Bản án 90/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1]. Về tố tụng: [1.1]. Đơn kháng cáo của bà Hàn Thị L được làm trong thời hạn pháp luật quy định và đúng hình thức, nội dung theo quy định tại các Điều 272, 273, 276 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được chấp nhận xem xét theo thủ tục phúc thẩm. [1.2]. Về phạm vi xét xử phúc thẩm: bà Hàn Thị L kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Do đó, căn cứ vào Điều 293 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét lại bản án sơ thẩm theo nội dung đơn kháng cáo của người kháng cáo. [1.3]. Về yêu cầu của bà L đề nghị Hội đồng xét xử xuống xem xét tại chỗ tài sản tranh chấp và cắm mốc giới cụ thể cho gia đình bà L. Hội đồng xét xử xét thấy cấp sơ thẩm đã thẩm định cụ thể chi tiết, sơ đồ kèm theo đã thể hiện tọa độ các mốc giới. Mặt khác, bà L có đơn đề nghị gửi cấp phúc thẩm kèm theo 7 ảnh chụp ranh giới giữa hai thửa đất đã được xem xét công khai tại phiên tòa phúc thẩm nên không cần thiết phải xem xét thẩm định tại chỗ lại theo yêu cầu của bà L.

[2]. Về nội dung kháng cáo: [2.1] Các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã xác định: Nguồn gốc thửa đất thửa đất số 29, tờ bản đồ số PL03, diện tích 185 m2 đất tại Thôn P, xã T, tỉnh Ninh Bình là do ông Phạm Văn B, bà Hàn Thị L mua của Hợp tác xã năm 1998. Thửa đất đã được cấp GCNQSDĐ số: AE 651858 ngày 14/9/2006, mang tên hộ ông Phạm Văn B, bà Hàn Thị L diện tích 185 m2 đất ONT. Hiện tại gia đình ông B, bà L đang quản lý sử dụng. Nguồn gốc thửa đất số 28, tờ bản đồ số PL03, diện tích 147m2 đất tại Thôn P, xã T, tỉnh Ninh Bình là của ông Phạm Văn Đ và bà Phạm Thị T2. Ông Đ và T2 tặng cho riêng ông T. Vợ chồng ông T sử dụng thửa đất từ năm 2010 đến nay. 7 Năm 2017, ông T làm thủ tục sang tên thửa đất, đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh H cấp GCNQSDĐ số: CI 148860 ngày 22/6/2017 mang tên ông Phạm Văn T. Khi làm thủ tục sang tên có sự thay đổi về diện tích đất (từ 147m2 xuống còn 144,0m). Theo GCNQSDĐ, ông T được sử dụng riêng 144,0m2 đất ở tại nông Thôn, thuộc thửa đất số 28, tờ bản đồ số PL3. Tại biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 08 tháng 5 năm 2025 (BL97) xác định: gia đình bà L đang sử dụng thửa đất số 29 có diện tích là 157,5 m2 (thiếu so với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 0,5mgia đình ông T đang sử dụng thửa đất số 28 có diện tích là 140m2 (thiếu so với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 4,0m), phần đất tranh chấp được xác định là diện tích được giới hạn bởi các điểm mốc số 2, số C, số 4, số 9 và số 10 (theo sơ đồ kèm theo biên bản thẩm định). Tại văn bản số 45/CNVPĐKĐĐTL ngày 20/01/2026 đã xác định: Ranh giới hiện trạng sử dụng đất của thửa đất số 28 lấn sang ranh giới theo GCNQSDĐ đã cấp của thửa đất

29. Tổng diện tích chồng lấn tọa độ giữa hai thửa đất trên theo ranh giới đã cấp GCNQSDĐ là 05m (BL168). Tài sản trên diện tích đất ông T sử dụng lấn sang ranh giới theo GCNQSDĐ đã cấp của thửa đất 29 là phần xây bếp của gia đình ông T. Gia đình bà L không có tài sản gì trên phần đất này. [2.2] Các đương sự đều thừa nhận: gia đình ông B, bà L và gia đình ông T, bà H sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp từ khi sử dụng đất đến năm 2024. Khi các gia đình xây dựng các công trình trên đất thì hai bên gia đình không ai có ý kiến gì. Năm 2024, gia đình bà L đi đo lại đất phát hiện diện tích sử dụng thiếu so với diện tích đã được cấp GCNQSDĐ mới thì phát sinh tranh chấp. [2.3] Bà L thừa nhận sau khi mua đất của Hợp tác xã, gia đình bà L đã được cắm cọc xác định mốc giới. Khi bà L sử dụng thửa đất, gia đình bà L đã xây tường bao xung quanh thửa đất. Khi đó thửa đất nhà ông Đ chưa sử dụng hai bên không xảy ra tranh chấp. Bà L cho rằng khi xây trường bao gia đình nhà bà L xây không hết diện tích đất mà để lại khoảng 20cm dọc theo ranh giới đất với nhà ông Đ.

