Bản án 21/2026/DS-STTranh chấp về xác định cha, mẹ cho con hoặc con cho cha mẹ

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và được thẩm tra tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Nguyên đơn anh Dương Văn H khởi kiện bị đơn chị Nguyễn Thị T, bị đơn có nơi cư trú tại thôn Đ, xã X, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn Đ, xã L, tỉnh Phú Thọ). Căn cứ quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2025; khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Lập Thạch (nay là Tòa án nhân dân khu vực 11 - Phú Thọ).

[2] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Nguyên đơn anh Dương Văn H khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết chia tài sản chung của vợ chồng sau ly hôn là 01 ngôi nhà cấp IV mái lợp tôn được xây trên thửa đất số 54, tờ bản đồ số 52 của cụ Dương Văn T1; địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ). Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 28 của Bộ 5 luật Tố tụng dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2025, xác định đây là vụ án tranh chấp chia tài sản sau khi ly hôn.

[3] Về tố tụng: Tại phiên tòa hôm nay, bị đơn chị Nguyễn Thị T; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Dương Văn H1, bà Nguyễn Thị H2 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt tại phiên tòa. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2025, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo quy định của pháp luật.

[4] Về nội dung vụ án: Năm 1998, anh H và chị T đăng ký kết hôn. Sau khi kết hôn, vợ chồng anh H, chị T chung sống với nhau tại nhà đất của cụ Dương Văn T1 (là ông nội của anh H). Năm 2007, sau khi cụ T1 chết thì vợ chồng anh H chị T1 đã phá bỏ ngôi nhà cũ và xây dựng ngôi nhà cấp IV, mái lợp tôn, diện tích 55m2 trên nền đất cũ của cụ T1 tại thửa đất số 83, tờ bản đồ số 9; địa chỉ: Khu B, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ). Khi xây dựng các con của cụ T1 đều biết nhưng không ai có ý kiến gì. Anh H xác định 01 ngôi nhà cấp IV, diện tích 55m2, nay có địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ) được vợ chồng anh chị xây dựng năm 2007 là tài sản chung của anh và chị T1. Còn quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 54, tờ bản đồ số 52, địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ) không phải là tài sản chung của vợ chồng anh mà đó là di sản của cụ Dương Văn T1 để lại. Do đó khi anh và chị T1 giải quyết ly hôn năm 2021 đều không yêu cầu Tòa án giải quyết đối với tài sản là quyền sử dụng đất đối với thửa đất này. Quá trình giải quyết chị T1 xác định khoảng năm 2000, chị và anh H được cụ T1 (là ông nội của anh H) cho bằng miệng cho hai vợ chồng quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 83, tờ bản đồ số 9; địa chỉ: Khu B, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ). Thửa đất này đã được Ủy ban nhân dân tỉnh V (cũ) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 13/01/2000 đứng tên hộ ông Dương Văn H. Năm 2004, cụ T1 khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc anh H phải trả lại toàn bộ diện tích đất trên cho cụ T1. Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) đã xét xử phúc thẩm tuyên diện tích đất 720m2 mà anh Dương Văn H đang quản lý là tài sản của cụ Dương Văn T1 và hủy sổ bìa đỏ số 00101 ngày 13/01/2000 của Ủy ban nhân dân tỉnh V cấp cho anh Dương Văn H 720m2 ở khu B, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc. Tại Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 46/2021/QĐST-HNGĐ ngày 28/10/2021 của Tòa án nhân dân huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) đã giải quyết cho chị T1 và anh H ly hôn. Chị T1, anh H không yêu cầu Tòa án giải quyết về tài sản mà tự thỏa thuận với nhau. Tuy nhiên sau đó chị T1, anh H không tự thỏa thuận được với nhau nên 6 anh H khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết phân chia tài sản chung của vợ chồng sau ly hôn là 01 ngôi nhà cấp IV, diện tích 55m2, mái lợp tôn được xây trên thửa đất số 54, tờ bản đồ số 52; địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ).

[5] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử thấy rằng: [5.1] Về nguồn gốc thửa đất đang tranh chấp: [5.1.1] Theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất số 83, tờ bản đồ số 9, diện tích 720m2 (gồm 200m2 đất ở và 520m2 đất vườn); địa chỉ: Khu B, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là xã L, tỉnh Phú Thọ) số vào sổ cấp GCN số 00101/QSDĐ số 129/QĐ-UB do Ủy ban nhân dân tỉnh V (cũ) cấp ngày 13/01/2000 mang tên hộ ông Dương Văn H.

