Bản án 23/2026/HNGĐ-PTVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về thẩm quyền giải quyết vụ án, quan hệ pháp luật, thời hiệu khởi kiện và người tham gia tố tụng: Tòa án cấp sơ thẩm xác định chính xác và đầy đủ. [1.2] Về thủ tục kháng cáo: Căn cứ khoản 1 Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự thì đơn kháng cáo của ông Nguyễn Thanh L làm trong hạn luật định, đương sự đã đóng tạm ứng án phí phúc thẩm đúng quy định nên kháng cáo được xem xét theo thủ tục phúc thẩm. 11 [1.3] Về sự vắng mặt của đương sự: Nhưng người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Văn D, bà Nguyễn Thị L1, bà Lê Thị N3 (Công chứng viên Văn phòng C3); Văn phòng C5; Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Nguyễn Đình S4 là ông Nguyễn Đình C2 và bà Hồ Thị N1; Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Đ chi nhánh P1 có đơn xin giải quyết vắng mặt nên căn cứ khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án vắng mặt những người tham gia tố tụng nêu trên. [1.4] Tại phiên tòa phúc thẩm, ông L đề nghị tạm ngừng phiên tòa để cung cấp bản tiếng việt của các Phụ lục Hợp đồng vay tiền của Ngân hàng N5 – Chi nhánh B3.

Xét thấy, vụ án này đã được thụ lý, giải quyết từ năm 2020, phần giải quyết về tài sản đã qua nhiều lần xét xử, đã hủy về giải quyết lại, phiên tòa phúc thẩm lần giải quyết lại này cũng đã được hoãn 01 lần, các đương sự có nhiều thời gian để chuẩn bị chứng cứ cho yêu cầu của mình, do đó Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu tạm ngừng phiên tòa của ông L.

[2] Về nội dung vụ án và kháng cáo của nguyên đơn: [2.1] Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc thửa đất số 105, tờ bản đồ số 20 tọa lạc tại khu phố B, phường S, thị xã P, tỉnh Bình Phước (nay là khu phố B, phường P, thành phố Đ). Nguồn gốc của thửa đất số 105, tờ bản đồ số 20 nêu trên là của ông Nguyễn Ngọc S3 và bà Nguyễn Thị Hải V theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AO 088560 được cấp ngày 18/5/2009 cho ông S3, bà V. Ngày 02/6/2017, ông S3, bà V ký Hợp đồng chuyển nhượng thửa đất trên cho bà Hồ Thị T. Ngày 16/6/2017, bà T được Sở tài nguyên và môi trường tỉnh B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CI 533279. Ngày 10/10/2017, bà T ký Hợp đồng tặng cho ông Hồ Đình S thửa đất trên. Ngày 31/10/2017, ông S được Sở tài nguyên và môi trưởng tỉnh Bình Phước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CI536959. Ngày 10/11/2017, ông S ký Hợp đồng tặng cho bà T, ngày 27/11/2017, bà T được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CK 752516 đối với thửa đất trên. Ông L cho rằng trong thời gian còn chung sống, vợ chồng có số tiền tiết kiệm khoảng hơn 50.000.000 (năm mươi triệu đồng) tại Ngân hàng thương mại cổ phần S5 – Chi nhánh P2, khi bà T nhận chuyển nhượng thửa đất 105 đã lấy số tiền này nên trong số tiền mua thửa đất này có phần đóng góp của vợ chồng và tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân nên là tài sản chung. Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 08/5/2026, ông L cho rằng đã vay số tiền 400.000.000đ của Ngân hàng N5 – Chi nhánh B2 và đưa số tiền này cho bà T để nhận chuyển nhượng thửa đất số 105 nêu trên và đã cung cấp L3 statement có đóng dấu của Ngân hàng N5 – Chi nhánh 12 B3. Xét đây là các tài liệu tiếng nước ngoài chưa được phiên dịch nên Hội đồng xét xử không có căn cứ xem xét các tài liệu, chứng cứ này. Như vậy, ông L không cung cấp được chứng cứ chứng minh cho lời trình bày này của mình, cũng không được bà T thừa nhận nên Hội đồng xét xử không có cơ sở xem xét. Trong khi đó, theo ông S, bà T, ông S3, ông N4 xác nhận thửa đất này do ông S nhận chuyển nhượng thửa đất này cho con gái là Hồ Thị T để bà T có chỗ ở do đã ly thân với chồng và ông S3 đã nhận đủ số tiền 550.000.000đ là giá chuyển nhượng thực tế (trong Hợp đồng chuyển nhượng chỉ ghi là 50.000.000 đồng). Ông S3 lớn tuổi nên việc chuyển nhượng đất, nhận tiền ông nhờ người cháu là ông N4 đứng ra giao dịch. Còn ông S ban đầu để cho bà T đứng tên, sau đó bà T trả lại đất cho ông S đứng tên và sau này ông S tặng cho riêng bà T để có nơi ở. Mặt khác, trong quá trình giải quyết vụ án, chính ông L cũng thừa nhận từ khi sống ly thân vào tháng 11/2016 cho đến khi khởi kiện ly hôn giữa ông L và bà T không có sự bàn bạc, thỏa thuận gì về cuộc sống chung, không cùng nhau xây dựng kinh tế gia đình, không ai quan tâm đến ai, kinh tế của ai người đó quản lý, ông L ở B, còn bà T về nhà ông S ở phường S. Như vậy, có cơ sở xác định thửa đất 105 nêu trên do ông S nhận chuyển nhượng từ ông S3 và bà V, sau đó tặng cho riêng bà T là tài sản riêng của bà T nên cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu chia tài sản chung đối với thửa đất này của ông L là có căn cứ. Đối với tài sản trên đất, ông L không yêu cầu nên không xem xét, giải quyết. [2.2] Đối với các yêu cầu phản tố của bị đơn: - Về yêu cầu chia tài sản chung thửa đất số 126, tờ bản đồ 15, diện tích 338,5m2; tọa lạc tại Thôn T, xã B, huyện P, tỉnh Bình Phước (nay là Thôn T, xã P, thành phố Đ): Nguồn thửa đất số 126, tờ bản đồ 15 là của ông Nguyễn Ngọc C1 và bà Nguyễn Thị Hương N2. Ngày 18/6/2014, ông C1, bà N2 ký Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng thửa đất số 126 trên cho ông Nguyễn Thanh L với giá chuyển nhượng 30.000.000đ. Ngày 15/7/2014, ông L được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BT 865549 đối với thửa đất 126 trên. Theo ông L thì đây là tài sản riêng của ông nên ông không đồng ý chia. Còn theo bà T thì thửa đất trên là tài sản chung, được vợ chồng bà nhận chuyển nhượng từ ông C1, bà N2 trong thời kỳ hôn nhân.

