Bản án 290/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về thủ tục tố tụng: Do người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Phương A đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà không có mặt tại phiên tòa; bà Võ Thị T1 và người đại diện của Ngân hàng N1 có đơn xin xét xử vắng mặt nên căn cứ vào các điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt chị Phương A, bà T1 và đại diện Ngân hàng.

[2] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Đoàn Văn S, Hội đồng xét xử nhận thấy: Tại phiên tòa, nguyên đơn và bị đơn thống nhất xác định: Ngày 27/5/2021 vợ chồng ông Nguyễn Hữu C, bà Nguyễn Phương T, chị Nguyễn Phương A (con ông C) lập hợp đồng (giấy sang đất nền) chuyển nhượng cho ông Đoàn Văn S diện tích đất theo đo đạc thực tế 558m?, toạ lạc tại ấp R, xã K, tỉnh Cà Mau, với giá 250.000.000 đồng. Ông S đã trả cho vợ chồng ông C số tiền 240.000.000 đồng, còn số tiền 10.000.000 đồng sẽ trả đủ khi vợ chồng ông C hoàn thành thủ tục chỉnh lý biến động cho ông S. Ông S đã trả đủ tiền và nhận đất quản lý, sử dụng từ thời điểm chuyển nhượng. Phần đất chuyển nhượng có vị trí tiếp giáp như sau: Hướng nam giáp lộ bê tông, các hướng đông, bắc, tây giáp đất còn lại của ông C. Việc chuyển nhượng đất được ông C, bà T thừa nhận. Khoản 1 Điều 117 Bộ luật Dân sự quy định: "1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây: 4 a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập; b) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện; c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trai đạo đức xã hội". Tại thời điểm giao kết hợp đồng, cả ông S, ông C, bà T, chị Phương A đều là người có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và tự nguyện khi giao kết hợp đồng. Mục đích và nội dung của hợp đồng không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Tuy nhiên, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa đôi bên đã không tuân thủ quy định của pháp luật về hình thức của một hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Điều 129 Bộ luật Dân sự quy định: "Giao dịch dân sự vi phạm quy định điều kiện có hiệu lực về hình thức thì vô hiệu, trừ trường hợp sau đây:

1. Giao dịch dân sự đã được xác lập theo quy định phải bằng văn bản nhưng văn bản không đúng quy định của luật mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó.

2. Giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Trong trường hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực". Tuy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa đôi bên đã vi phạm quy định về hình thức nhưng các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong hợp đồng (ông S đã trả đủ tiền và vợ chồng ông C đã giao đất cho ông S quản lý, sử dụng từ thời điểm chuyển nhượng đến nay) nên hợp đồng không vô hiệu dù không tuân thủ quy định của pháp luật về hình thức. Kết quả xem xét, thẩm định và đo đạc xác định diện tích đất chuyến nhượng là 558m?, tọa lạc tại ấp R, xã K, tỉnh Cà Mau; thuộc một phần thửa đất số 1290, tờ bản đồ số 8, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DB 178200 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh C cấp cho ông Nguyễn Hữu C với tổng diện tích 5.861,2m', đã được chỉnh lý biến động cho chị Phan Cẩm H. Sau khi chuyển nhượng đất cho ông S, vào ngày 10/9/2021 ông C đã ký kết hợp đồng chuyển nhượng các quyền sử dụng đất thuộc các thửa đất số 1290, 1293, tờ bản đồ số 8 cho chị H, với giá thực tế 1.200.000.000 đồng và 1,4 lượng vàng 24K, giá ghi trong hợp đồng là 500.000.000 đồng nên chị H đã được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Trân Văn T2 chỉnh lý biến động vào ngày 04/10/2021. Khi Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau giải quyết vụ án "tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất" giữa nguyên đơn bà Lê Việt B và bị đơn ông 5 Nguyễn Hữu C tại Bản án số 243/2026/DS-PT ngày 20/3/2026 đã ghi nhận sự tự nguyện thỏa thuận giữa ông C và chị H về việc vô hiệu một phần hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông C và chị H đối với diện tích đất 558m2 mà ông C đã chuyển nhượng cho ông S. Đồng thời, tuyên vô hiệu một phần hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất giữa chị H với Ngân hàng N1 đối với diện tích đất mà ông C đã chuyến nhượng cho ông S nêu trên. Điêm b khoản 1 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: "Những tình tiết, sự kiện đã được xác định trong bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật hoặc quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã có hiệu lực pháp luật" thì không phải chứng minh. Do Bản án số 243/2026/DS-PT đã có hiệu lực pháp luật nên việc công nhận hợp đồng chuyển nhượng giữa vợ chồng ông C và ông S đối với diện tích đất 558m?, toạ lạc tại ấp R, xã K, tỉnh Cà Mau không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức nào nên yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[3] Về chi phí tố tụng và án phí: - Về chi phí tố tụng: Do yêu cầu của nguyên đơn được Hội đồng xét xử chấp nhận nên bị đơn phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, tại phiên tòa, nguyên đơn tự nguyện chịu ½ chi phí tố tụng số tiền 2.888.500 đồng và bị đơn đồng ý. Do đây là sự tự nguyện của nguyên đơn và có lợi cho bị đơn nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Theo đó, nguyên đơn chịu số tiền 2.888.500 đồng và bị đơn chịu số tiền 2.888.500 đồng. - Về án phí: Do yêu cầu của nguyên đơn được Hội đồng xét xử chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch theo quy định của pháp luật. Cụ thể, ông C và bà T phải chịu số tiền 300.000 đồng.

[4] Do đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Cà Mau là có cơ sở nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.