Bản án 298/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Áp dụng Điều 500 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 166 của Luật Đất đai năm 2013: Buộc ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị H trả bà Dương Thị T 78,6 m2 đất, có tứ cận: Phía Đông giáp hàng cây lâu năm hiện hữu dài 15,74m (từ vị trí số 07 đến 08); phía Tây giáp đất bà T dài 17,40m (từ vị trí số 01 đến 06); phía Nam giáp con đường hiện trạng rộng 06m (từ vị trí số 06 đến 08); phía Bắc giáp con đường hiện trạng 04m (từ…
Nhận định của Tòa án
Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, kết quả tranh luận, đối chiếu quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định: 5
[1]. Đơn kháng cáo của nguyên đơn thực hiện đúng các quy định Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2]. Xét nội dung kháng nghị về tư cách tham gia tố tụng: [2.1]. Căn cứ các chứng cứ đã thu thập, Tòa án nhân dân khu vực 6 - Lâm Đồng xác định ông Hoàng Văn T2 là người làm chứng là đúng pháp luật. [2.2]. Về nội dung kháng nghị và kháng cáo của nguyên đơn: [2.2.1]. Căn cứ Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 05-3-2020, hồ sơ vụ án dân sự phúc thẩm Tòa án nhân dân tỉnh Đ, về việc “Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất”, giữa nguyên đơn là ông Nguyễn Văn Đ1 với bị đơn là bà Dương Thị T (bút lục 588-591); Kết quả đo đạc và “Sơ đồ lồng ghép” kèm theo Công văn: số 89/VPĐKDDĐ-KTĐC ngày 01-4-2025 của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Đ, 415); Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 23- 4-2026 (bút lục số 585, 586) và ngày 27-5-2026 của Tòa án nhân dân khu vực 6- Lâm Đồng, Hội đồng xét xử phúc thẩm có căn cứ kết luận: Mặc dù, ngày 29-09- 2014 bà T nhận chuyển nhượng của vợ chồng ông Nguyễn Văn Đ1 và bà Nguyễn Thị Kim V thửa đất số 12, tờ bản đồ số 01, diện tích 4.480m2 tọa lạc tại tổ dân phố T, phường Q, tỉnh Đ, phường B, tỉnh L, thực tế diện tích đất bà T đã được ông Đ1, bà V giao trên thực địa không bao gồm khoảng 1.383m2 đất (ông Hoàng Văn T2 đang sử dụng). Diện tích đất bà T đang sử dụng có tứ cận: Phía Đông giáp hàng cây lâu năm (dầu đỏ, sao, muồng… trồng năm 2006), rãnh thoát nước, đến ranh giới diện tích đất ông Hoàng Văn T1 đang sử dụng; phía Tây giáp Quốc lộ 14; phía Nam giáp đất ông Nguyễn Văn Đ; phía Bắc giáp đất ông Hồ Văn Đ2. [2.2.2]. Tại “BẢN CAM KẾT” ngày 11-9-2007, giữa ông Nguyễn Văn Đ và ông Nguyễn Văn Đ1, có xác nhận của những người làm chứng: Nguyễn Thị H, Phạm Văn N, Nguyễn Trong T5, Hoàng Thị P, Nguyễn Doãn Đ3, Nguyễn Thị K1, Huỳnh Thị Ngọc T4 và Nguyễn Đình T6 (bút lục số 510), ghi nhận:“… Nay tôi làm bản cam kết này liên quan đến con đường đi rẫy của tôi từ năm 1994 tôi có mảnh đất rẫy lấy ra bề ngang 2 mét đất từ chân vườn nhà tôi để làm con đường đi rẫy nhà tôi là Nguyễn Văn Đ…”; tại “GIẤY CAM KẾT LIÊN QUAN ĐẾN CON ĐƯỜNG ĐI RẪY” năm 2014, không ghi ngày, tháng (do bà T giao nộp ngày 06-4-2022- bút lục 213) và “GIẤY CAM KẾT LIÊN QUAN ĐẾN CON ĐƯỜNG ĐI RẪY” ngày 20-01-2014 (do ông Đ giao nộp