Tuy nhiên, năm 2004 cụ Dương Văn T1 khởi kiện tranh chấp quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 83, tờ bản đồ số 9, diện tích 720m2 (gồm 200m2 đất ở và 520m2 đất vườn); địa chỉ: Khu B, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc với anh Dương Văn H. Ngày 18/5/2004, Tòa án nhân dân huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc đã xét xử sơ thẩm vụ án. Sau khi xét xử sơ thẩm, anh H kháng cáo. Tại Bản án số 33/DS-PT ngày 07/7/2004 của Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã quyết định: “Xác nhận ngôi nhà 05 gian và diện tích đất 720m2 mà anh Dương Văn H đang quản lý là tài sản của cụ Dương Văn T1. Hủy sổ bìa đỏ số 00101 ngày 13/01/2000 của Ủy ban nhân dân tỉnh V cấp cho anh Dương Văn H 720m2 ở khu B, thị trấn L. Buộc anh Dương Văn H phải trả lại cho cụ Dương Văn T1 một nhà 05 gian lợp ngói xây hai bờ đốc và ba gian tường hậu cùng toàn bộ cây cối lâm lộc trên diện tích đất thổ cứ 720m2. Buộc cụ T1 phải thanh toán cho anh Dương Văn H tiền xây nhà ba gian tường hậu, tiền đảo lại ngói năm gian nhà, một ô chuồng lợn, một lán lợp lá cọ, ba cây cau, một cây nhãn, một cây vải, một hệ thống điện thắp sáng có tổng trị giá 7.650.000 đồng (Bảy triệu sáu trăm năm mươi ngàn đồng)”. Như vậy, theo Bản án phúc thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) thì cần xác định thửa đất số 83, tờ bản đồ số 9, diện tích 720m2 (gồm 200m2 đất ở và 520m2 đất vườn); địa chỉ: Khu B, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) là tài sản của cụ Dương Văn T1. [5.1.2] Ngày 14/7/2006, Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lập Thạch đã ra Quyết định đình chỉ thi hành án, lý do cụ T1 xin rút đơn thi hành án để tự thỏa thuận gia đình. Theo lời khai của anh H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày hiện thửa đất trên các hàng thừa kế của cụ Dương Văn T1 đã thống nhất để cho ông H1 (là bố đẻ của anh H) quản lý, sử dụng nên ông H1 đã 7 để cho anh H đứng tên quyền sử dụng đất và ngày 30/10/2020, anh Dương Văn H được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh V (cũ) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 54, tờ bản đồ 52, diện tích 388,3m2; địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L tỉnh Phú Thọ) số vào sổ cấp GCN: CS03245 đứng tên hộ ông Dương Văn H. [5.1.3] Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã làm việc và giải thích cho anh H về việc có yêu cầu giải quyết về quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 54, tờ bản đồ 52, diện tích 388,3m2; địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ) hay không. Tuy nhiên anh H vẫn giữ nguyên quan điểm cho rằng đối với quyền sử dụng đất anh đang đứng tên là của cụ Dương Văn T1 (là ông nội của anh). Sau khi cụ T1 chết thì các anh chị em của bố anh thống nhất để bố anh là ông Dương Văn H1 quản lý, sử dụng và bố anh đã để anh đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Anh H, chị T1 xác định quyền sử dụng đất không phải là tài sản chung của vợ chồng. Trong vụ án này, anh H, chị T1 không có yêu cầu Tòa án giải quyết về quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 54, tờ bản đồ 52, địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ) nên Tòa án không xem xét, giải quyết. Anh H và chị T1 chỉ xác định vợ chồng có tài sản chung là 01 ngôi nhà cấp IV lợp mái tôn, diện tích 55m2 do anh H, chị T1 xây dựng năm 2007 trên thửa đất số 54, tờ bản đồ 52, địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ). Nay anh H yêu cầu Tòa án giải quyết chia tài sản chung của vợ chồng sau ly hôn nên Tòa án xem xét, giải quyết theo yêu cầu của anh H. [5.2] Đối với 01 ngôi nhà cấp IV mái lợp tôn, diện tích 55m2 do anh H, chị T1 xây dựng năm 2007 trên thửa đất số 54, tờ bản đồ 52; địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ): [5.2.1] Năm 2024, anh H đã khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) giải quyết chia tài sản chung sau ly hôn là 01 ngôi nhà cấp IV mái lợp tôn, diện tích 55m2 do anh H, chị T1 xây dựng năm 2007 trên thửa đất số 54, tờ bản đồ 52; địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ).

Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án anh H đã rút đơn khởi kiện. Tòa án nhân dân huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) đã ra Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án. Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án nêu trên, tại Biên bản lấy lời khai của chị Nguyễn Thị T ngày 04/6/2024, chị T trình bày: “Năm 2006 sau khi cụ T ốm và chết, chị T và anh H đã phá nhà cũ của cụ T và xây 01 ngôi nhà ống mái lợp tôn, diện tích 50m2, hết bao nhiêu tiền thì do thời gian đã lâu nên chị T không nhớ chính xác. Đối với tài sản chung là ngôi nhà này chị T đồng ý để lại cho ba bố con anh H quản lý, sử dụng và từ chối không nhận bất cứ thứ gì và chị 8 cũng trình bày không liên quan đến bất cứ tài sản nào cũng như công việc của anh Dương Văn H. Do chị T đã từ chối nhận các tài sản trong thời kỳ hôn nhân như nêu trên nên số tiền nợ 250.000.000 đồng, anh H phải có trách nhiệm trả nợ (vì chị T không được sử dụng gì đến số tiền vay trên). Khi xây nhà trên đất, lúc đó các con chị T, anh H còn nhỏ nên các con chị T cũng không có công sức đóng góp gì”. [5.2.2] Quá trình giải quyết vụ án này, Tòa án cùng chính quyền địa phương đã về địa phương để lấy lời khai của chị T ngày 16/9/2025, chị T trình bày: “Khi vợ chồng anh chị lấy nhau, anh chị ở trên căn nhà cổ 05 gian, sau đó anh chị đã phá căn nhà cổ do đã xuống cấp và xây dựng nhà ống lợp tôn. Đến tháng 10 năm 2021 chị và anh H ly hôn. Thời điểm giải quyết ly hôn, chị và anh H không đề nghị giải quyết về tài sản mà vợ chồng tự thỏa thuận với nhau. Tuy nhiên sau đó chị và anh H không thống nhất được. Nay anh H khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết chia tài sản chung là 01 ngôi nhà cấp IV, diện tích 55m2 tại tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc thì quan điểm của chị là chị không nhận bất cứ tài sản gì, không yêu cầu đòi hỏi quyền lợi gì. Chị chỉ đề nghị anh H cho con cái một phần tiền làm vốn làm ăn sau này khoảng 300.000.000 đồng”. [5.2.3] Như vậy, có đủ cơ sở để xác định tài sản chung của vợ chồng anh H, chị T trong thời kỳ hôn nhân là 01 ngôi nhà cấp IV mái lợp tôn được xây năm 2007 trên thửa đất số 54, tờ bản đồ 52; địa chỉ: Tổ dân phố H, thị trấn L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là thôn H, xã L, tỉnh Phú Thọ) xây trên đất của cụ Dương Văn T1. Việc anh H khởi kiện đề nghị chia tài sản chung sau ly hôn là phù hợp, cần được xem xét chấp nhận. [5.2.4] Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án và chính quyền địa phương đã tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản đối với tài sản đang tranh chấp. Theo đó, ngôi nhà cấp IV, mái lợp tôn xây dựng năm 2007 có diện tích là 58m2 và có trị giá là 98.600.000 đồng (1.700.000 đồng/m2 x 58m2). [5.2.5] Do bị đơn chị T1 có lời khai thể hiện quan điểm chị không nhận bất cứ tài sản gì, không yêu cầu đòi hỏi quyền lợi gì. Như vậy có căn cứ xác định chị T1 đã tự nguyện từ chối nhận giá trị thanh toán đối với tài sản chung của chị T1, anh H. Tuy nhiên tại phiên tòa, anh H xác định ngôi nhà cấp IV là tài sản chung của vợ chồng, mặc dù chị T1 không nhận nhưng đó là tài sản chung của vợ chồng anh chị xây dựng được trong thời kỳ hôn nhân, anh xin tự nguyện thanh toán cho chị T1 ½ giá trị ngôi nhà nêu trên là 49.300.000 đồng (98.600.000 đồng : 2) và tự nguyện chịu tiền án phí sơ thẩm cho bị đơn. Thấy rằng, việc anh H đề nghị thanh toán cho chị T1 giá trị ½ ngôi nhà là 49.300.000 đồng là hoàn toàn tự nguyện, không bị ai ép buộc nên Hội đồng xét xử cần xem xét chấp nhận. 9

[6] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản hết số tiền 11.800.000 đồng. Anh H tự nguyện chịu toàn bộ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản, xác nhận anh H đã nộp đủ nên Tòa án không xem xét.

[7] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do nguyên đơn anh Dương Văn H là người khuyết tật, có đơn xin miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí Tòa án nên được miễn án phí sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Bị đơn chị Nguyễn Thị T phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, tại phiên tòa nguyên đơn anh H xin tự nguyện chịu toàn bộ tiền án phí sơ thẩm cho chị T nên xác định anh H phải chịu tiền án phí sơ thẩm là 2.465.000 đồng (49.300.000 đồng x 5%).