Bản án 286/2026/HSSTBản án 286/2026/HSST
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 174 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025. Tuyên bố bị cáo Lê Thị T phạm tội: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Nhận định của Tòa án
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo, bị hại không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.
Do đó, hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.
[2] Xét hành vi của bị cáo: Lời khai của bị cáo tại phiên toà hoàn toàn phù hợp với lời khai các bị hại, phù hợp với các tài liệu sao kê chuyển khoản từ tài khoản của bị hại đến tài khoản của bị cáo, phù hợp với các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Do đó có đủ cơ sở kết luận: Lê Thị T làm kinh doanh mua bán hàng hóa, giầy dép qua 6 mạng xã hội, do nợ nần nhiều, cần có tiền chi tiêu cá nhân và trả nợ nên T đã nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản của người khác. Để thực hiện được mục đích của mình, trong thời gian từ tháng 01 năm 2022 đến tháng 10 năm 2023, tại số C ngách B đường H, phường H, thành phố Hà Nội, bằng thủ đoạn gian dối, Lê Thị Thêu T dùng tài khoản mạng xã hội của mình đăng tin/phát trực tiếp video (Livestream) về việc đang có sẵn hàng (quần áo, giày dép), nếu khách hàng đặt cọc một phần sẽ nhận được hàng sau từ 01 đến 02 ngày, nếu khách thanh toán hết ngay tiền hàng sẽ được Thêu miễn phí vận chuyển, chiết khấu giảm giá. Các khách hàng tin tưởng thông tin T đưa ra là sự thật nên đã chuyển tiền (tiền đặt cọc hoặc tiền thanh toán toàn bộ đơn hàng) vào tài khoản cá nhân của T. Sau khi nhận được tiền cọc và tiền thanh toán đơn hàng từ khách, T không dùng tiền của khách chuyển để mua hàng, không trả hàng cho khách như đã thỏa thuận mà chiếm đoạt để chi tiêu cá nhân và trả nợ; khi quá hạn, các khách hàng yêu cầu trả lại tiền thì T nói nhiều lý do khác nhau để kéo dài thời gian, đến khi không thỏa thuận được thì T không trả lời hoặc chặn liên lạc, không trả lại tiền. Với thủ đoạn như trên, Lê Thị T đã chiếm đoạt tiền của 14 người, với tổng số tiền 308.381.000 đồng (ba trăm linh tám triệu, ba trăm tám mươi mốt nghìn đồng), bao gồm: chiếm đoạt của anh Trần Tiến M số tiền 12.000.000 đồng; chiếm đoạt của chị Phạm Thị Minh H số tiền 7.600.000 đồng; chiếm đoạt của chị Nguyễn Thị H1 số tiền 7.900.000 đồng; chiếm đoạt của chị Đặng Thị T2 số tiền 12.340.000 đồng; chiếm đoạt của chị Nghiêm Thị Lệ H2 số tiền 44.510.000 đồng; chiếm đoạt của chị Đoàn Thị Hương G số tiền 6.650.000 đồng; chiếm đoạt của chị Hà Phương L số tiền 83.941.000 đồng; chiếm đoạt của chị Vũ Thị Y số tiền 8.310.000 đồng; chiếm đoạt của chị Vũ Thị H3 số tiền 7.100.000 đồng; chiếm đoạt của chị Nguyễn Thị Thu H4 số tiền 7.700.000 đồng; chiếm đoạt của chị Hoàng Thị T3 số tiền 35.855.000 đồng; chiếm đoạt của chị Vũ Thị N1 số tiền 4.395.000 đồng; chiếm đoạt của chị Nguyễn Thị Thanh L1 số tiền 41.000.000 đồng; chiếm đoạt của chị Đinh Thị Bích T4 số tiền 29.080.000 đồng. Tổng số tiền bị cáo đã chiếm đoạt của những người bị hại là 308.381.000 đồng. Bị cáo Lê Thị T là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp, mục đích chiếm đoạt tài sản. Hành vi đó là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của người khác, làm ảnh hưởng đến trật tự trị an, an toàn xã hội.
