Bản án 38/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Về quan hệ tranh chấp, thẩm quyền giải quyết vụ án: Căn cứ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, xác định quan hệ pháp luật tranh chấp trong vụ án là tranh chấp quyền sử dụng đất. Bị đơn có nơi cư trú tại ấp B, xã B, tỉnh An Giang nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 13, tỉnh An Giang, theo quy định tại khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự. 4 [1.2] Về sự có mặt, vắng mặt của đương sự: Toà án tống đạt các văn bản tố tụng theo quy định pháp luật cho các đương sự, người đại diện cho đương sự. Tại phiên toà bà T, ông P có mặt. Bị đơn ông N (do bà C là Giám hộ), người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông T1, bà T2, em T3 và em L đã được Toà án tiến hành tống đạt thông báo về việc thụ lý vụ án, thông báo đưa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vào tham gia tố tụng, thông báo phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hoà giải, Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Quyết định hoãn phiên toà và các văn bản tố tụng khác đúng quy định nhưng vẫn vắng mặt không lý do nên Toà án vẫn tiến hành xét xử vụ án theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự. [1.3] Bà C ủy quyền cho ông P theo văn bản ủy quyền ngày 15/5/2025. Sự ủy quyền của các đương sự phù hợp với Điều 138 và Điều 140 của Bộ luật Dân sự năm 2015 nên được chấp nhận. [1.4] Tòa án đã giải thích, hướng dẫn cho những người có quyền, lợi ích liên quan về việc có yêu cầu Tòa án tuyên bố bị đơn ông N mất năng lực hành vi dân sự không, nhưng không ai yêu cầu nên Tòa án giải quyết vụ án theo thủ tục chung. [1.5] Về việc thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện: Tại đơn khởi kiện và quá trình giải quyết vụ án, bà T yêu cầu ông N phải trả lại cho bà diện tích 2000m2, toạ lạc tại ấp B, xã B, huyện C, tỉnh An Giang, theo tờ cam kết ngày 12/4/2018. Đồng thời, bà T yêu cầu ông N sang tên quyền sử dụng đất trên cho bà. Ngoài ra, bà T yêu cầu Toà án công nhận quyền sử dụng đất diện tích 2000m2 được nêu trên cho bà. Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên toà, bà T có thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện, bà T yêu cầu ông N phải trả lại, thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất và công nhận quyền sử dụng đất cho bà đối với diện tích 491,4m2, theo các điểm 22, 23, 3, 8, theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 13/8/2025 của Công ty TNHH Đ.

Xét thấy, việc nguyên đơn có yêu cầu thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu, phù hợp với khoản 1 Điều 244 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[2] Về nội dung: [2.1] Xét yêu cầu của nguyên đơn bà T yêu cầu ông N phải trả lại cho bà diện tích 491,4m2, theo các điểm 22, 23, 3, 8, theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 13/8/2025 của Công ty TNHH Đ. Chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện là Tờ cam kết của ông Trần Văn N ngày 12/4/2018 với nội dung “…. Tôi tên Trần Văn N, sinh năm 1958. Hiện cư ngụ tại ấp B, xã B, C, An Giang. Nay tôi làm đơn này trả lại hai công đất ruộng cho em tôi là Trần Thị T (em ruột), sinh ngày 01 tháng 01/1964. Cư ngụ tại ấp C, B, huyện C, An Giang ….”. Bị đơn ông N (do vợ là bà C làm giám hộ) không có ý kiến. [2.2] Hội đồng xét xử thấy rằng, Tờ cam kết này không nêu cụ thể vị trí, ranh giới, tứ cận, số thửa, số tờ bản đồ, thông tin liên quan đến giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của phần đất ông N cam kết trả lại cho bà T. Căn cứ kết luận giám định số 1241/KL-KTHS ngày 19/11/2025 của Phòng K Công an tỉnh A thể 5 hiện: Chữ ký mang tên Trần Văn N và chữ viết ghi họ tên “trần văn nở” dưới mục “KÝ TÊN” trên mẫu cần giám định ký hiệu A so với chữ ký mang tên Trần Văn N và chữ viết ghi họ tên “Trần Văn N” trên các mẫu so sánh ký hiệu từ M1 đến M3 không phải do cùng một người ký và viết ra. Đồng thời, tại biên bản lấy lời khai người làm chứng ông La Huỳnh Quế H ngày 29/12/2025, ông H thừa nhận ông có viết tờ cam kết ngày 12/4/2018 được nêu trên, dòng chữ trần văn nở là do ông viết hộ cho ông N. Ngoài ra, tại bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 13/8/2025 của Công ty TNHH Đ thể hiện: Diện tích 491,4m2 được nêu trên thuộc một phần thửa 3237, 3238, tờ bản đồ số 2 (hệ thống BĐ 22/CT.UB) theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS06442 đã cấp cho bà Trần Thị C. Mặt khác, qua xác minh tại địa phương thì ông T6, ông  cho biết, nguồn gốc đất là của vợ chồng ông N, bà C mua lại từ cha ruột bà C là ông Ba T8, bà C trực tiếp quản lý, sử dụng ổn định, liên tục khoảng trên 40 năm, về việc bà T trình bày có nhờ ông N mua dùm 06 công đất được nêu trên thì các ông hoàn toàn không biết. Ông L1 cho biết vào năm 2010 bà T được vợ chồng ông N, bà C cho ở nhờ. Vợ chồng ông N, bà C cũng có cho ông và những người khác ở nhờ trên đất của ông N, bà C. Mặc khác, bà T không đưa ra được tài liệu, chứng cứ nào khác để chứng minh bà T có giao cho ông N một khoản tiền để nhờ ông N đứng ra mua thay bà 06 công đất và ông N hứa trả (hay cam kết trả) cho bà diện tích 2000m2 hoặc 02 công đất như nội dung bà T trình bày. Bà T cũng không chứng minh được kết luận giám định trên của Phòng K Công an tỉnh A là có sai sót, không chính xác. Đồng thời, bà T cũng thống nhất với toàn bộ nội dung của kết luận giám định này.

