Bản án 591/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ được xem xét tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về sự vắng mặt đương sự: Nguyên đơn ông Huỳnh Văn M, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Phước L, bà Võ Thị Xuân L1, Ủy ban nhân dân xã P, tỉnh Vĩnh Long đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt. Phiên tòa hôm nay là phiên tòa mở lần thứ hai nên căn cứ vào Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án xét xử vắng mặt đương sự trên.

[2] Đối với việc nguyên đơn ông Huỳnh Văn M có đơn rút lại đơn khởi kiện, tại phiên tòa hôm nay bị đơn bà Bùi Thị T, ông Phạm Hữu T1 không đồng ý với việc rút đơn khởi kiện của nguyên đơn ông M nên Hội đồng xét xử không chấp nhận việc rút đơn khởi kiện của nguyên đơn ông M.

[3] Đối với kháng cáo của nguyên đơn ông Huỳnh Văn M, Hội đồng xét xử xét thấy, ngày 22/6/2026, ông Huỳnh Văn M có đơn xin rút lại đơn kháng cáo và ông M đã được Tòa án triệu tập hợp lệ 02 lần nhưng vắng mặt nên Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của ông Huỳnh Văn M.

[4] Thửa đất 1297, diện tích 225m2, tờ bản đồ số 02, tọa lạc ấp P, xã P, tỉnh Vĩnh Long được Ủy ban nhân dân huyện B cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà Trần Thị X vào ngày 02/4/1992 (BL 165). Đến ngày 22/10/2001, bà Trần Thị X tặng cho ông Huỳnh Văn M (nhưng làm dưới hình thưc hợp đồng chuyển nhượng) thửa đất 1297 (BL 376 – 377); đến ngày 04/12/2001 hộ ông Huỳnh Văn M được Ủy ban nhân dân huyện B cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất 1297 (BL 233). Theo trích lục bản đồ địa chính ngày 03/7/2008 là thửa 09, diện tích 244m2, tờ bản đồ số 16 do bà Bùi Thị T kê khai, đăng ký (BL122).

[5] Thửa đất 1297, diện tích 225m2 (nay là thửa số 9, diện tích 244m2), có nguồn gốc nằm trong phần đất 02 công mà bà Trần Thị X cho vợ chồng con gái là bà Huỳnh Thị B, ông Lê Phước L vào năm 1976. Quá trình sử dụng, vợ chồng ông L có đắp đất lên nền nhà để ở. Sau đó vợ chồng ông L chuyển nhượng phần đất được bà X cho này cho ông Ngô Đ, đối với phần đất nền nhà thì không có chuyển nhượng cho ông Ngô Đ . Sau khi bà B chết, vào năm 1995 ông L đã chuyển nhượng lại phần đất nền nhà (thửa 1297) cho bà Võ Thị Xuân L1, hai bên có làm giấy tay là Tờ giao kèo bán đất nền nhà ngày 25/7/1995 (BL 124). Đến năm 1997, bà L1 chuyển nhương lại phần đất này cho bà Bùi Thị T, có làm giấy tay là Tờ giao kèo bán đất nền nhà ngày 15/10/1997 (BL 123). Tại biên bản lấy lời khai ngày 26/6/2008, bà X thừa nhận phần đất hiện nay đang tranh chấp giữa ông M với bà T, ông T1 (thửa 1297) bà X cho vợ chồng ông L bà Huỳnh Thị B quản lý, sử dụng từ năm 1976 (mặc dù bà X cho rằng phần đất này là của bà X) (BL 55). Tại biên bản xác minh ngày 28/11/2025, ông Huỳnh Văn T3 (con bà X, anh của ông M) cho rằng phần đất tranh chấp hiện nay giữa ông M với bà T, ông T1 là mẹ ông là bà Trần Thị X đã cho vợ chồng ông L, bà B trước đây (BL 438).

[6] Xét về quá trình quản lý, sử dụng đất thửa đất 1297 (nay là thửa số 9): Thửa đất 1297 trên, ông L, bà B sử dụng từ năm 1976 cho đến năm 1995 chuyển 5 nhượng lại cho bà Võ Thị Xuân L1. Năm 1997, bà L1 chuyển nhượng lại cho gia đình bà T, năm 1998 gia đình bà T đã xây dựng nhà kiên cố trên thửa đất này, sử dụng ổn định lâu dài liên tục và công khai cho đến nay. Tại biên bản lấy lời khai ngày 24/3/2009, ông M thừa nhận phần đất hiện nay đang tranh chấp, gia đình ông L, bà B sử dụng từ năm 1976 đến khi chuyển nhượng lại cho bà L1 vào năm 1995; ông M cũng thừa nhận biết gia đình bà T xây dựng nhà ở trên phần đất tranh chấp năm 1998 nhưng không có ý kiến, tranh chấp gì mặc dù ông M cho rằng nghĩ ông L cho gia đình bà T mướn đất (BL 142 -143). Theo lời khai của người dân địa phương thì từ khi ông L chuyển nhượng phần đất tranh chấp cho bà L1, bà L1 chuyển nhượng lại cho bà T, bà T xây dựng nhà kiên cố thì ông M, bà X biết nhưng không tranh chấp gì (BL 433 – 434, 436). Như vậy, có cơ sở khẳng định, phần diện tích đất tranh chấp thửa 1297, mặc dù vào năm 1992, bà X được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng trên hiện trạng là do gia đình ông L, bà B quản lý, sử dụng; sau đó ông L chuyển nhượng lại cho bà L1 vào năm 1995; năm 1997 bà L1 chuyển nhượng lại cho gia đình bà T sử dụng cho đến nay. Theo quy định tại Điều 1 của Luật đất đai năm 1987 thể hiện một trong các điều kiện để được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu là cá nhân, hộ gia đình đó phải là người đang trực tiếp sử dụng đất.