Tuy nhiên, bà L không cung cấp được chứng cứ xác định việc gia đình bà L để lại khoảng 20cm dọc theo ranh giới đất với nhà ông Đ. Sau khi gia đình ông T sử dụng thửa đất số 28, xây dựng nhà và các công trình trên đất các gia đình đều thống nhất ranh giới sử dụng đất giữa hai gia đình theo hiện trạng sử dụng đất không có tranh chấp đến năm 2024.

Do đó, không có cơ sở xác định gia đình ông T lấn sang thửa đất nhà bà L đang sử dụng. [2.4]

Căn cứ vào hiện trạng sử dụng đất của thửa đất số 28 và thửa đất số 29, Bản án sơ thẩm đã xác định ranh giới giữa hai thửa đất 28 và thửa đất 29 theo hiện trạng sử dụng của hai thửa đất là phù hợp ranh giới được các bên thừa nhận trước 8 khi xảy ra tranh chấp, đảm bảo đúng quy định tại Điều 175 Bộ luật Dân sự năm 2015 và Điều 135 Luật Đất đai năm 2024. [2.5] Khoản 6 Điều 135 Luật Đất đai năm 2024 quy định “…6. Trường hợp có sự chênh lệch diện tích giữa số liệu đo đạc thực tế với số liệu ghi trên giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật này hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp mà ranh giới thửa đất đang sử dụng không thay đổi so với ranh giới thửa đất tại thời điểm có giấy tờ về quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp, không có tranh chấp với những người sử dụng đất liền kề thì khi cấp hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, diện tích đất được xác định theo số liệu đo đạc thực tế.…”.

Do đó, Bản án sơ thẩm xác định theo ranh giới giữa hai thửa đất số 28 và thửa đất số 29 theo ranh giới sử dụng đất thực tế của hai gia đình đang sử dụng là có cơ sở, đúng quy định của pháp luật. [2.6] Sau khi có kết quả thẩm định tại chỗ, ông T đã nhất trí với kết quả đo đạc theo sơ đồ kèm theo biên bản thẩm định tại chỗ ngày 08 tháng 5 năm 2025. Diện tích chồng lấn tọa độ giữa hai thửa đất trên theo ranh giới đã cấp GCNQSDĐ là 05m2, ông T nhất trí gia đình ông T sử dụng diện tích đất theo trạng sử dụng đất (thiếu 04m2 so với diện tích đã được cấp GCNQSDĐ). Ông T đề nghị giữ nguyên hiện trạng thửa đất. Các công trình trên phần đất lấn sang ranh giới đã cấp GCNQSDĐ của thửa đất số 29, ông T sẽ có trách nhiệm thanh toán bằng tiền (theo kết quả định giá của Hội đồng định giá tài sản) cho ông B, bà L.Bản án sơ thẩm đã buộc ông T phải trả lại 0,5m2 đất theo trị giá bằng tiền là 2.500.000 đồng cho vợ chồng bà Hàn Thị L, ông Phạm Văn B. Ông Phạm Văn T được quyền sử dụng 0,5m2 đất của hộ bà Hàn Thị L, ông Phạm Văn B theo ranh giới được xác theo tọa độ của thửa đất số 29, tờ bản đồ số PL3 là phù hợp, khắc phục được việc cấp GCNQSDĐ chồng lấn tọa độ của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Bản án sơ thẩm xác định bà Hàn Thị L, ông Phạm Văn B và ông Phạm Văn T có trách nhiệm đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục điều chỉnh hoặc cấp lại GCNQSDĐ theo quy định của pháp luật là đúng quy định của pháp luật. [2.6] Bà Hàn Thị L kháng cáo buộc ông T phải tháo dỡ vật kiến trúc để trả 9 lại cho gia đình bà L diện tích đất theo đúng GCNQSDĐ mà Nhà nước đã cấp là không có cơ sở.

Do đó, cần giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 05/2026/DS-ST ngày 06 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực Bình. [2.7] Tại Đơn trình bày đề ngày 17/3/2026, bà L có ý kiến về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ. Tại phiên tòa sơ thẩm bà L khẳng định đã được quyết toán chi phí thẩm định tại chỗ, nhận lại tiền thừa và không có ý kiến gì. Mặt khác, tại Biên bản quyết toán chi phí xem xét thẩm định tại chỗ ngày 17/7/2025, Tòa án nhân dân Khu vực Bình bà L đã được xem xét công khai các khoản chi phí và nhận lại số tiền thừa nên các ý kiến của bà L về số tiền chi phí xem xét thẩm định tại chỗ theo Đơn trình bày đề ngày 28/4/2026 gửi Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Bình là không có cơ sở. [2.8] Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Ninh Bình phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[3]. Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên bà Hàn Thị L phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH của Uỷ ban vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảmnộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án.