận số AĐ 926194 ngày 27/02/2006. Ông Đ bà C là chủ sử dụng thửa đất số 549, tờ bản đồ 31, có diện tích 940,9 m2 tại ấp T, xã P, huyện Đ đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 024079 ngày 3/6/2013. Thửa đất số 549 mà ông Đ bà C đang sử dụng tiếp giáp với thửa đất số 37, tờ bản đồ 68 (thửa cũ 53, tờ bản đồ cũ 31), trong đó có một phần diện tích 172,3 m2 đang tranh chấp (thuộc thửa 37) đã cấp trong giấy chứng nhận số AĐ 926194 ngày 27/02/2006 cho ông D bà L. Ông Đ, bà C cho rằng: thửa đất số 37, tờ bản đồ 68 là của mẹ ông Đ là bà Nguyễn Thị H để lại cho vợ chồng ông Đ bà C. Tuy nhiên ông Đ bà C không có tài liệu chứng cứ chứng minh mẹ ông Đ (bà H) đã cho vợ chồng ông Đ bà C thửa đất này. Ông Đ thừa nhận: mẹ ông Đ (bà H) cho ông Đ thửa đất số 549, tờ bản đồ 31 và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 024079 ngày 3/6/2013. Ông D bà L đã nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất và đã được công nhận trên trang 4 Giấy chứng nhận số AĐ 926194 ngày 27/02/2006, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là hợp pháp theo đúng quy định tại Điều 388, 389, 401, 402, 405 Bộ luật Dân sự năm 2005, Điều 49, 105, 106 Luật Đất đai năm 2003, Điều 148 Nghị định số 181 ngày 29/10/2004. Mặc khác bà L, ông D không thuộc trường hợp xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, nên không phải là người đang sử dụng đất mới được cấp giấy CNQSDĐ, ông D bà L là người nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất có nguồn gốc của ông Nguyễn Văn B, bà Hồ Thị M khai phá sử dụng từ năm 1946 và để lại cho bà H (Mẹ của ông Đ). Tuy nhiên khi cấp giấy CNQSD đất, cơ quan có thẩm quyền không chừa lối đi từ nhà ra đường cho ông Đ bà L là không phù hợp với thực tế và quy định của pháp luật (vì đây là lối đi có từ trước đến nay và không còn lối đi nào khác đi ra đường giao thông) theo Điều 254 Bộ luật dân sự; Do đó cần phải để lại lối đi này cho gia đình ông Đ, bà C. Lối đi có diện tích 25,7m2 có các điểm tọa độ 22, 22a, 23a, 27a, 27, 24, 23, 22 theo sơ đồ vị trí đất tranh chấp đã lập ngày 20/3/2026. Căn cứ Điều 254, 257 Bộ luật dân sự ( Quyền về lối đi qua và quyền hưởng dụng) thì ông Đ bà C được sử dụng diện tích 25,7m2 làm lối đi. Ông Đ bà C có nghĩa vụ trả lại giá trị bằng tiền đối với lối đi này, theo định giá đất có giá trị: 968.000.000 đồng : 172,3 m2 = 5.618.108 đồng/m2 x 25,7m2 = 144.385.374 đồng. Do đó có căn cứ để chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo và yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn Đ, bà Lê Thị Thu C.

Từ những phân tích như trên, Căn cứ Điều 388, 389, 401, 402, 405 Bộ luật Dân sự năm 2005; Điều 254, 257 Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 49, 105, 106 Luật Đất đai năm 2003; Điều 95, 97, 98, 99, 100, 166, 167, 203 Luật Đất đai năm 2013, 5 Điều 148 Nghị định số 181 ngày 29/10/2004, có cơ sở chấp nhận một phần yêu cầu của ông Đ bà C. Tòa án cấp sơ thẩm tuyên xử bác toàn bộ yêu cầu của ông Đ bà C là chưa đúng với thực tế hiện tại nơi sinh sống của người dân và chưa phù hợp với quy định của pháp luật. Nên cần phải sửa bản án sơ thẩm (do lỗi khách quan).

[3] Về Chi phí thẩm định, đo vẽ, định giá, sao lục hồ sơ: Căn cứ Điều 147, 165 Bộ luật tố tụng dân sự. +Chi phí ở cấp sơ thẩm: Chi phí hết số tiền 4.925. 934 đồng nguyên đơn phải chịu và đã nộp đủ. + Chi phí ở cấp phúc thẩm: Chi phí 3 lần hết 30.000.000 đồng; Nguyên đơn, bị đơn mỗi bên chịu ½ ; Nguyên đơn đã nộp tạm ứng trước, nên bị đơn phải trả cho nguyên đơn 15.000.000 đồng.

[4] Về án phí dân sự sơ phúc thẩm: Căn cứ Điều 26, 27, 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về án phí lệ phí tòa án. +Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện được chấp nhận một phần, nên ông Lê Văn Đ, bà Lê Thị Thu C phải chịu án phí 300.000 đồng + (144.385.374 đồng x 5%) = 7.519.268 đồng, nhưng được khấu trừ tiền tạm ứng án phí đã nộp 14.000.000 đồng theo biên lai thu tạm ứng án phí số 0004821 ngày 22/3/2024 của Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Đất Đỏ. Ông Đ bà C được hoàn trả lại 6.480.732 đồng. Bà L phải nộp 300.000 đồng. + Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận một phần nên người kháng cáo không phải chịu án phí và được nhận lại tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng.

Từ những phân tích và nhận định trên, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ, chấp nhận một phần kháng cáo, sửa bản án sơ thẩm.