Từ những phân tích trên, khẳng định Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Hà Nội truy tố bị cáo Lê Thị T về tội: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại điểm a khoản 3 Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025 là hoàn toàn đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật, bị cáo không bị oan. 7
[3] Xét về nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và hình phạt đối với bị cáo: Trước khi bị bắt về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, bị cáo Lê Thị T có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu. Tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo nhiều lần lừa đảo chiếm đoạt tài sản, mỗi lần phạm tội đều trên 2.000.000 đồng nhưng chưa có lần nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự và chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự nên bị cáo phải chịu tình tiết tăng nặng “Phạm tội 02 lần trở lên” quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự. Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo và gia đình đã tự nguyện bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả bằng việc hoàn trả toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt cho 14 bị hại, các bị hại có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo, gia đình bị cáo có hoàn cảnh khó khăn bố chồng bị cáo bị liệt không có khả năng lao động, chồng sức khoẻ yếu hạn chế khả năng lao động, các con còn nhỏ đang độ tuổi ăn học, gia đình bị cáo có công với nước: Ông ngoại Lê Văn V đã có công lao trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước được tặng Huân chương kháng chiến hạng nhì, bà ngoại Lê Thị N2 đã có thời gian tham gia dân công hoả tuyến; bố đẻ bị cáo là Đảng viên được trao quyết định tặng huy hiệu 30 năm tuổi đảng năm 2019. Do đó bị cáo T được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s, b khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.
Xét thấy, bị cáo phạm tội thuộc trường hợp rất nghiêm trọng, do đó cần có hình phạt tù tương xứng tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi phạm tội, cách ly bị cáo ra khỏi xã hội nhằm cải tạo, giáo dục bị cáo thành công dân có ý thức chấp hành pháp luật, đồng thời nhằm răn đe, giáo dục, phòng ngừa tội phạm chung.
[4] Về Hình phạt bổ sung: Theo quy định tại khoản 5 Điều 174 BLHS, bị cáo có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Tuy nhiên, bị cáo không có việc làm và thu nhập ổn định, không có tài sản. Vì vậy Hội đồng xét xử không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.
[5] Về trách nhiệm bồi thường dân sự: Bị cáo Lê Thị T và gia đình bà Lê Thị T1 (mẹ đẻ bị cáo) đã hoàn trả cho 14 bị hại toàn bộ số tiền chiếm đoạt, các bị hại nhận lại tiền và không yêu cầu bị cáo bồi thường thêm khoản tiền nào khác.
Do đó, không đề cập giải quyết trách nhiệm bồi thường. Bà Lê Thị T1 không yêu cầu bị cáo T phải hoàn trả số tiền gia đình bà đã đứng ra bồi thường cho bị hại, do vậy Hội đồng xét xử không đề cập giải quyết.
[6] Về vật chứng vụ án: 8 01 chiếc điện thoại di động Iphone XS Max màu bạc, đã qua sử dụng, thu giữ của bị cáo, là tài sản cá nhân, bị cáo sử dụng vào việc phạm tội (đăng tin bài, video, giao dịch chuyển khoản tiền) nên cần tịch thu sung ngân sách nhà nước.
[7] Về án phí:
Căn cứ vào Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự và Đ a khoản 1 Điều 23 Nghị định số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14, bị cáo Lê Thị T phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.
Quyết định
1. Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 174 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025. Tuyên bố bị cáo Lê Thị T phạm tội: “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
2. Về hình phạt: Áp dụng điểm a khoản 3 Điều 174; điểm s, b khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 38 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025. Xử phạt bị cáo Lê Thị T 07 (B) năm tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bị tạm giam (11/12/2025).
3. Về xử lý vật chứng: Áp dụng Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: Tịch thu sung Ngân sách Nhà nước: 01 chiếc điện thoại di động Iphone XS Max màu bạc Imei1: 357272095367102, Imei2: 357272095494831 (điện thoại cũ đã qua sử dụng, không kiểm tra được chất lượng và tình trạng hoạt động) (theo Biên bản giao nhận vật chứng lập ngày 14/4/2026 giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố H và Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 - Hà Nội).
4. Về án phí: Căn cứ Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Bị cáo Lê Thi T5 phải chịu 200.000 đồng (hai trăm ngàn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.
5. Về quyền kháng cáo: Căn cứ Điều 331, 333 Bộ luật tố tụng hình sự. Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (20/5/2026). Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo phần bản án liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của mình trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Bị hại vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.