Vì vậy, thửa đất 1297 bà X không có sử dụng nhưng được cấp quyền sử dụng đất vào năm 1992 là không đúng đối tượng theo quy định của Luật đất đai.

[7] Xét hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phần đất tranh chấp trên giữa ông L với và L1, giữa bà L1 với bà T (Tờ giao kèo bán đất nền nhà ngày 25/7/1995, Tờ giao kèo bán đất nền nhà ngày 15/10/1997”), Hội đồng xét xử xét thấy: Mặc dù các bên chỉ làm giấy tay nhưng các bên đã nhận tiền và giao đất, bà T sau khi nhận chuyển nhượng đã xây dựng nhà kiên cố trên đất nên căn cứ vào điểm b.3, tiểu mục 2.3, Mục 2, Phần II Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; Điều 129 của Bộ luật dân sự năm 2015 thì hợp đồng chuyển nhượng trên có hiệu lực pháp luật.

[8] Từ những chứng cứ và phân tích trên

[4],

[5],

[6],

[7] cho thấy: Mặc dù thửa đất 1297 bà X được cấp quyền sử dụng đất vào năm 1992, đến năm 2001 bà X tặng cho thửa đất này cho ông Huỳnh Văn M và hộ ông Huỳnh Văn M được cấp quyền sử dụng đất nhưng trên thực tế phần đất này bà X đã cho vợ chồng ông L, bà B vào năm 1976, quá trình sử dụng ông L lên nền nhà, sau đó chuyển nhượng cho bà L1 vào năm 1995; bà L1 chuyển nhượng lại cho bà T vào năm 1997 và gia đình bà T sử dụng cho đến nay; gia đình ông M từ trước cho đến nay không có quản lý, sử dụng thửa đất này. Việc Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông M yêu cầu bà T, ông T1 trả giá trị phần diện tích đất 225m2, thuộc thửa 1297 (nay là thửa 9) là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

[9] Xét kháng cáo của bị đơn bà Bùi Thị T, Hội đồng xét xử xét thấy: Tòa án cấp sơ thẩm nhận định yêu cầu phản tố của bà T yêu cầu công nhận diện tích đất 244m2 thuộc thửa số 9 cho bà T không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nên Tòa án không thụ lý yêu cầu này là không đúng pháp luật. Theo quy định của luật đất đai, một trong các căn cứ để được cấp quyền sử dụng đất trong đó có căn cứ vào Bản 6 án của Tòa án. Điều này cho thấy, khi giải quyết tranh chấp quyền sử dụng, Tòa án có thẩm quyền công nhận phần đất tranh chấp cho một trong các bên đương sự. Đối với yêu cầu của bà T yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất 1297 cấp cho hộ ông Huỳnh Văn M: Tòa án cấp sơ thẩm đình giải giải quyết yêu cầu này của bà T là không đúng pháp luật. Trong trường hợp này, Tòa án cấp sơ thẩm chỉ cần nhận định việc cấp quyền sử dụng đất cho hộ ông M đối với thửa đất 1297 thông qua giao dịch dân sự, không phải cấp quyền sử dụng đất lần đầu nên không chấp nhận yêu cầu này của bà T, bà T có quyền đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền kê khai, đăng ký làm thủ tục cấp quyền sử dụng đất đối với diện tích đất 244m2 thuộc thửa số 9 theo quyết định của Bản án.

Do đó, Hội đồng xét xử sửa một phần bản án sơ thẩm theo hướng tuyên lại phần quyết định của bản án sơ thẩm như nhận định trên.

[10] Xét ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn, như phân tích ở phần trên, Hội đồng xét xử xét thấy có cơ sở chấp nhận một phần.

[11] Xét ý kiến của vị Kiểm sát viên, như phân tích ở phần trên, Hội đồng xét xử xét thấy có cơ sở chấp nhận.

[12] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Bùi Thị T không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả cho bà T 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí phúc thẩm theo biên lai số 0012032 ngày 15/12/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Vĩnh Long. Buộc ông Huỳnh Văn M phải chịu 150.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm nhưng được trừ vào 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm theo biên lai số 0011625 ngày 09/12/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Vĩnh Long, ông M được nhận lại số tiền 150.000 đồng còn dư.