Bản án 139/2026/HS-STBản án 139/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, HĐXX nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên, trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo và những người tham gia tố tụng không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành 6 vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Đối với người tham gia tố tụng là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án vắng mặt tại phiên tòa nhưng trong hồ sơ vụ án đã có đầy đủ lời khai và quan điểm của họ, được cơ quan điều tra tiến hành lấy lời khai theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Do vậy HĐXX vẫn tiến hành xét xử theo quy định của pháp luật.

[3] Về tội danh: Tại phiên tòa, bị cáo đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình đúng như nội dung bản cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Ninh Bình đã nêu. Lời khai của bị cáo được thẩm tra tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, biên bản giao nhận tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử, các biên bản làm việc về nội dung khai thác dữ liệu điện thoại di động, bản sao kê tài khoản của Đỗ Xuân T, Bùi Văn T2 và Đỗ Đình H, lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án và các tài liệu khác có trong hồ sơ của vụ án. Như vậy, HĐXX có đủ cơ sở kết luận: Ngày 14/11/2025 tại thôn Đ, xã T, tỉnh Ninh Bình, Đỗ Xuân T đã cho anh Đỗ Đình H vay số tiền 23.000.000 đồng, với lãi suất 4.347 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, tương ứng lãi suất 158%/năm, gấp 7,9 lần mức lãi suất cao nhất theo quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính là 5.418.630 đồng. Số tiền T đã thu lợi bất chính thực tế là 5.243.836 đồng. Ngoài ra, từ ngày 30/11/2025 đến ngày 30/12/2025, T và Bùi Văn T2 thống nhất sử dụng số tiền 200.000.000 đồng của T2 để cho anh H vay, với lãi suất 4.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, tương ứng lãi suất 146%/năm, gấp 7,3 lần mức lãi suất cao nhất theo quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự; từ ngày 31/12/2025 đến ngày 14/01/2026, T thoả thuận cho anh H vay số tiền trên với lãi suất 3.667 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, tương ứng lãi suất 134%/năm, gấp 6,7 lần mức lãi suất cao nhất theo quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự. Tổng số tiền Đỗ Xuân T thu lợi bất chính của 02 khoản vay trên là 35.487.124 đồng; số tiền T2 thu lợi bất chính là 27.068.494 đồng. Hành vi nêu trên của Đỗ Xuân T đã phạm vào tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo quy định tại khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự. Khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự quy định: “1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”. Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Ninh Bình truy tố đối với Đỗ Xuân T là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[4] Về nhân thân, các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với bị cáo. Về nhân thân: Bị cáo có nhân thân tốt, không có tiền án, tiền sự. 7 Về tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; ngoài ra bị cáo đã ra đầu thú nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại các điểm i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng nào.

[5] Về hình phạt: - Hình phạt chính: Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, bị cáo có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, biết rõ hành vi cho vay lãi suất cao là vi phạm pháp luật nhưng vẫn thực hiện vì lợi nhuận bất chính thu được là cao (mức lãi suất gấp hơn 05 lần mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự). Hành vi của bị cáo đã xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ, gây thiệt hại về vật chất đối với người đi vay, làm ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn xã hội gây bức xúc trong quần chúng nhân dân. Bị cáo dùng tiền của mình để cho vay, không có việc huy động tiền vốn từ người khác, nguồn sống chính của bị cáo không phụ thuộc vào việc cho vay lãi nặng nên bị cáo phạm tội không thuộc trường hợp có tính chất chuyên nghiệp.

