Bản án 107/2026/HS-PTBản án 107/2026/HS-PT

6 Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hô sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan nên Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vắng mặt là phù hợp theo quy định tại Điều 351 của Bộ luật Tố tụng hình sự.

[2] Khi tiến hành các thủ tục chuyên mục đích sử dụng đất, các bị cáo đã căn cứ vào Nghị quyết số 25/NQ-HĐND ngày 19 tháng 7 năm 2013 của Hội đồng nhân dân tỉnh B (nay là tỉnh Cà Mau) và Quyết định số 28/QĐ-UBND ngày 15 tháng 8 năm 2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh B (nay là tỉnh Cà Mau), mà không căn cứ vào chứng chỉ quy hoạch do Phòng Quản lý đô thị thành phố B năm 2018 (nay là phường B), để xác định vị trí đất và làm căn cứ xác định nghĩa vụ tài chính về thuế đối với phần đất chuyển mục đích sử dụng đất là không phù hợp. Chứng chỉ quy hoạch do Phòng Quản lý đô thị là phù hợp với hiện trạng thực tế phần đất, điều này phù hợp với bản vẽ trích lục bản đồ địa chính do bị cáo N thực hiện. Từ đó, Kiểm sát viên cho rằng, việc bị cáo N xác định sai vị trí đất là có căn cứ và phù hợp với tại Kết luận giám định tư pháp ngày 30 tháng 7 năm 2021 của Tổ giám định 358 thuộc Sở T.

[3] Tuy nhiên việc xác định sai vị trí đất có dẫn đến gây thiệt hại về thuế như bản án sơ thẩm kết luận hay không thì căn cứ quan trọng là phần đất này có được phép cho chuyển mục đích sử dụng đất hay không. Đây cũng là vấn đề mà Cơ quan điều tra cũng đã ra quyết định trưng cầu giám định và tại Kết luận giám định tư pháp ngày 30 tháng 7 năm 2021 của Tổ giám định 358 thuộc Sở T đã kết luận: chưa có cơ sở để xác định phần diện tích đất xin chuyển mục đích có phù hợp với kế hoạch sử dụng đất hay không? Nếu cho phép chuyển mục đích sử dụng đất thì sẽ gây thất thu thuế của Nhà nước, từ nguồn thu thuế chuyển mục đích sử dụng đất. Như vậy, khi thửa đất 113 và 114 được phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất thì mới gây thiệt hại về thuế; tuy nhiên vấn đề này chưa được Cơ quan điều tra làm rõ, bằng việc ra quyết định trưng cầu giám định bổ sung như người đại diện của Tổ giám định trình bày tại phiên tòa sơ thẩm (Về trình tự, thủ tục cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với thửa đất 113, 114 có đúng quy định pháp luật hay không, tổ giám định có kết luận "không có Văn bản thâm định nhu câu sử dụng đất là không đảm bảo đầy đủ thủ tục theo quy định tại Điều 69 Nghị định số 43, Điều 6 Thông tư 30", chưa có kết luận đúng hay sai, nội dung này cơ quan điều tra có quyền yêu cầu giám định bổ sung, nhưng đến nay không có quan quan nào yêu cầu giám định bổ sung).

Do đó, tại phiên tòa Kiểm sát viên đề nghị do chưa đánh giá tính hợp pháp của Quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nuôi trồng thủy sản sang đất đô thị số 32 và 33 nên chưa có căn cứ xác định thiệt hại về thuế và cân hủy án sơ thẩm là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Trường hợp có kết luận phần đất thửa số 113 và số 114 được phép chuyển mục đích sử dụng đất và có gây thiệt hại về thuế: về nguyên tắc có gây thiệt hại phải có bị hại trong vụ án và phải buộc lại số tiền thiệt hại cho bị hại, mà không phải kiến nghị như bản án sơ thẩm.

[5] Trong trường hợp phần đất thuộc thửa số 113 và số 114 không được phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất thì sẽ không gây thiệt hại về thuế (Kết luận giám định tư pháp ngày 30 tháng 7 năm 2021 của Tổ giám định 358 thuộc Sở T) thì hành vi làm trái công vụ của các bị cáo cũng gây thiệt hại khác đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện. Bởi, theo bị cáo T trình bày tại phiên tòa, cũng như hồ sơ vụ án thể hiện khi Phòng T chuyển hồ sơ có thể hiện đất của ông T3 nằm trong khu quy hoạch nhưng do thiếu kiểm tra và bị cáo mới chuyển công tác đến thành phố B nên không nắm rõ; còn bị cáo N thừa nhận bị cáo biết hồ sơ xin chuyển mục đích của ông T3 được trả lại nhiều lần do nằm trong khu quy hoạch.

[6] Xét kháng cáo của các bị cáo và ý kiến của Luật sự: Đối với bị cáo T: bị cáo T và người bào chữa cũng xác định về hành vi sai phạm của bị cáo T nhưng là lỗi vô ý; vấn đề này sẽ được xem xét trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử theo thủ tục sơ thẩm khi án bị hủy. Đối với bị cáo N: như phân tích nêu trên, việc xác định sai vị trí thửa đất là có căn cứ, tuy nhiên để có căn cứ xác định thiệt hại về thuế hay không thì cần phải chứng minh thửa đất số 113 và số 114 có được chuyển mục đích sử dụng đất hay 8 không; đồng thời, cho dù không gây thiệt hại về thuế thì hành vi của bị cáo có thể gây thiệt hại khác. Cho nên, việc yêu cầu của bị cáo và đề nghị của người bào chữa yêu cầu tuyên bị cáo vô tội là không có căn cứ. Đối với ông T3 và bà Đ1: Do bản án bị hủy nên việc yêu cầu loại bỏ trách nhiệm dân sự theo ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông T3 và bà Đ1 sẽ được xem xét trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử theo thủ tục sơ thẩm khi án bị hủy.

[7] Kiến nghị: Khi điều tra, truy tố và xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm thì cần xem xét và có kết luận cụ thể trách nhiệm đối với các cá nhân có sai phạm (ngoài 02 bị cáo), đã được thể hiện tại Kết luận giám định tư pháp ngày 30 tháng 7 năm 2021 của Tổ giám định 358 thuộc Sở T, để xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.

[8]

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ để chấp nhận đề nghị của Kiểm sát viên, hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại; cần phải trưng cầu giám định bổ sung để xác định thửa đất số 113 và số 114 có được phép chuyển mục đích sử dụng đất hay không, đây là căn cứ quan trọng để chứng minh thiệt hại về thuế (do việc điều tra ở cấp sơ thẩm không đầy đủ mà cấp phúc thẩm không thể bổ sung được). Vấn đề này đã được cấp sơ thấm trả hồ sơ cho Viện kiếm sát nhưng không được chấp nhận nên việc hủy án không có lỗi cấp sơ thấm.

[9] Do hủy án sơ thẩm nên các bị cáo không phải chịu án phí phúc thẩm.