Bản án 115/2026/HS-STBản án 115/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo, những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Phiên tòa vắng mặt những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, đã có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ khoản 1 Điều 292 Bộ luật Tố tụng hình sự, Tòa án xét xử vắng mặt họ theo quy định. 7

[3] Lời khai nhận tội của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra, biên bản sự việc và các chứng cứ tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa.

Do đó, có đủ căn cứ xác định: Trong khoảng thời gian từ tháng 11/2024 đến tháng 12/2025, Trần Thu T đã cho Nguyễn Thị N, Phương Thị N1, Bùi Kim T2, Nguyễn Thị Vân K và Phạm Thanh H vay lãi tổng số tiền 240.000.000 đồng, dưới hình thức vay "bát họ", mỗi bát họ là 10.000.000đ, khi vay người vay chỉ được nhận 8.000.000đ, do 2.000.000đ bị Trần Thu T cắt lãi trước, người vay phải trả bị cáo 10.000.000đ trong vòng 50 ngày. Như vậy, lãi suất bị cáo cho vay là 146% (gấp 7,3 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự). Với số tiền gốc cho vay 240.000.000đ, bị cáo đã hưởng lợi số tiền 48.000.000 đồng, trong đó lãi hợp pháp 6.252.055 đồng, thu lợi bất chính 41.747.945 đồng. Có đủ căn cứ xác định bị cáo phạm tội Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự. Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lạng Sơn truy tố đối với bị cáo là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[4] Hành vi phạm tội của bị cáo tuy ít nghiêm trọng nhưng đã xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước về lĩnh vực tài chính, ngân hàng, gây mất trật tự trị an tại địa phương, làm cho nhiều gia đình lâm vào cảnh khó khăn, điêu đứng. Bị cáo là người trưởng thành, có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi cho vay lãi nặng là vi phạm pháp luật, nhưng vì lợi nhuận trước mắt, muốn nhanh chóng có tiền tiêu sài bị cáo đã phạm tội.

[5] Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Không có.

[6] Quá trình điều tra, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tại phiên tòa, ban đầu bị cáo trình bày quanh co nhưng sau đó đã thành khẩn khai báo.

Do đó, Hội đồng xét xử vẫn quyết định cho bị cáo hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự ở mức độ tương đối. Bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; bố đẻ của bị cáo được Nhà nước tặng thưởng Huy chương kháng chiến hạng Nhất; bị cáo tự nguyện hoàn trả tiền thu lời bất chính cho các bị hại; bị hại có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Do đó, bị cáo được hưởng thêm các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm i khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

[7] Về nhân thân: Bị cáo chưa từng bị kết án, chưa từng bị xử lý hành chính, xử lý kỷ luật.

[8] Về hình phạt chính: Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo việc áp dụng hình phạt tiền là hình phạt chính với mức phạt từ 80.000.000đ đến 100.000.000đ có thể đảm bảo tính răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung.

[9] Về hình phạt bổ sung: Do áp dụng phạt tiền là hình phạt chính nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

[10] Về biện pháp tư pháp: [10.1] Số tiền gốc bị cáo Trần Thu T cho vay lãi nặng cần truy thu sung ngân sách Nhà nước, trong đó bị cáo đã thu về 230.800.000đ nên cần truy thu số 8 tiền này từ bị cáo; số tiền gốc Bùi Kim T2 và Phạm Thanh H còn nợ bị cáo cần truy thu từ những người này (trong đó truy thu từ Bùi Kim T2 4.000.000đ, truy thu từ Phạm Thanh H 5.200.000đ). [10.2] Số tiền lãi bị cáo Trần Thu T đã thu tương ứng với mức lãi suất 20%/năm (số tiền 6.252.000đ) theo quy định của Bộ luật Dân sự là khoản tiền phát sinh từ tội phạm cần truy thu sung ngân sách Nhà nước. [10.3] Số tiền lãi bị cáo Trần Thu T đã thu vượt mức lãi suất 20%/năm là 41.748.000 đồng, bị cáo đã trả lại cho những người có quyền lợi nghĩa liên quan đến vụ án là phù hợp, nên cần ghi nhận nội dung này.

[14] Về xử lý vật chứng: 01 điện thoại nhãn hiệu IPHONE 15 PROMAX, màu xám bạc, số IMEI 1: 353650696560957, máy cũ đã qua sử dụng, lắp thẻ sim Vina số thuê bao 0949048828, bị cáo sử dụng để liên lạc đốc thúc người vay trả tiền, là công cụ, phương tiện phạm tội nên cần tịch thu, hóa giá nộp ngân sách nhà nước theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự.

[15] Về án phí: Bị cáo bị kết án phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khoá 14.

[16] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lạng Sơn cơ bản phù hợp với tính chất, mức độ hành vi phạm tội đã xảy ra, đúng với các quy định của pháp luật. Tuy nhiên về mức hình phạt, Hội đồng xét xử xét thấy, tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự mục đích chủ yếu vì lợi nhuận cao. Việc áp dụng hình phạt chính là phạt tiền làm cho mục đích của hành vi phạm tội bị vô hiệu hóa, hành vi cho vay lãi nặng trở nên không còn lợi nhuận, từ đó ngăn chặn hành vi tái phạm và giúp nhà nước thu hồi lại số tiền thu lợi bất chính, góp phần xử lý hậu quả kinh tế do tội phạm gây ra.

Vì vậy, Hội đồng xét xử quyết định áp dụng hình phạt chính là phạt tiền đối với bị cáo. Do đã áp dụng hình phạt chính là phạt tiền nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền.

[17] Bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án có quyền kháng cáo theo quy định tại Điều 331, 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Vì các lẽ trên, Căn cứ: