Bản án 328/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về thủ tục tố tụng: Bị đ n, đại diện theo uỷ quyền của bị đ n nộp đ n kháng cáo trong hạn luật định, thuộc trường hợp được miễn án phí, nên nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét về nguồn gốc đất: Căn cứ biên bản xác minh tại UBN xã Tuy An Nam thì nguồn gốc đất tranh chấp được xác định: Năm 1997, hộ gia đình ông Lê Thạch QU được nhà nước giao nhiều thửa đất, trong đó có thửa đất số 204, tờ bản đồ số 02, diện tích 675m2 (diện tích đo đạc thực tế là 1169,3m2) tại thôn Giai S n, xã Tuy An Nam, tỉnh Đắk Lắk và được UBN huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên (nay là tỉnh Đắk Lắk) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 01/11/1997.

Tuy nhiên, theo tờ bản đồ năm 1997, thể hiện thửa 109, diện tích 1466m2, là loại đất màu, thể hiện tên người sử dụng đất là ông Ngô Tấn NG; tờ bản đồ năm 2012 thể hiện là thửa 188, diện tích 2575,5m2, thể hiện tên người sử dụng đất là ông Ngô Tấn NG và hiện tại hộ gia đình ông Ngô Tấn NG đang quản lý sử dụng.

[3] Xét về quá trình sử dụng đất: Theo trình bày của bị đ n ông Ngô Tấn NG thì vào thời điểm năm 1997 (ông NG không nhớ chính xác) hộ gia đình ông không có đất canh tác nên được cán bộ địa chính xã lúc đó là ông Nguyễn T giao cho hộ gia đình ông một thửa đất và khi giao nói giao cho ông theo nghị định 64 của Chính phủ (Chỉ giao bằng miệng và giao thực địa chứ không có văn bản giao). Sau khi được giao đất thì hộ gia đình ông NG sử dụng liên tục từ năm 1997 đến nay. Lời trình bày của bị đ n phù hợp với Biên bản xác minh ngày 28/10/2025 của Toà án nhân dân khu vực 14 – Đắk Lắk, thể hiện: Theo bản đồ năm 1997 thì đất tranh chấp là thửa đất số 109, diện tích 1.466m2, là loại đất màu, người đứng 5 tên kê khai sử dụng đất là hộ gia đình ông Ngô Tấn NG, bà Nguyễn Thị L; bản đồ năm 2012 được thể hiện là thửa 188, diện tích 2575,5m2, thể hiện tên người sử dụng đất ông Ngô Tấn NG. Như vậy về quá trình sử dụng đất của bị đ n phù hợp với bản đồ sử dụng đất qua các thời kỳ tại địa phư ng và phù hợp với lời khai của những người làm chứng ông Đoàn Thanh H và ông Đoàn Văn K (BL 47, 48) và hiện tại hộ gia đình ông Ngô Tấn NG đang quản lý, sử dụng.

[4]

Căn cứ vào Điều 10 của Nghị định số 64, ngày 27 tháng 9 năm 1993 của Chính phủ quy định về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp thì: “đất thu hồi trong các trường hợp quy định tại Điều 26 Luật đất đai năm 1993”. Theo khoản 3 Điều 26 Luật Đất đai 1993 thì Nhà nước thu hồi đất nếu người được giao đất không sử dụng đất quá 06 tháng hoặc 12 tháng mà không được Nhà nước cho phép. Cũng theo quy định tại khoản 11 Điều 38 Luật Đất đai 2003, điểm h khoản 1 Điều 64 Luật Đất đai 2013 và khoản 7 Điều 81 Luật Đất đai 2024 thì một số trường hợp sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai sẽ bị Nhà nước thu hồi: “Đất trông cây hàng năm, đất nuôi trồng thủy sản không được sử dụng trong thời gian 12 tháng liên tục, đất trồng cây lâu năm không được sử dụng 18 tháng liên tục…”. Xét về nguồn gốc đất, thửa đất số 204, tờ bản đồ số 02 tại thôn Giai S n, xã Tuy An Nam, tỉnh Đắk Lắk được Nhà nước giao cho hộ gia đình ông Lê Thạch QU theo quy định tại Nghị định 64-CP ngày 29/7/1993 của Chính Phủ.

Tuy nhiên, hộ gia đình ông QU không thực hiện việc canh tác, sử dụng đất từ năm 2000 cho đến nay. Như vậy, mặc dù thửa đất trên được giao cho hộ ông QU nhưng gia đình ông QU không tiến hành canh tác, quản lý, sử dụng đất mà chủ thể quản lý, sử dụng đất từ năm 2000 cho đến nay là hộ gia đình ông Ngô Tấn NG và bà Nguyễn Thị L. Ngoài ra, căn cứ Công văn số 1972/UBN ngày 15/6/2026 của UBN xã Tuy An Nam, tỉnh Đắk Lắk có xác nhận khi thực hiện việc bồi thường do thực hiện dự án mở rộng tuyến đường ven biển (ĐT649) có một phần thửa đất số 204, tờ bản đồ số 02 được bồi thường khi thu hồi đất và xác định đối tượng được bồi thường là hộ gia đình ông Ngô Tấn NG. Tòa cấp s thẩm căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên ông Lê Thanh QU và lời khai của ông Nguyễn T cho rằng vào năm 2000 ông là cán bộ địa chính xã không giao đất cho bị đ n Ngô Tấn NG, nên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đ n là không xem xét đến quá trình sử dụng đất của bị đ n và không phù hợp với quy định của pháp luật.

[5] Tại biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 29/5/2025, do Toà án nhân dân khu vực 14 – Đắk Lắk lập, xác định trên đất tranh chấp có tài sản của ông Ngô Tấn NG gồm: Các trụ bê tông, cỏ tây do ông Ngô Tấn NG trồng và 09 ngôi mộ. Ngoài ra, ông NG còn khai ông có trồng một số cây bạch đàn và cung cấp chứng cứ hình ảnh nền móng chuồn bò trên đất (BL 61), nhưng tại biên bản định giá ngày 29/5/2025 Toà án nhân dân khu vực 11- Đắk Lắk lại ghi các bên 6 thống nhất không yêu cầu định giá tài sản mà ông Ngô Tấn NG không đồng ý ký tên là không đúng với ý chí của ông NG. Từ các căn cứ đã nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử cần chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đ n, sửa toàn bộ bản án s thẩm số 06/2026/DS-ST ngày 14/01/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 14 – Đắk Lắk; không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đ n ông Lê Thanh QU.

[6] Bị đ n vợ chồng ông Ngô Tấn NG, bà Nguyễn Thị L có quyền tiếp tục quản lý, sử dụng thửa đất giữa các đư ng sự tranh chấp nêu trên.

Tuy nhiên, trong vụ án này, do bị đ n không có yêu cầu độc lập công nhận quyền sử dụng đất nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[7] Về án phí phúc thẩm: Bị đ n vợ chồng ông Ngô Tấn NG, bà Nguyễn Thị L kháng cáo được chấp nhận và là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật.