Bản án 175/2026/HS-STBản án 175/2026/HS-ST
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1.1. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 262; điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1, khoản 2 Điều 65 Bộ luật Hình sự. Tuyên bố bị cáo Nguyễn Thị H phạm tội Đưa vào sử dụng phương tiện giao thông cơ giới đường bộ không bảo đảm an toàn. Xử phạt bị cáo Nguyễn Thị H 15 (mười lăm) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 30 (ba mươi) tháng. Thời gian thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm, ngày 26/5/2026…
Nhận định của Tòa án
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, xét hỏi, tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy như sau:
[1] Về tố tụng: - Về hành vi, quyết định tố tụng: Xét hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh S, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 – Sơn La, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Những người tham gia tố tụng không có ý kiến, khiếu nại về hành vi của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.
Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp. - Về sự vắng mặt của những người tham gia tố tụng tại phiên tòa: Ông Ngần Văn T2, bà Đinh Thị P nhận được đủ số tiền bồi thường dân sự và có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo, có đơn xin xét xử vắng mặt. Anh Mùi Văn B vắng mặt tại phiên tòa, nhưng đã có lời khai rõ ràng trong quá trình điều tra vụ án. Xét thấy sự vắng mặt của những người đại diện hợp pháp của bị hại, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, người làm chứng trên không làm ảnh hưởng đến việc xét xử, căn cứ Điều 292, Điều 293 Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án theo quy định của pháp luật.
[2] Về hành vi phạm tội của bị cáo: Tại phiên tòa, các bị cáo Nguyễn Thị H, Mùi Văn H1 khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như đã khai tại cơ quan điều tra. Xét lời khai của các bị cáo là hoàn toàn tự nguyện và phù hợp với tin báo về tội phạm; biên bản khám nghiệm hiện trường, sơ đồ, bản ảnh hiện trường; biên bản, bản ảnh khám phương tiện liên quan đến tai nạn giao thông; biên bản, bản ảnh xác định hiện trường; biên bản, bản ảnh khám nghiệm tử thi; kết luận giám định an toàn kỹ thuật phương tiện; kết luận giám định pháp y về tử thi; lời khai của những người chứng kiến, người làm chứng sự việc và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. 7 Từ những chứng cứ nêu trên Hội đồng xét xử xét thấy: Nguyễn Thị H là người chịu trách nhiệm trực tiếp về việc quản lý sử dụng, điều động chiếc xe ô tô BKS: 26C- 013.45, mặc dù biết chiếc xe ô tô BKS: 26C- 013.45 không bảo đảm tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật để tham gia giao thông đường bộ, nhưng ngày 11/9/2025 vẫn thuê Mùi Văn H1 điều khiển xe ô tô BKS: 26C- 013.45 đi chở nông sản để bán kiếm lời. Mùi Văn H mặc dù không có giấy phép lái xe theo quy định nhưng vẫn đồng ý lái xe thuê cho Nguyễn Thị H để lấy tiền công. Sau khi điều khiển xe ô tô đến nơi nhận hàng, Hữu đã vận chuyển hàng quá trọng tải dẫn đến khi điều khiển xe lưu thông trên đường liên bản thuộc địa phận bản Bó, xã Tô Múa, tỉnh Sơn La là đoạn đường thẳng, đèo, dốc, do xe không đảm bảo an toàn dẫn đến xe bị tụt dốc đâm vào tà luy dương rồi đổ lật, gây tai nạn giao thông, hậu quả làm Ngần Văn Vương đi cùng trên xe ô tô ngã xuống đường và bị bánh xe phía trước, bên trái đè trúng người tử vong.
Xét thấy, hành vi của bị cáo Nguyễn Thị H đã vi phạm quy định tại khoản 8 Điều 9, điểm b khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 42, khoản 2 Điều 43 Luật trật tự an toàn giao thông đường bộ, đủ yếu tố cấu thành tội Đưa vào sử dụng phương tiện giao thông cơ giới đường bộ không bảo đảm an toàn theo điểm a khoản 1 Điều 262 Bộ luật hình sự; Hành vi của bị cáo Mùi Văn H đã vi phạm quy định tại khoản 1, 8 Điều 9, điểm b khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 42, khoản 2 Điều 43, khoản 1 Điều 49 Luật trật tự an toàn giao thông đường bộ, đủ yếu tố cấu thành tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo điểm a khoản 2 Điều 260 Bộ luật hình sự.
Vì vậy, Cáo trạng truy tố của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 – Sơn La đối với các bị cáo là có căn cứ, đúng pháp luật.
[3] Về tình tiết định khung hình phạt: - Nguyễn Thị H có hành vi đưa vào sử dụng phương tiện giao thông cơ giới đường bộ không bảo đảm an toàn kỹ thuật gây hậu quả “làm chết người” đã vi phạm quy định tại điểm a khoản 1 Điều 262 Bộ luật Hình sự, quy định bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. - Mùi Văn H có hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ khi “Không có giấy phép lái xe theo quy định” đã vi phạm quy định tại điểm a khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự, quy định bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.
[4] Xét tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội: Hành vi phạm tội của các bị cáo Nguyễn Thị H, Mùi Văn H là nguy hiểm cho xã hội, bản thân các bị cáo là người đã thành niên, có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự, biết rõ xe ô tô là nguồn nguy hiểm cao độ. Bị cáo Nguyễn Thị H biết xe ô tô không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật nhưng vẫn đưa vào sử dụng, bị cáo Mùi Văn H biết bản thân không có giấy phép lái xe theo quy định mà vẫn đồng ý lái xe thuê 8 cho Nguyễn Thị H dẫn đến hậu quả gây tai nạn tử vong cho Ngần Văn Vương. Hành vi của các bị cáo đã xâm phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ, gây thiệt hại đến tính mạng của người khác, làm ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.
Do đó, cần phải truy cứu trách nhiệm hình sự để răn đe, giáo dục đối với các bị cáo và phòng ngừa tội phạm chung.
[5] Về nhân thân, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Xét về nhân thân: Các bị cáo có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu, chưa có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú rõ ràng, ngoài lần phạm tội này luôn chấp hành đúng chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú. Xét về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Các bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 52 Bộ luật hình sự. Xét về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: - Bị cáo Nguyễn Thị H được áp dụng 04 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 Bộ luật hình sự, cụ thể: Tự nguyện bồi thường thiệt hại cho đại diện hợp pháp của bị hại (điểm b khoản 1); bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng (điểm i khoản 1); đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải (điểm s khoản 1); người đại diện hợp pháp của bị hại xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo (khoản 2). - Bị cáo Mùi Văn H được áp dụng 03 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 Bộ luật hình sự, cụ thể: Tự nguyện bồi thường thiệt hại cho đại diện hợp pháp của bị hại (điểm b khoản 1); đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải (điểm s khoản 1); người đại diện hợp pháp của bị hại xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo (khoản 2).
[6] Về mức hình phạt áp dụng: Căn cứ tính chất, mức độ hành vi phạm tội, nhân thân, tình tiết tăng nặng và tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, Hội đồng xét xử xét thấy: Các bị cáo Nguyễn Thị H, Mùi Văn H phạm tội lần đầu, ngoài lần phạm tội này các bị cáo luôn chấp hành đúng chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú; các bị cáo có nơi cư trú rõ ràng, gia đình có đơn xin bảo lãnh cho các bị cáo được cải tạo giáo dục tại địa phương; các bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.
Vì vậy, Hội đồng xét xử xét thấy không cần phải bắt các bị cáo Nguyễn Thị H, Mùi Văn H phải chấp hành hình phạt tù mà chỉ cần giao các bị cáo về cho gia đình và chính quyền địa phương nơi các bị cáo cư trú giám sát, giáo dục cũng đủ tác dụng cải tạo, giáo dục các bị cáo trở thành người có ích cho xã hội và răn đe, phòng ngừa tội phạm chung như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa.
Vì vậy, cần căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 65 Bộ luật hình sự, cho các bị cáo Nguyễn Thị H, Mùi Văn H được hưởng án treo, qua 9 đó thể hiện rõ chính sách nhân đạo, khoan hồng của pháp luật đối với người phạm tội lần đầu, thành khẩn khai báo, biết ăn năn hối cải.
[7] Về hình phạt bổ sung: Các bị cáo đều là lao động tự do, không có nghề nghiệp ổn định nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với các bị cáo.
[8] Về bồi thường dân sự: Căn cứ Điều 48 Bộ luật Hình sự; Điều 13, 584, 585, 586, 587, 589, 591, 601 Bộ luật dân sự. Sau khi xảy ra tai nạn giao thông, các bị cáo Nguyễn Thị H và Mùi Văn H đã tự nguyện, tích cực bồi thường cho gia đình bị hại đại điện là bà Đinh Thị P tiền mai táng và tổn thất tinh thần là 100.000.000 đồng (mỗi bị cáo bồi thường 50.000.000 đồng). Gia đình bị hại đã nhận đủ tiền bồi thường, không đề nghị các bị cáo phải bồi thường thêm khoản tiền nào khác. Xét việc thỏa thuận bồi thường dân sự giữa các bị cáo Nguyễn Thị H, Mùi Văn H và đại diện hợp pháp của bị hại là hoàn toàn tự nguyện, đúng quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử cần ghi nhận. Đối với phần hư hỏng của chiếc ô tô tải BKS 26C – 013.45 do Mùi Văn H điều khiển gây tai nạn, chủ sở hữu chiếc xe ô tô là Nguyễn Thị H và Đỗ Đình Đoàn không yêu cầu Mùi Văn H phải bồi thường hư hỏng xe, xét là hoàn toàn tự nguyện, Hội đồng xét xử cần ghi nhận.
[9] Về xử lý vật chứng: Đối với vật chứng của vụ án gồm: 01 chiếc ô tô tải BKS 26C – 013.45, xe đã bị hư hỏng, xe đã qua sử dụng cũ; 01 Chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường cấp ngày 15/5/2017; 01 Giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số 000368. Xét thấy 01 chiếc ô tô tải BKS 26C – 013.45 là tài sản chung hợp pháp của vợ chồng bị cáo Nguyễn Thị H, Đỗ Đình Đoàn; bị cáo Hiền và ông Đ đều có ý kiến đề nghị Hội đồng xét xử xem xét trả lại tài sản. Vì vậy cần tuyên trả chiếc xe ô tô và toàn bộ giấy tờ xe cho Nguyễn Thị H, Đỗ Đình Đoàn.
[10] Về án phí: - Xét thấy bị cáo Mùi Văn H thuộc hộ nghèo, là người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, tại phiên tòa có yêu cầu xin miễn án phí, nên cần miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Hữu theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12; khoản 6 Điều 15 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giám, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. - Bị cáo Nguyễn Thị H phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự; khoản 1 Điều 21, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban 10 Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giám, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
[11] Về quyền kháng cáo: Các bị cáo, người đại diện hợp pháp của bị hại, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến vụ án được quyền kháng cáo theo quy định tại Điều 331, Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự.
[12] Về các vấn đề khác trong vụ án: Quá trình điều tra xác định, chiếc xe ô tô BKS 26C - 013.45 là tài sản chung của vợ chồng Nguyễn Thị H, Đỗ Đình Đoàn. Sau khi mua xe ô tô tải BKS 26C - 013.45, do Đoàn thường xuyên đi làm không có mặt ở nhà nên chiếc xe trên cùng giấy tờ xe do Nguyễn Thị H trực tiếp quản lý, sử dụng và thuê người điều khiển. Do đó Đoàn không biết xe có còn hạn kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường hay xe có bảo đảm an toàn kỹ thuật để tham gia giao thông hay không. Việc Nguyễn Thị H thuê Mùi Văn H đưa xe ô tô vào tham gia giao thông ngày 11/9/2025 thì Đoàn không biết, do đó Đỗ Đình Đoàn không đồng phạm với Nguyễn Thị H về hành vi Đưa vào sử dụng phương tiện giao thông cơ giới đường bộ không bảo đảm an toàn. Đối với hành vi của Nguyễn Thị H giao xe ô tô BKS 26C - 013.45 cho Mùi Văn H điều khiển, nhưng Hiền không biết Hữu không có giấy phép lái xe theo quy định, nên không có căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với Nguyễn Thị H về tội Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện giao thông đường bộ. Vì các lẽ trên,
1. Về tội danh và hình phạt:
Quyết định
1.1. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 262; điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1, khoản 2 Điều 65 Bộ luật Hình sự. Tuyên bố bị cáo Nguyễn Thị H phạm tội Đưa vào sử dụng phương tiện giao thông cơ giới đường bộ không bảo đảm an toàn. Xử phạt bị cáo Nguyễn Thị H 15 (mười lăm) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 30 (ba mươi) tháng. Thời gian thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm, ngày 26/5/2026. Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo Nguyễn Thị H. Giao bị cáo Nguyễn Thị H về cho Uỷ ban nhân dân xã Tô Múa, tỉnh Sơn La giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Gia đình bị cáo Nguyễn Thị H có trách nhiệm phối hợp với Uỷ ban nhân dân xã Tô Múa, tỉnh Sơn La trong việc giám sát, giáo dục bị cáo. 11 Trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo. 1.2. Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 260; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1, khoản 2 Điều 65 Bộ luật Hình sự. Tuyên bố bị cáo Mùi Văn H phạm tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Xử phạt bị cáo Mùi Văn H 03 (ba) năm tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 05 (năm) năm. Thời gian thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm, ngày 26/5/2026. Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo Mùi Văn H. Giao bị cáo Mùi Văn H về cho Uỷ ban nhân dân xã Tô Múa, tỉnh Sơn La giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Gia đình bị cáo Mùi Văn H có trách nhiệm phối hợp với Uỷ ban nhân dân xã Tô Múa, tỉnh Sơn La trong việc giám sát, giáo dục bị cáo. Trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.
2. Về bồi thường dân sự: Căn cứ Điều 48 Bộ luật Hình sự; Điều 13, 584, 585, 586, 587, 589, 591, 601 Bộ luật dân sự. - Ghi nhận việc các bị cáo Nguyễn Thị H và Mùi Văn H đã tự nguyện thống nhất thỏa thuận có trách nhiệm liên đới bồi thường tiền mai táng và tổn thất tinh thần cho đại diện hợp pháp của bị hại với tổng số tiền là 100.000.000 đồng (Một trăm triệu đồng), trong đó: mỗi bị cáo đã bồi thường 50.000.000 đồng (Năm mươi triệu đồng). - Ghi nhận việc Nguyễn Thị H và Đỗ Đình Đoàn không yêu cầu bị cáo Mùi Văn H phải bồi thường thiệt hại đối với hư hỏng của chiếc xe ô tô tải BKS 26C – 013.45.
3. Về xử lý vật chứng của vụ án: Căn cứ khoản 1, điểm b khoản 3 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự. Trả cho Nguyễn Thị H và Đỗ Đình Đoàn: 01 Chiếc ô tô tải BKS 26C – 013.45, xe đã bị hư hỏng, xe đã qua sử dụng cũ; 01 Chứng nhận kiểm định an toàn 12 kỹ thuật và bảo vệ môi trường cấp ngày 15/5/2017; 01 Giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô