Bản án 45/2026/HS-STBản án 45/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi của các bị cáo: Vào hồi 13 giờ 30 phút ngày 15/4/2025 tại đường quốc lộ 6 thuộc khu vực bản B, xã M, tỉnh Điện Biên, Mùa A N và Pha M bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt quả tang khi đang trao đổi, mua bán 02 (hai) bánh Heroine có khối lượng 700,94 gam và 286 túi Methamphetamine có khối lượng 6.101,94 gam với 02 người đàn ông không rõ lai lịch. Lợi dụng sơ hở 02 người đàn ông mua ma túy đã lên xe ô tô chạy thoát. Toàn bộ số ma túy trên được cất giấu trong chân của 08 chiếc ghế gỗ, Mùa A N và Pha M vận chuyển từ Lào sang huyện T, tỉnh Điện Biên với mục đích để bán và để được nhận tiền công từ Vàng Thị T là 15.000.000 đồng đối với Mùa A N, 30.000.000 đồng đối với Pha M. Tại phiên tòa, các bị cáo khai nhận hành vi phạm tội như Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Điện Biên đã truy tố. Lời nhận tội của các bị cáo tại phiên tòa hoàn toàn phù hợp với Biên bản bắt người phạm tội quả tang lập hồi 14 giờ 00 phút ngày 15/4/2025, Biên bản niêm phong đồ vật, tài liệu bị tạm giữ lập ngày 15/4/2025, Biên bản ghi lời khai của người chứng kiến, Biên bản mở niêm phong, 6 xác định khối lượng, lấy mẫu giám định chất ma tuý và niêm phong lại vật chứng, đồ vật, tài liệu ngày 17/4/2025, phù hợp với các Kết luận giám định và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Do đó có đủ căn cứ xác định, Mùa A N và Pha M đã cùng nhau thực hiện hành vi vận chuyển 02 chất ma túy đi bán trái phép với tổng khối lượng 6.802,88 gam, trong đó: Heroine có khối lượng là 700,94 gam và 286 túi Methamphetamine có khối lượng là 6.101,94 gam.

[2] Về tính chất vụ án: Hành vi của các bị cáo đã gây ra là đặc biệt nghiêm trọng, nguy hiểm cao cho xã hội, gây mất trật tự trị an và an toàn xã hội, ảnh hưởng đến quá trình đấu tranh, phòng chống tội phạm ma túy đang có xu hướng gia tăng trong tình hình hiện nay. Hành vi đó đã xâm phạm đến chính sách độc quyền quản lý các chất ma túy của Nhà nước Việt Nam, xâm phạm trật tự an toàn xã hội. Các bị cáo phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp; khi thực hiện hành vi phạm tội cả hai bị cáo đều có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự. Đây là vụ án đồng phạm, cả hai bị cáo đều là người thực hành, trực tiếp thực hiện hành vi vận chuyển ma túy từ Lào sang huyện T, tỉnh Điện Biên để bán, với mong muốn được hưởng tiền công.

Vì vậy, các bị cáo cùng phải chịu trách nhiệm hình sự về tổng khối lượng 2 chất ma túy bị thu giữ là 6.802,88 gam. Hành vi phạm tội của các bị cáo được thực hiện trước 00 giờ 00 phút ngày 01 tháng 7 năm 2025 nên khẳng định Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Điện Biên truy tố các bị cáo Mùa A N, Pha M về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” theo điểm h khoản 4 Điều 251 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 là hoàn toàn đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật. Lời bào chữa của người bào chữa về tội danh, khung hình phạt áp dụng đối với các bị cáo là có căn cứ nên được chấp nhận.

