Bản án 1123/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, trên cơ sở kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Đơn kháng cáo của các bị đơn nộp trong thời hạn luật định nên được chấp nhận xem xét theo thủ tục phúc thẩm. [1.2] Đương sự vắng mặt đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, nên Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, xử vắng mặt đương sự theo quy định. 6

[2] Xét yêu cầu kháng cáo của các bị đơn: [2.1] Trong vụ án này nguyên đơn bà A có yêu cầu khởi kiện cụ thể: Công nhận cho bà A được quyền sử dụng diện tích đất 1.407,4m2 thuộc thửa đất số 14 (thửa mới 89) và diện tích đất 398,3m2 thuộc thửa đất số 36 (thửa mới 84); hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà Đ1 (đã chết năm 2021), hủy việc chỉnh lý biến động sang tên ông A1 (đã chết năm 2014) và bà M đối với diện tích đất thuộc thửa đất số 89; hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà P1, hủy chỉnh lý biến động sang tên bà T1 đối với thửa đất

84. Theo bà A khẳng định tại phiên tòa phúc thẩm thì nguồn gốc các diện tích đất tranh chấp là một phần trong tổng diện tích đất do bà cùng chồng là ông Đỗ Đức T5 (đã chết năm 2017) nhận chuyển nhượng từ năm 1982 và cùng các con sử dụng ổn định liên tục cho đến nay. [2.2] Về phía bị đơn bà T1 thì cho rằng diện tích thửa đất số 84 có nguồn gốc từ bà Đ1 tặng cho bà P1, sau đó bà P1 chuyển nhượng lại cho bà T1.

Căn cứ vào hồ sơ sao lục từ Chi nhánh Văn phòng Đ3 thì bà P1 được Ủy ban nhân dân huyện X cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa đất số 35, 36 (thửa đất số 36 nay là thửa số 84) vào ngày 01-4-2009, chỉnh lý cập nhật biến động quyền sử dụng đất sang cho bà T1 ngày 07-4-2015. Quá trình tố tụng tại Tòa án cấp sơ thẩm có lời khai của bà T1 “...khi bán th hai bên có chỉ ranh mé trên này, mà mé trên này là tôi mua của bà Đ1, tôi vẫn sử dụng toàn bộ từ trước đến nay, bà P1 chỉ lộn ranh và diện tích khác nhau luôn...bà P1 có chỉ ranh nhưng sai, thực tế không đúng với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất...” (BL 224-225 TA). Bị đơn bà M khai diện tích thửa đất số 89 có nguồn gốc là một phần trong tổng diện tích đất của ba mẹ bà là bà Đ1 ông H2 khai phá, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông H2 theo quy định. Sau khi ông H2 chết thì tất cả các con ông H2 bà Đ1 đồng ý cho bà Đ1 được đứng tên quyền sử dụng đất và sau đó bà Đ1 T cho lại cho anh bà là ông A1, tiếp đến ông A1 tặng cho lại bà thửa đất này.

Căn cứ vào hồ sơ sao lục từ Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện X (cũ) thì bà Đ1 được Ủy ban nhân dân huyện X cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với các thửa đất số 11, 12, 14 (thửa đất số 14 mang thửa mới là 89), chỉnh lý cập nhật biến động quyền sử dụng đất sang cho ông A1 ngày 01-11-2013 và tiếp tục sang tên bà M ngày 27-3-2014 (BL 79-TA). [2.3] Như vậy khi giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm cần phải đưa những người thừa kế của ông T5 vào tham gia tố tụng để lấy ý kiến của họ liên quan đến yêu cầu công nhận đất của bà A. Mặt khác cần thiết phải đưa những người thừa kế của bà Đ1, ông A1 và cơ quan thực hiện việc chỉnh lý biến động quyền sử dụng thửa đất số 89 vào tham gia tố tụng để lấy ý kiến của họ liên quan đến yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hủy chỉnh lý biến động quyền sử dụng đất. Ngoài ra cũng cần phải đưa bà P1 vào tham gia tố tụng để 7 lấy ý kiến về yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 84 và các vấn đề liên quan đến giao dịch chuyển nhượng đất giữa bà P1 với bà T1, nhằm giải quyết triệt để vụ án. [2.4] Theo Hợp đồng ủy quyền số công chứng 938 quyển số 03/2023 TP/CC- SCC/HĐGD ngày 07-3-2023 tại Văn phòng C (BL 46-47 TA), bà A ủy quyền cho ông Đỗ Thanh H1 thay mặt bà A tham gia tố tụng tại Tòa án nhân dân các cấp, với thời hạn ủy quyền 01 năm kể từ ngày công chứng hợp đồng, tuy nhiên sau khi kết thúc thời hạn ủy quyền trên, ông H1 vẫn tham gia tố tụng trong vụ án không có sự tham gia của bà A là không phù hợp. [2.5] Theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 27-6-2024 của Tòa án cấp sơ thẩm (BL 136-137TA) ghi nhận trên diện tích đất tranh chấp lô A có 140 cây và trên diện tích đất tranh chấp lô B có 660 cây đều là cây keo tràm lai có đường kính trung bình 10cm do ông H1 trồng năm 2018. Ngoài ra trên đất còn có hàng rào trụ bê tông cao 2m có giăng kẽm cũng do ông H1 làm vào năm 2022. Tuy nhiên Tòa án cấp sơ thẩm không đưa ông H1 vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Tại phiên tòa phúc thẩm bà A khai cây trồng và tài sản nêu trên là do bà A trồng, đầu tư, qua đó cho thấy lời khai giữa ông H1, bà A là có sự bất nhất, nên cũng cần thiết phải làm rõ, xác định tư cách người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan (nếu có) đến phần tài sản này. Tòa án cấp sơ thẩm có vi phạm về thủ tục tố tụng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự mà cấp phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được. Từ phân tích và nhận định trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thống nhất chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị Bạch T1, chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Huỳnh Thị M, hủy toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm, giao hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo đúng quy định của pháp luật. Những vấn đề liên quan đến nội dung vụ án, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm không đánh giá, xem xét.

[3] Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng: Được xem xét khi Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án.

[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Kháng cáo của bà M và bà T1 được chấp nhận nên bà M và bà T1 không phải chịu án phí phúc thẩm. Bà T1 cũng thuộc trường hợp được miễn án phí theo quy định.