Xét thấy, ông L nhận chuyển nhượng thửa đất 126 này trong thời kỳ hôn nhân với bà T, lúc này ông và bà T còn chung sống hạnh phúc, cùng nhau tạo lập 13 kinh tế chung trong gia đình, giữa bà T và ông L cũng không có sự thỏa thuận hay văn bản cam kết nào thể hiện đây là tài sản riêng của ông L. Trong quá trình giải quyết vụ án giai đoạn trước, bản thân ông L cũng xác định đây là tài sản chung của ông và bà T do được hình thành trong thời ký hôn nhân.

Tuy nhiên, sau khi vụ án bị hủy về để giải quyết lại về phần tài sản thì ông L lại cho rằng đây là tài sản riêng của ông do nguồn tiền nhận chuyển nhượng thửa đất là của bố mẹ ông nhưng ông không có chứng cứ chứng minh. Tại thời điểm hình thành tài sản chung này, ông L và bà T đều đi làm tạo nguồn thu để cùng nhau duy trì, phát triển kinh tế gia đình.

Do đó, cấp sơ thẩm xác định đây là tài sản chung và ông L, bà T có công sức đóng góp vào việc tạo lập, duy trì, phát triển tài sản là như nhau nên căn cứ vào Điều 59, khoản 2 Điều 62 Luật Hôn nhân và Gia đình; chấp nhận yêu cầu phản tố của bà T, giao tài sản trên cho ông L quản lý, sử dụng và ông L phải thanh toán cho bà T 50% giá trị tài sản chung là có căn cứ, đúng quy định. Theo biên bản về việc ghi nhận sự thỏa thuận về giá đối với tài sản tranh chấp ngày 06/8/2025 ông L, bà T thống nhất giá trị tài sản thửa đất số 126, tờ bản đồ 15, diện tích 338,5m2 và tài sản gắn liền với đất theo biên bản định giá ngày 09/5/2023 (BL 403, 404) là 1.009.124.200 đồng.

Do đó, ông L có trách nhiệm thanh toán cho bà T số tiền 504.562.100 đồng. - Về yêu cầu tuyên bố Hợp đồng tặng cho giữa ông L với ông D và giữa ông D với bà L1 đối với thửa đất số 126, tờ bản đồ 15 vô hiệu. Như đã nhận định tại phần trên, thửa đất số 126 là tài sản chung của ông L và bà T nhưng ngày 04/3/2016, ông Nguyễn Thanh L ký Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất trên cho ông Nguyễn Văn D thì không có sự đồng ý của bà T. Ông L cho rằng trên thực tế ông L chuyển nhượng cho ông D và đã đưa số tiền 150.000.000đ cho bà T nhưng do anh em ruột nên làm Hợp đồng tặng cho. Ông L và ông D đều cho rằng bà T biết và đồng ý việc chuyển nhượng này nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh, cũng không được bà T thừa nhận.

Do đó, Hợp đồng tặng cho giữa ông L và ông D đã vi phạm khoản 2 Điều 35 Luật Hôn nhân và Gia đình. Trong quá trình Tòa án thị xã Phước Long đang giải quyết vụ án ‘‘Ly hôn, tranh chấp về nuôi con, chia tài sản chung khi ly hôn” giữa ông L và bà T thì vào ngày 09/4/2021, ông D đã làm hợp đồng tặng cho đối với quyền sử dụng đất số 126 mà ông L, bà T đang tranh chấp cho mẹ ruột của ông L, ông D là bà Nguyễn Thị L1, như vậy hợp đồng tặng cho trên đã vi phạm điểm b khoản 1 Điều 188 Luật Đất đai năm 2013. Đồng thời, tại thời điểm này, bà L1, ông D cũng đang là đương sự của vụ án biết rõ thửa đất đang tranh chấp nhưng vẫn ký hợp đồng tặng cho đất trên nên giao dịch trên nhằm trốn tránh nghĩa vụ, đồng thời gây khó khăn trong việc giải quyết vụ án. 14 Từ những nhận định trên, cấp sơ thẩm xác định Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng thửa đất 126 trên giữa ông L với ông D và Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng thửa đất 126 giữa ông D với bà L1 không ngay tình và hợp pháp và tuyên bố các hợp đồng tặng cho này vô hiệu là có cơ sở. Ông L kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình nên Hội đồng xét xử không có căn cứ chấp nhận.

[3] Về án phí: [3.1] Án phí sơ thẩm: Căn cứ điểm b khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì đương sự trong vụ án hôn nhân và gia đình có tranh chấp về việc chia tài sản chung của vợ chồng “phải chịu án phí đối với phần tài sản có tranh chấp như đối với vụ án dân sự có giá ngạch tương ứng với giá trị phần tài sản mà họ được chia”. Như vậy, ông L và bà T được chia mỗi người ½ thửa đất 126 nên mỗi người phải chịu án phí tính trên số tiền 504.562.100 đồng được chia là 24.182.484 đồng. Đối với yêu cầu khởi kiện chia tài sản chung không được chấp nhận, ông L chỉ phải chịu án phí không có giá ngạch là 300.000đ. Ngoài ra, ông L phải chịu án phí không có giá ngạch 300.000đ đối với yêu cầu phản tố tuyên bố vô hiệu Hợp đồng tặng cho của bà T được chấp nhận. Cấp sơ thẩm tuyên buộc ông L, bà T phải chịu án phí đối với phần tài riêng của bà T là chưa phù hợp. Đồng thời, cấp sơ thẩm tuyên trừ tiền án phí của ông L vào số tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng theo Biên lai thu tiền số 0006840 ngày 10/6/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Phước Long, tỉnh Bình Phước trong khi đây là tạm ứng án phí hôn nhân (không phải tạm ứng án phí chia tài sản) mà Bản án phúc thẩm số 01/2022/HNGĐ-PT ngày 23 tháng 02 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước đã buộc ông L đã phải chịu đối với yêu cầu ly hôn với bà T là không đúng quy định pháp luật.

Do đó, cấp phúc thẩm sửa lại phần án phí sơ thẩm. [3.2] Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Thanh L không được chấp nhận nên phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào số tiền 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí đã nộp.

[4] Về chi phí tố tụng: Đối với chi phí xem xét, thẩm định và định giá tài sản; ông L, bà T tự nguyện chịu đối với số tiền tạm ứng mỗi người phải nộp nên không xem xét.

[5] Quan điểm của Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn không phù hợp với các chứng cứ, tài liệu có tại hồ sơ và quy định của pháp luật nên không được chấp nhận. 15

[6] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai tại phiên tòa phù hợp với các chứng cứ, tài liệu có tại hồ sơ và quy định của pháp luật nên được chấp nhận.