ngày 06-5-2022 - bút lục 246), giữa ông Nguyễn Văn Đ và bà Dương Thị T cam kết nội dung: “… Từ trước đến nay con đường này là đất của tôi: Nguyễn Văn Đ, gia đình cho tôi cho em Đ1 đi nhờ từ khi lập nghiệp đến nay. Nay em Đ1 bán lại cho chị Dương Thị T chúng tôi vẫn cho đi chung (nhưng là đất của tôi). Tôi không bán đất đường đi mà chỉ để đi chung. Nếu sau này chị Dương Thị T bán lại cho chủ khác thì vợ chồng tôi vẫn thống nhất cho đi chung, không thay đổi. Con đường có chiều dài 200m, chiều rộng 2m và đi đến rẫy của em Đ1…”. Đồng thời, tại “GIẤY NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT” ngày 24-9-2014, giữa ông Nguyễn Văn Đ1 và bà Nguyễn Thị Kim V với bà Dương Thị T (bản pho to -bút lục số 519) đã được đối chiếu với bản gốc do ông Nguyễn Văn Đ1 giao nộp ngày 13-5-2021, trong hồ sơ vụ án dân sự phúc thẩm Tòa án nhân dân tỉnh Đ, về việc “Tranh chấp 6 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất”, giữa nguyên đơn là ông Nguyễn Văn Đ1 với bị đơn là bà Dương Thị T (bút lục số 592, 593, 594), ghi nhận nội dung: “…Hướng Bắc giáp Lê Văn K3; hướng Nam giáp lô đất của bà Bùi Thị K2; phía Tây giáp Quốc lộ 14; Hướng Đông giáp đường đi và rẫy anh T1”. Như vậy, Hội đồng xét xử có căn cứ kết luận trước khi bà T nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của vợ chồng ông Đ1, bà V thì giữa bà T và ông Nguyễn Văn Đ đã có bản cam kết liên quan đến con đường sử dụng chung chiều rộng 02m. [2.3]. Tại phiên tòa phúc thẩm ông Nguyễn Văn Đ là người đã tặng cho đất ông Đ1 (em trai ông Đ) vào năm 2007, trình bày: Hàng cây lâu năm dài khoảng 200m (cây dầu đỏ, sao, mít…) do ông Đ trồng năm 2006 khi đã hình thành con đường và được xác định là ranh giới đất giữa các gia đình. Kết quả xem xét thẩm định tại chỗ ngày 23-4-2026, xác định các cây trên đều có chu vi trên 100cm, chiều cao trên 10m ; phía trên (phía Tây) tính từ hàng cây đến con đường hiện hữu từ 6,2m đến 4,4m và phía dưới (phía Đông) tính từ hàng cây (có rãnh thoát nước mưa) cách vị trí ông T1 và bà T xác định ranh giới đất của ông T1 từ 1,7m đến 02m. Ngoài ra, tại “Đơn kiến nghị” ngày 13-01-2020 (bút lục số 212), “Đơn trình bày” ngày 08-9-2025 (bút lục số 462) của bà T có xác nhận của ông Nguyễn Huy T6 đại diện Ban tự quản thôn v, ghi nhận nội dung: Năm 2019, ông Đ đã tự ý sử dụng quốc và ngày 13 tháng 01 năm 2025 (khi gia đình bà T vắng nhà) thuê máy ủi mở rộng con đường vào phần diện tích đất của bà T. [2.4]. Như vậy, mặc dù tại “GIẤY NHƯỢNG QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT” ngày 24-9-2014, giữa ông Đ1, bà V với bà T không ghi nhận con đường đi chung cách ranh giới đất của gia đình ông Hoàng Văn T1 khoảng cách cụ thể là bao nhiêu. Song, Biên bản thẩm định ngày 23-4-2026 (bút lục số 585, 586), hiện trạng sử dụng đất hiện nay giữa ông Hoàng Văn T1 và bà Dương Thị T đã được xem các bên xác định ranh giới: Thực tế ranh giới đất ông T1 đang sử dụng (có rãnh thoát nước, đến hành cây lâu năm trồng năm 2006) chiều rộng phía Nam: 02m, chiều rộng phía Bắc 01,7m và chiều dài 17,9m.
Tuy nhiên, hiện nay gia đình ông Nguyễn Văn Đ đang sử dụng con đường tính từ vị trí giáp đất bà T đang sử dụng đến hàng cây lâu năm có chiều rộng phía Nam là 8,2m, chiều rộng phía Bắc là 6,4m và chiều dài con đường là 17,9m. Do vậy, để đảm bảo hài hòa quyền lợi của các bên đương sự cần phải phân định con đường rộng 02m tính từ vị trí hàng cây lâu năm (phía Đông) kéo dài đến hướng Tây và chiều dài theo ranh giới thửa đất của bà T kéo dài đến con đường hiện trạng giáp ranh diện tích đất của gia đình ông Hồ Văn Đ2 (theo từ Nam đến hướng Bắc) để đi vào diện tích đất phía trong gia đình ông Đ, bà T và các hộ gia đình khác đang canh tác là thỏa đáng. [2.5]. Từ những nội dung đã nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử có căn cứ chấp nhận một phần kháng cáo của bà Dương Thị T: Buộc ông Nguyễn Văn Đ trả cho bà T 78,6m2/159,47m2 đất, có tứ cận: Phía Đông giáp hàng cây lâu năm dài 15,74m, phía Tây giáp đất bà T dài 17,40m, phía Nam giáp con đường hiện trạng rộng 06m, phía Bắc giáp con đường hiện trạng 04m (kèm theo mảnh trích đo TĐ- 2026 ngày 27-5-2026 của Công ty Cổ phần Phát triển tài nguyên môi trường N). 7 [2.6]. Về chi phí tố tụng và án phí: Do kháng cáo của bà T được chấp nhận một phần nên không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch và án phí dân sự phúc thẩm quy định tại Điều 27 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án; ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị H phải chịu 300.000đ án phí dân sự sơ thẩm. Đối với chi phí tố tụng bà Dương Thị T phải chịu 50% và ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị H phải chịu 50% đối với số tiền 25.984.705 đồng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc và cung cấp thông tin đất đai; số tiền trên bà T đã nộp, do đó ông Đ bà H có nghĩa vụ trả lại bà T số tiền 12.992.000đồng.
Quyết định
Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự: Chấp nhận một phần kháng cáo của bà Dương Thị T, sửa Bản án sơ thẩm số: 01/2026/DS- ST, ngày 06-01-2026 của Tòa án nhân dân khu vực 6 -Lâm Đồng:
1. Áp dụng Điều 500 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 166 của Luật Đất đai năm 2013: Buộc ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị H trả bà Dương Thị T 78,6 m2 đất, có tứ cận: Phía Đông giáp hàng cây lâu năm hiện hữu dài 15,74m (từ vị trí số 07 đến 08); phía Tây giáp đất bà T dài 17,40m (từ vị trí số 01 đến 06); phía Nam giáp con đường hiện trạng rộng 06m (từ vị trí số 06 đến 08); phía Bắc giáp con đường hiện trạng 04m (từ vị trí số 01 đến 07). (Vị trí, tọa độ, diện tích đất kèm theo mảnh trích đo TĐ-2026 ngày 27-5- 2026 của Công ty Cổ phần Phát triển tài nguyên môi trường Nam Việt).
2. Về án phí và chi phí tố tụng: Căn cứ các Điều 147, 148 và 165 của Bộ luật Tố tụng dân sự; áp dụng các khoản 4 và 5 Điều 26 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án: 2.1. Về chi phí tụng: Bà Dương Thị T và ông Nguyễn Văn Đ, bà Nguyễn Thị H mỗi bên phải chịu 12.992.000đ (Mười hai triệu chín trăm chín mươi hai nghìn đồng) chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc, cung cấp thông tin đất đai được trừ vào số tiền 25.984.705đ (Hai mươi lăm triệu chín trăm tám mươi tư nghìn bảy trăm linh năm đồng) bà T đã nộp tạm ứng. Do vậy, buộc ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị H có nghĩa vụ trả cho bà Dương Thị T 12.992.000đ (Mười hai triệu chín trăm chín mươi hai nghìn đồng) tiền chi phí tố tụng. 2.2. Về án phí: 2.2.1. Về án phí dân sự sơ thẩm: Buộc ông Nguyễn Văn Đ và bà Nguyễn Thị H phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm. 2.2.2. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Dương Thị T được trả lại 600.000đ (Sáu trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo các Biên lai số 0003379 ngày 10-12-2019 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã G, tỉnh L) và Biên lai 0001254 của Thi hành án dân sự tỉnh L.
3. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. 8
4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định các Điều 6, Điều 7 và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.