[3] Xét về nhân thân, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và hình phạt đối với các bị cáo: Bị cáo Mùa A N sinh ra tại tỉnh Sơn La, đi học hết lớp 5/12 thì nghỉ học. Từ năm 2009 đến năm 2015, bị cáo chung sống như vợ chồng với Giàng Thị C (sinh năm 1994, nơi thường trú: bản K, xã K, huyện P, tỉnh Sơn La - nay là xã K, tỉnh Sơn La) và có với nhau 03 (ba) người con chung; bị cáo sử dụng ma túy từ năm 2015. Ngày 20/02/2019, Mùa A N bị Tòa án nhân dân huyện M, tỉnh Sơn La (nay là TAND khu vực a – Sơn La), xử phạt 18 tháng tù giam về tội: Tàng trữ trái phép chất ma túy, đến ngày 06/5/2020 chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương sinh sống. Ngày 30/11/2020, bị Tòa án nhân dân huyện M, tỉnh Sơn La, xử phạt 24 tháng tù giam về tội Tàng trữ trái phép chất ma túy, đến ngày 13/9/2022 chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương sinh sống. Đến ngày phạm tội lần này, cả hai bản án trên đều đã được xóa án tích, nhưng thể hiện bị cáo có nhân thân xấu. Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; tính đến ngày bị bắt cả 03 con của bị cáo đều dưới 15 tuổi, 7 vì vậy bị cáo Mùa A N được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Bị cáo Pha M sinh ra tại bản H, huyện S, tỉnh Hủa Phăn, nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào. Bị cáo không được đi học. Năm 2014 lấy vợ, đến năm 2022 ly hôn. Bị cáo có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu, không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo có 03 con nhỏ đều dưới 15 tuổi nên được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Hội đồng xét xử xét thấy, các bị cáo đều nhận thức được hành vi mua bán trái phép ma túy là vi phạm pháp luật, nhưng vì kinh tế khó khăn, hám lợi, muốn có tiền một cách nhanh nhất mà không phải mất sức lao động nên đã phạm tội. Các bị cáo phạm tội thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, mua bán ma túy với khối lượng đặc biệt lớn.

Vì vậy, để nghiêm trị những hành vi phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, nhất là tội phạm về ma túy, Hội đồng xét xử quyết định áp dụng hình phạt cao nhất đó là loại trừ bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, để lấy đó làm bài học cảnh báo chung cho toàn xã hội, phục vụ cho công tác đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy đang có chiều hướng ngày gia tăng, đồng thời nhằm ngăn ngừa các loại tội phạm trong tình hình hiện nay. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát về tình tiết giảm nhẹ và hình phạt là có căn cứ nên được chấp nhận. Đề nghị của người bào chữa và các bị cáo về việc xin giảm nhẹ hình phạt là không phù hợp với tính chất, hậu quả của hành vi phạm tội nên không được chấp nhận.

[4] Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại khoản 5 Điều 251 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Tuy nhiên, theo các tài liệu chứng cứ và lời khai của các bị cáo tại phiên tòa cho thấy nghề nghiệp chính của các bị cáo đều là nông nghiệp, điều kiện kinh tế khó khăn.

Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát và Người bào chữa, không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với các bị cáo.

[5] Về xử lý vật chứng: Đối với vật chứng là ma túy, sau khi trích mẫu gửi giám định còn lại 3.782,3 gam Methamphetamine và 497,4 gam Heroine đây là vật Nhà nước Việt Nam cấm tàng trữ, lưu hành cần tịch thu tiêu hủy. Đối với 02 (hai) bao tải xác rắn màu trắng, màu xanh cùng các mảnh gỗ của 08 chiếc ghế, đây là vật bị cáo dùng để che giấu, đựng ma túy, không có giá trị cần tịch thu tiêu hủy. Đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu OPPO thu giữ của Pha M, 01 điện thoại di động nhãn hiệu SAMSUNG thu giữ của Mùa A N, các bị cáo khai nhận đây là điện thoại của cá nhân. Qua điều tra xác minh có nhiều cuộc gọi đi, gọi đến giữa các 8 số thuê bao của các bị cáo.

Vì vậy, xác định 02 điện thoại này các bị cáo đã sử dụng để trao đổi, thỏa thuận, hẹn thời gian, địa điểm vận chuyển, mua bán ma túy nên cần tịch thu sung ngân sách Nhà nước. Đối với chiếc xe máy WIN, màu đen, xe không có biển số và giấy tờ của Mùa A N, đã dùng làm phương tiện vận chuyển ma túy từ biên giới Việt - Lào đến phòng trọ của Mùa Thị S. Sáng ngày 15/4/2025, Nhà để xe máy tại khu nhà trọ và bị mất. Cơ quan điều tra đã tiến hành điều tra xác minh để thu giữ chiếc xe máy nhưng không tìm thấy. Hội đồng xét xử không đề cập xử lý trong vụ án. Đối với chiếc xe máy Mùa A N mượn của Mùa A C (anh trai ruột của N) để làm phương tiện vận chuyển ma túy nhưng C không biết việc làm của 02 bị cáo. Khoảng 10 giờ ngày 15/4/2025, ông C đến phòng trọ của Mùa Thị S (ở trung tâm xã C), lấy chiếc xe máy mang về nhà, đến đầu tháng 5/2025, Mùa A C đã bán chiếc xe máy này cho một người không biết tên, địa chỉ với giá 2.000.000 đồng. Việc làm của Mùa A C không liên quan đến hành vi phạm tội nên Hội đồng xét xử không đề cập xử lý. Đối với số tiền 05 triệu đồng Mùa A N và Pha M khai do Vàng Thị T trả trước một phần tiền công; trên đường vận chuyển ma túy đi bán Pha Mùa đã làm rơi 03 triệu đồng; số tiền 02 triệu đồng N đã trả tiền taxi, ăn uống hết.

Xét thấy, đây là tiền thu lợi bất chính nhưng đều không còn, điều kiện kinh tế của các bị cáo khó khăn, cả hai bị cáo phải chấp hành án với hình phạt cao nhất, vì vậy HĐXX không truy thu số tiền này của các bị cáo.

[6] Các vấn đề khác: - Đối với Vàng Thị Tòng nhà ở bản H, huyện S, tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào, là người đã thuê Mùa A N và Pha M vận chuyển ma túy đi bán, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã làm văn bản tương trợ tư pháp để xác định về đối tượng Vàng Thị T, kết quả Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hủa Phăn nước CHDCND Lào có văn bản trả lời: Vàng Thị T không có mặt, không có tên và không được nhập khẩu là công dân tại bản H, huyện S, tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào.

Do đó, Hội đồng xét xử không có căn cứ xử lý đối với T trong vụ án này. - Hành vi qua lại biên giới giữa hai quốc gia Việt Nam - Lào của Mùa A N, Pha M mà không làm thủ tục nhập cảnh theo quy định của pháp luật Việt Nam đã bị Đồn biên phòng M xử phạt vi phạm hành chính, với hình thức phạt tiền, mỗi bị cáo bị phạt tiền là 4.000.000đ (bốn triệu đồng) tại Quyết định số 03/QĐ-XPHC ngày 15/4/2025 đối với Mùa A N; Quyết định số 02/QĐ-XPHC ngày 15/4/2025 đối với Pha M. - 02 người đàn ông đi xe ô tô đã trao đổi, mua ma túy của các bị cáo vào ngày 15/4/2025, do các bị cáo không biết tên, địa chỉ, thông tin khác của 02 người đàn ông này nên Cơ quan điều tra không xác minh làm rõ được, Hội đồng xét xử không có cơ sở xem xét, xử lý trong vụ án. - Đối với hai số điện thoại 0345.481.abc và 0969.521.abc của Mùa A N. Cơ quan CSĐT đã làm văn bản tra cứu chủ thuê bao của hai số điện thoại trên, kết quả tra cứu số điện thoại 0345.481.abc chủ thuê bao họ tên là Hoàng Thị T, sinh ngày 01/12/1978, 9 địa chỉ: Tiểu khu 19/a, C, M, Sơn La và số điện thoại 0969.521.abc chủ thuê bao họ tên là Sồng Thị B, sinh ngày 10/5/1999, địa chỉ: Bản B, T, Y, Sơn La. Quá trình điều tra, bà Hoàng Thị T, bà Sồng Thị B đều khẳng định không biết, không đăng ký, không sử dụng số điện thoại này nên không có cơ sở xem xét, xử lý trong vụ án. - Đối với số điện thoại 0395.614.abc và số điện thoại 02078.092.abc, theo lời khai của các bị cáo đây là số điện thoại của Vàng Thị T, Cơ quan CSĐT đã làm văn bản tra cứu chủ thuê bao của hai số điện thoại trên, kết quả tra cứu số điện thoại 0395.614.abc chủ thuê bao họ tên là Đỗ Bá L, sinh ngày 12/9/1990, địa chỉ: Tổ dân phố 1/a, phường V, tỉnh Sơn La. Quá trình điều tra, ông Đỗ Bá L khẳng định không biết, không đăng ký, không sử dụng số điện thoại này. Kết quả tra cứu số điện thoại 02078.092.abc có cấu trúc số điện thoại cố định của Việt Nam, Cơ quan điều tra chưa đủ thông tin điều tra làm rõ, Hội đồng xét xử không có cơ sở xem xét, xử lý trong vụ án. - Đối với ông Đặng Hồng S, sinh năm 1959, nơi thường trú: Tiểu khu a, xã C, tỉnh Sơn La, là người chạy Taxi để lấy tiền công, ông S không biết việc Mùa A N và Pha M mang ma túy đi bán, do đó không đề cập xử lý đối với ông S. - Đối với Mùa Thị S, sinh năm 2012, nơi thường trú: bản S, xã Ch, tỉnh Sơn La (con gái của Mùa A N) đang học tại trung tâm xã C và thuê nhà trọ của ông Trần Văn Đ, sinh năm 1970, nơi thường trú: Tiểu khu a, xã Ch, tỉnh Sơn La. Lúc Mùa A N và Pha M đến phòng trọ của Mùa Thị Sông, thì Mùa Thị Sông đã đi học và không gặp Mùa A N và Pha M đến, khi Mùa Thị S đi học về phòng trọ thì Mùa Thị S không nhìn thấy có chiếc xe máy nào ở phòng trọ. Hội đồng xét xử không có cơ sở xem xét, xử lý trong vụ án. - Đối với ông Trần Văn Đ – chủ nhà trọ nơi Mùa Thị S thuê trọ. Qua điều tra thể hiện ông Đ cho Mùa Thị S (con gái của Mùa A N) thuê nhà từ khoảng tháng 10/2024, nhà trọ không lắp thiết bị camera an ninh và ngày 15/4/2025 ông Đ không đến nhà trọ nên không biết ai đến nhà trọ và cũng không biết có chiếc xe máy nào để ở nhà trọ của ông. Hội đồng xét xử không có cơ sở xem xét, xử lý trong vụ án. - Đối với số điện thoại 0359.562.abc của Pha M. Cơ quan CSĐT đã làm văn bản tra cứu chủ thuê bao của số điện thoại trên, kết quả số điện thoại 0359.562.abc chủ thuê bao họ tên là Nguyễn Thị T, sinh ngày 06/8/1993, địa chỉ: KP, Đ, phường B, thị xã Th, tỉnh Bình Dương. Cơ quan CSĐT đã tiến hành điều tra xác minh địa chỉ: KP, Đ, phường B, thị xã T, tỉnh Bình Dương (nay là phường B, thành phố Hồ Chí Minh) và làm việc với Công an phường B xác minh, kết quả xác minh hiện tại trên địa bàn phường không có người nào tên là Nguyễn Thị T, sinh ngày 06/8/1993, địa chỉ: KP, Đ, phường B, thị xã T, tỉnh Bình Dương (nay là phường Bình Hòa, thành phố Hồ Chí Minh). Hội đồng xét xử không có cơ sở xem xét, xử lý trong vụ án. - Đối với số điện thoại 0942.647.abc, theo lời khai của Mùa A N đó là số điện thoại của người đàn ông mua ma túy của Mùa A N và Pha M, kết quả tra cứu thể hiện chủ thuê bao là Nguyễn Ngọc L, có Căn cước công dân số 079196032abc, địa chỉ thường trú: 996/1TLab, Kp1, phường B, thành phố T, Thành phố Hồ Chí Minh. Cơ quan CSĐT đã tiến hành điều tra xác minh nhưng trên địa bàn phường không có người 10 nào đăng ký thường trú và tạm trú tên là Nguyễn Ngọc L. Hội đồng xét xử không có cơ sở xem xét, xử lý trong vụ án.

[7] Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 135, khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Hội đồng xét xử thấy rằng: Bị cáo Pha M là người dân tộc thiểu số, sống ở vùng biên giới Việt Nam - Lào, điều kiện kinh tế xã hội khó khăn; mặt khác bị cáo là người nước ngoài, việc thi hành án về án phí gặp nhiều khó khăn; tại phiên toà, bị cáo xin miễn tiền án phí,

Vì vậy, miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Pha M. Bị cáo Mùa A N là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại khu vực có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn (theo Quyết định 68/QĐ-UBND ngày 09/01/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La phê duyệt danh sách thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn; xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã khu vực I, II, III, giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh Sơn La), tại phiên toà, bị cáo xin miễn tiền án phí, vì vậy Hội đồng xét xử miễn án phí cho bị cáo Mùa A N.

[8] Về hành vi, quyết định tố tụng của Đồn Biên phòng M, Công an xã M, Phòng Phòng, chống tội ma tuý và tội phạm, Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý Công an tỉnh Điện Biên, Cơ quan điều tra, Điều tra viên Công an Công an tỉnh Điện Biên và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Điện Biên, trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo, người bào chữa không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.