Do đó, yêu cầu khởi kiện của bà T về việc yêu cầu ông N phải trả lại cho bà T diện tích 491,4m2, theo các điểm 22, 23, 3, 8, theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 13/8/2025 của Công ty TNHH Đ là không có căn cứ chấp nhận. [2.3] Xét yêu cầu của nguyên đơn bà T về việc yêu cầu ông N thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất và công nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 491,4m2 được nêu trên cho bà T. Do không phù hợp với những nhận định được nêu tại tiểu mục [2.2] nên Hội đồng xét xử không có căn cứ chấp nhận. [2.4] Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bà T đã tự nguyện rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với ông N về việc yêu cầu ông N phải trả lại cho bà diện tích 1.508,6m2, toạ lạc tại ấp B, xã B, tỉnh An Giang. Hội đồng xét xử thấy rằng, việc rút yêu cầu khởi kiện này là hoàn toàn tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội. Căn cứ khoản 2 Điều 244 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, đình chỉ xét xử yêu cầu khởi kiện của bà T đối với ông N về việc yêu cầu ông N phải trả lại diện tích 1.508,6m2, toạ lạc tại ấp B, xã B, tỉnh An Giang.

[3] Đối với việc bà T xác định không có yêu cầu khởi kiện bổ sung đối với bà C là chủ sử dụng phần đất đang tranh chấp theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CR828732 số vào sổ CS06442 do Sở tài nguyên và môi trường tỉnh A cấp ngày 05/6/2019. Đồng thời, bà T không khởi kiện ông T1, bà T2, em T3, em L là những người đã cất nhà 6 và sinh sống trên phần đất đang tranh chấp. Ngoài ra, bà C (do ông P đại diện theo uỷ quyền) xác định căn nhà gỗ hiện nay do ông T1, bà T2 và các em T3 và L đang quản lý, sử dụng được xây dựng trên phần đất thuộc quyền sử dụng của bà C theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ CS06442 được nêu trên nhưng bà C không có tranh chấp, không có yêu cầu độc lập trong vụ án này.

Xét thấy, đây là quyền tự định đoạt của đương sự theo Điều 5 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 nên Hội đồng xét xử không đề cập xem xét, giải quyết.

[4] Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn bà Trần Thị T phải chịu tổng số tiền 14.250.000 đồng (Mười bốn triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng), bao gồm 4.100.000 đồng chi phí đo đạc, 700.000 đồng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, 5.200.000 đồng thẩm định giá tài sản, 4.250.000 đồng chi phí giám định (Bà T đã nộp xong).

[5] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu của nguyên đơn không được chấp nhận, nguyên đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 300.000 đồng. Tuy nhiên do bà T là người cao tuổi và có đơn xin miễn tiền án phí nên được miễn tiền án phí dân sự sơ thẩm.

[6] Đối với đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 13 – An Giang là phù hợp nên được chấp nhận.