Vì vậy, việc xét xử nghiêm minh hành vi phạm tội này của bị cáo là cần thiết, với mức hình phạt tương xứng tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội bị cáo đã thực hiện. Xét mục đích phạm tội của bị cáo là thu lợi bất chính, tuy nhiên bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải nên chỉ cần áp dụng hình phạt tiền cũng đủ để răn đe, giáo dục đối với bị cáo và phòng ngừa chung trong cộng đồng. - Hình phạt bổ sung: Xét thấy hình phạt chính đối với bị cáo là phạt tiền nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

[6] Về xử lý vật chứng: - Đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 16 Promax, vỏ màu vàng thu của Đỗ Xuân T; 01 điện thoại di động nhãn hiệu Redmi 15, vỏ màu bạc thu của Bùi Văn T2, quá trình điều tra xác định T và T2 sử dụng để thực hiện hành vi phạm tội nên cần tịch thu sung Ngân sách Nhà nước. - Đối với 01 chiếc xe mô tô BKS 90AB- 158.76 và 01 giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô mang tên Lê Thị Thu H1, quá trình điều tra xác định là tài sản hợp pháp của chị H1. Ngày 12/11/2025, chị H1 cho anh Đỗ Đình H mượn để đi cầm cố vay tiền, chị H1 không được hưởng lợi gì từ việc này nên cần trả lại cho chị H1 là phù hợp với quy định của pháp luật.

[7] Về biện pháp tư pháp: Đối với số tiền 23.000.000 đồng là tiền mà bị cáo Đỗ Xuân T cho anh Đỗ Đình H vay nhưng chưa trả. Đây là tài sản của bị cáo, bị cáo sử dụng vào việc phạm tội nên cần truy thu của anh Đỗ Đình H số tiền 23.000.000 đồng để sung Ngân sách Nhà nước. 8 Đối với số tiền 18.989.433 đồng mà bị cáo Đỗ Xuân T thu lợi bất chính của anh Đỗ Đình H, bị cáo chưa bồi thường cho anh H nên cần buộc bị cáo phải trả cho anh H số tiền trên. Đối với số tiền 3.010.567 đồng là tiền lãi mà Đỗ Xuân T được phép thu của anh Đỗ Đình H theo mức lãi suất cao nhất được quy định trong Bộ luật dân sự nên cần truy thu sung Ngân sách Nhà nước số tiền trên. Đối với số tiền 200.000.000 đồng là tiền mà Bùi Văn T2 cho anh Đỗ Đình H vay, anh H đã trả số tiền này cho T2. Đây là tài sản của T2 sử dụng vào việc phạm tội nên cần truy thu của Bùi Văn T2 số tiền này sung Ngân sách Nhà nước. Đối với số tiền 16.322.897 đồng là tiền mà Bùi Văn T2 thu lợi bất chính của anh Đỗ Đình H, quá trình điều tra T2 đã trả cho anh H, anh H không có yêu cầu đề nghị gì khác đối với T2 nên không xem xét. Đối với số tiền 2.677.103 đồng là tiền lãi mà Bùi Văn T2 được phép thu của anh Đỗ Đình H theo mức lãi suất cao nhất được quy định trong Bộ luật dân sự nên cần truy thu sung Ngân sách Nhà nước số tiền này.

[8] Về tình tiết khác: Đối với Bùi Văn T2: Từ ngày 30/11/2025 đến ngày 14/01/2026, T2 đã cho anh H vay số tiền 200.000.000 đồng thu lợi bất chính số tiền 27.068.494 đồng. Bản thân T2 chưa có tiền án, tiền sự, chưa bị xử phạt hành chính về hành vi này nên hành vi của T2 không đủ yếu tố cấu thành tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” quy định tại Điều 201 Bộ luật Hình sự. Ngày 20/3/2026, Phòng K - Công an tỉnh N đã ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, phạt 12.500.000 đồng đối với Bùi Văn T2 về hành vi “Không đăng ký ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về ANTT mà cho vay tiền có cầm cố tài sản nhưng lãi suất cho vay vượt quá tỷ lệ lãi suất theo quy định của Bộ luật dân sự nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự”.

[9] Về án phí hình sự sơ thẩm: Bị cáo phải chịu theo quy định của pháp luật.

[10] Về quyền kháng cáo: Bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án được quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.