Bản án 58/2026/HS-STBản án 58/2026/HS-ST
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Phùng Văn Đ phạm tội Hủy hoại rừng.
Nhận định của Tòa án
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên, trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo, người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của người tiến hành tố tụng.
Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp. Tại phiên tòa vắng mặt Nguyên đơn dân sự, những người làm chứng nhưng đã có lời khai thể hiện trong hồ sơ và phiên toà đã mở lần thứ hai. Bị cáo, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử tiến hành xét xử; nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử theo quy định của pháp luật.
[2] Lời khai nhận tội của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra; phù hợp với các chứng cứ tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa.
Do đó, có căn cứ xác định: Từ đầu tháng 11/2025 đến giữa tháng 12/2025, tại khu rừng có địa danh C thuộc thôn H, xã Đ, tỉnh Lạng Sơn, Phùng Văn Đ đã thuê Phùng Văn L, Phùng Văn Đ2 dùng dao quắm, bật lửa, máy cưa xăng để phát, chặt, đốt, cưa các cây tự nhiên, đến ngày 18/12/2025 thì bị lực lượng chức năng kiểm tra, lập biên bản. Kết luận của giám định viên tư pháp theo vụ việc lĩnh vực lâm nghiệp xác định tổng diện tích rừng bị chặt phá là 6.685,4m2, thuộc quy hoạch rừng sản xuất, có 680 gốc cây bị chặt với tổng khối lượng gỗ các loại là 24,3565m3, giá trị thiệt hại gỗ, củi và môi trường rừng là 15.741.210 đồng. Như vậy đã có đủ cơ sở để kết luận bị cáo Phùng Văn Đ phạm tội Hủy hoại rừng quy định tại điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật Hình sự. 6
[3] Cáo trạng số 62/CT-VKSKV3, ngày 17/4/2026 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Lạng Sơn đã truy tố bị cáo Phùng Văn Đ phạm tội Hủy hoại rừng tại điểm b khoản 1 Điều 243 Bộ luật Hình sự là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.
[4] Đây là vụ án Hủy hoại rừng, hành vi phạm tội của bị cáo đã gây nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến các quy định của nhà nước về quản lý, bảo vệ rừng. Bị cáo là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi của bản thân là vi phạm pháp luật nhưng vì lợi ích trước mắt nên dẫn đến phạm tội, hành vi phạm tội của bị cáo cần được xử lý nghiêm minh trước pháp luật để giáo dục bị cáo và răn đe làm gương cho những người khác.
[5] Để cá thể hoá hình phạt, ngoài việc xem xét tính chất, hành vi phạm tội nêu trên thì còn phải xem xét đến nhân thân, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ để quyết định hình phạt; về nhân thân: Bị cáo là người có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự; về tình tiết tăng nặng: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; về tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo đã bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả; bị cáo ra đầu thú và có bố đẻ là ông Phùng Văn H được Bộ Tư lệnh Quân khu 1, Bộ Quốc phòng quyết định trợ cấp một lần đối với quân nhân tham gia kháng chiến chống Mỹ, quyết định trợ cấp một lần đối với dân công hoả tuyến tham gia kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2, Điều 51 Bộ luật Hình sự.
[6]
Từ những phân tích trên khi lượng hình cần quyết định một hình phạt tương xứng với hành vi phạm tội của bị cáo, bảo đảm tính giáo dục và có tính răn đe, phòng ngừa chung. Xét thấy bị cáo là người có nhân thân tốt, đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và thật sự hối hận về hành vi phạm tội của bản thân, bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, bị cáo có nơi cư trú cụ thể rõ ràng, bị cáo có khả năng tự cải tạo nên không cần thiết phải áp dụng hình phạt tù cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội mà cho bị cáo được hưởng án treo cải tạo tại địa phương là phù hợp, để bị cáo thấy được chính sách khoan hồng của pháp luật, tự giác cải tạo tốt trở thành người có ích cho xã hội. Qua xác minh bị cáo không có tài sản riêng nên không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.
[7] Về trách nhiệm dân sự: Tổng giá trị thiệt hại gỗ, củi và môi trường rừng là 15.741.210 đồng. Bị cáo Phùng Văn Đ đã nộp 15.742.000 đồng tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 - Lạng Sơn để bồi thường thiệt hại, số tiền nộp thừa là 790 đồng bị cáo đề nghị sung ngân sách nhà nước. Nguyên đơn dân sự Uỷ ban nhân dân xã Đ, tỉnh Lạng Sơn chỉ yêu cầu bị cáo phải bồi thường thiệt hại theo Kết luận định giá vào ngân sách nhà nước, ngoài ra Uỷ ban nhân dân xã Đ không có yêu cầu bồi thường thiệt hại gì thêm nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.
[8] Về vật chứng của vụ án: 7 - 24,3565m3 gỗ các loại, trong đó: khối lượng gỗ: 24,0405m3, thực vật rừng ngoài gỗ: củi tại hiện trường 0,316m3 quy đổi ra tương đương 0,4514 ster là củi, gỗ tự nhiên thu giữ tại hiện trường nên giao cho Ủy ban nhân dân xã Đ, tỉnh Lạng Sơn xử lý theo quy định. - 01 máy cưa xăng cầm tay màu đỏ nhãn hiệu BDK Special 5900 có lắp lam nhãn hiệu STIHL, chiều dài khoảng 80cm là của Phùng Văn Đ2 đã dùng để cắt củi gỗ huỷ hoại rừng, tại phiên tòa Phùng Văn Đ2 không yêu cầu lấy lại nên tịch thu hóa giá sung ngân sách nhà nước. - 01 con dao bằng kim loại, có chiều dài khoảng 45cm, bản lưỡi (chiều rộng) khoảng 08cm, mũi dao bằng, màu đen, đã qua sử dụng của Phùng Văn Đ đã dùng chặt củi, gỗ huỷ hoại rừng tại phiên tòa Phùng Văn Đ không yêu cầu lấy lại, con dao không còn giá trị sử dụng nên tịch thu tiêu hủy; - 01 con dao quắm bằng kim loại, có chiều dài khoảng 45cm, bản lưỡi (chiều rộng) khoảng 06cm, cong ở mũi dao, màu đen, đã qua sử dụng; 01 bật lửa bằng nhựa, màu đỏ của Phùng Văn L đã dùng chặt củi, gỗ, đốt cây củi huỷ hoại rừng, tại phiên tòa Phùng Văn L không yêu cầu lấy lại, con dao, bật lửa không còn giá trị sử dụng nên tịch thu tiêu hủy; - 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone, màu đen, mật khẩu mở máy: 147258, số IMEI: 353110101250306, bên trong lắp sim mạng Viettel số thuê bao: 0962.512.031, máy cũ, đã qua sử dụng là của bị cáo Phùng Văn Đ đã dùng liên lạc thuê chặt phá rừng nên tịch thu hóa giá sung ngân sách nhà nước.
[9] Luận tội của Kiểm sát viên về tội danh, về tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội do bị cáo thực hiện, mức hình phạt áp dụng đối với bị cáo là có căn cứ, đúng với quy định của pháp luật và các vấn đề khác liên quan đến vụ án phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
[10] Đối với ông Phùng Văn H, là người được Uỷ ban nhân dân huyện V (cũ) giao quyền quản lý và sử dụng rừng và đất trồng rừng, do tuổi cao sức yếu nên ông đã giao rừng cho các con quản lý. Việc khu rừng bị hủy hoại ông H không biết, không tham gia nên không xem xét xử lý.
[11] Đối với Phùng Văn L, Phùng Văn Đ2 được Phùng Văn Đ thuê chặt cây để lấy tiền công. L và Đ2 không biết việc khai thác rừng chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp phép. L và Đ2 chỉ là lao động làm thuê, không có nghĩa vụ cũng như điều kiện kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ khai thác, không hưởng lợi từ sản phẩm gỗ, không quyết định diện tích rừng bị phá nên không xem xét xử lý.
[12] Đối với Phùng Văn T, là người đã mua lâm sản mà Phùng Văn Đ2 bán cho từ thửa rừng bị chặt phá, T khai nhận do gia đình làm nghề bán bánh gai, bánh dầy được nấu bằng bếp củi nên khoảng đầu tháng 12/2025, T mua của Đ2 02 xe củi, khối lượng khoảng 14m3 với giá 2.800.000 đồng. Sau đó, T chở củi về 8 nhà và đã sử dụng hết. T không biết đó là lâm sản bị chặt phá từ hoạt động vi phạm pháp luật nên không xem xét xử lý.
[13] Đối với Phùng Văn H1, là người được Phùng Văn Đ2 thuê đào hố để trồng cây, H1 không tham gia trao đổi, thực hiện hoặc biết việc chặt phá rừng như thế nào. Khi khu rừng đã bị chặt phá, H1 mới được thuê dọn dẹp, đào hố để trồng cây với giá tiền công là 300.000 đồng/ngày nên không xem xét xử lý.
[14] Về án phí: Bị cáo bị kết án nên phải chịu tiền án phí hình sự sơ thẩm để nộp ngân sách Nhà nước.
[15] Bị cáo, nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 243; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; các Điều 50, 65 của Bộ luật Hình sự.
Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự; điểm a, c khoản 2, điểm b khoản 3 Điều 106; khoản 2 Điều 135; khoản 2 Điều 136; khoản 1 Điều 292; khoản 1 Điều 293; Điều 331; khoản 1 Điều 333, của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015;
Căn cứ vào khoản 1 Điều 6; điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Phùng Văn Đ phạm tội Hủy hoại rừng.
2. Về hình phạt: Xử phạt bị cáo Phùng Văn Đ 01 (một) năm 06 (sáu) tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 03 (ba) năm. Thời hạn tính từ ngày tuyên án sơ thẩm là ngày 29 tháng 5 năm 2026 và thực hiện các nghĩa vụ trong thời gian thử thách theo quy định của Luật Thi hành án hình sự. Giao bị cáo Phùng Văn Đ cho Ủy ban nhân dân xã L, tỉnh Phú Thọ giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Gia đình bị cáo có trách nhiệm phối hợp với Ủy ban nhân dân xã L trong việc giám sát, giáo dục bị cáo. Trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.
3. Về vật chứng của vụ án: Giao Ủy ban nhân dân xã Đ, tỉnh Lạng Sơn xử lý theo quy định: 24,3565m3 gỗ các loại, trong đó: khối lượng gỗ: 24,0405m3, thực vật rừng ngoài gỗ: Củi tại hiện trường 0,316m3 quy đổi ra tương đương 0,4514 ster. 9 Tịch thu hóa giá sung ngân sách nhà nước: 01 máy cưa xăng cầm tay màu đỏ nhãn hiệu BDK Special 5900; 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone, màu đen, mật khẩu mở máy: 147258, số IMEI: 353110101250306, bên trong lắp sim mạng Viettel số thuê bao: 0962.512.031, máy cũ, đã qua sử dụng. Tịch thu tiêu hủy: 01 con dao bằng kim loại, có chiều dài khoảng 40cm, bản lưỡi (chiều rộng) khoảng 08cm, mũi dao bằng, màu đen, đã qua sử dụng; 01 con dao quắm bằng kim loại, có chiều dài khoảng 45cm, bản lưỡi (chiều rộng) khoảng 06cm, cong ở mũi dao, màu đen, đã qua sử dụng; 01 bật lửa bằng nhựa, màu đỏ. (Vật chứng hiện đang tạm giữ tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 - Lạng Sơn. Theo biên bản giao, nhận đồ vật, tài liệu, vật chứng ngày 20 tháng 4 năm 2026 giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn và Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 - Lạng Sơn).
4. Về trách nhiệm dân sự: Bị cáo Phùng Văn Đ phải bồi thường thiệt hại gỗ, củi và môi trường rừng là 15.741.210 đồng để sung nộp ngân sách Nhà nước. Xác nhận bị cáo Phùng Văn Đ đã nộp 15.742.000 đồng tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 - Lạng Sơn theo Biên lai thu tiền số 0000488 ngày 08/4/2026 và Biên lai thu tiền số 0000728 ngày 28/5/2026, số tiền nộp thừa là 790 đồng sung ngân sách Nhà nước.
5. Về án phí: Bị cáo Phùng Văn Đ phải chịu 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng) tiền án phí hình sự sơ thẩm để nộp ngân